Music room-logo

Music room

RFI

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.

Location:

Paris, France

Networks:

RFI

Description:

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.

Language:

Persian


Episodes

اتاق موسیقی - دو ترانه در واکنش به فاجعۀ آبان ٩٨: هیچکس و نامجو

1/23/2020
در گیر و دار ناآرامی‌های آبان‌ماه ١٣٩٨ در ایران و هنگامی که هنوز صحبت از آمار کشته‌شدگان این وقایع بود، دو ترانه در واکنشی سریع به شرایط ساخته شد: سروش لشکری متخلص به "هیچکس" و محسن نامجو، دو واکنش متفاوت به موقعیت نشان دادند که شاید بتوان یکی را بدبینانه و دیگری را کمی خوش‌بینانه‌تر توصیف کرد. قطعۀ "دستاشو مشت کرده" در روز ١٩ آذر توسط "هیچکس" – سروش لشکری- منتشر شد. با توجه به اینکه نخستین تظاهرات از ٢۶ آبان شروع شد، روشن است که سروش لشکری برای ساختن اثرش بسیار سریع عمل کرده است. ترانۀ...

Duration:00:13:28

اتاق موسیقی - لئونارد کوهن و آلبومی از دنیای دیگر

1/23/2020
سه سال بعد از مرگ لئونارد کوهن، صدا و اشعار او ما را به خود می‌آورد. در آلبومی که توسط پسر وی منتشر شده، صدای کم‌جان کوهن در آخرین ماه‌های بیماری، اشعاری را می‌خواند که گاه به وضوح خستگی و در عین حال آرامش انسانی را وصف می‌کند که با روشن‌بینی در انتظار مرگ نشسته است. در اواخر ماه نوامبر ٢٠١٩/ اوایل آذر ٩٨، یعنی درست سه سال بعد از مرگ لئونارد کوهن، آلبومی (Thanks for the Dance) با صدای او منتشر شد که بر خلاف آلبوم‌های رایج "بعد از مرگ"، زیبا، پرمحتوی و اصیل است. به یاد داریم که کمی بعد از...

Duration:00:13:56

اتاق موسیقی - اشعار فروغ فرخزاد چشم‌ انتظار موسیقی تازه است

1/2/2020
معمولاً در زمستان‌ها، یاد فروغ فرخزاد زنده‌تر می‌شود. او در ٨ دی‌ماه به دنیا آمد (١٣١٣) و در ٢۴ بهمن (١٣۴۵) از دنیا رفت. اما با گذشت نزدیک به ۵٣ سال از مرگ فروغ، و با اینکه سه شعر او بارها به ترانه درآمده، بخش اعظم آثار وی از موسیقی دور مانده است. شعرهای فروغ فرخزاد اگرچه اکثراً موزون ‌اند، چندان مورد توجه آهنگسازان و خوانندگان فارسی زبان قرار نگرفته است. البته نسبت به سایر شاعران معاصر، آثار او کم خوانده نشده اما اکثر این اجراها، طی حدود نیم قرن، منحصر به سه شعر است. باقی اشعار فروغ...

Duration:00:15:11

اتاق موسیقی - شیخ امام: مردی که از قرآن‌خوانی به هجو سیاسی رسید

12/2/2019
شیخ امام را بزرگ‌ترین خوانندۀ "معترض" مصر معاصر دانسته‌اند. او که از کودکی نابینا شده بود، بین ده تا پانزده سال از عمر ٧٧ سالۀ خود را در زندان‌های حکومت جمال عبدالناصر و سپس انور سادات گذراند. با اینکه او در اواخر عمر به شهرت بین‌المللی دست یافته بود و به پایتخت‌های بزرگ اروپایی دعوت می‌شد، اما هیچگاه آثارش را به طور جدی ضبط نکرد. با اینحال، امروزه، ترانه‌های تاریخی او مثل "نیکسون بابا" نه فقط در مصر که در تمامی جهان عرب بازخوانی می‌شود. در سال ٢٠١١، در روزهایی که میدان تحریر قاهره مرکز...

Duration:00:13:00

اتاق موسیقی - زنان عرب بر صحنۀ موسیقی جهانی (٢): گرایش‌های روشنفکرانه

11/23/2019
شمار خوانندگان زن عرب‌زبان طی ده سال اخیر به شکلی خیره‌کننده افزایش یافته است. اما گذشته از چهره‌های عامه‌پسند، خوانندگان و ترانه‌سازانی که برای ارائۀ آثاری عمیق‌تر و ماندنی‌تر تلاش می‌کنند دیگر استثناء به حساب نمی‌آیند. بسیاری از این هنرمندان جهان عرب که کار خود را از "موسیقی زیرزمینی" شروع کرده بودند، اینک اعتبار بین‌المللی یافته‌اند. خانم کمیلیا (کاملیا) جبران فلسطینی (متولد ۱۹۶۲) که از چند سال قبل با وِرنر هاسلر، آهنگساز سوئیسی همکاری می‌کند، از جمله خوانندگان و موسیقیدانان عرب‌زبان...

Duration:00:13:52

اتاق موسیقی - صدای زنان عرب موسیقی جهانی را تسخیر می‌کند (١)

11/20/2019
از مشرق تا مغرب، جهان عرب‌زبان شاهد جوششی فرهنگی و هنری است که از لبنان گرفته تا مراکش، در عرصۀ ادبیات، هنرهای تجسمی و موسیقی جریان دارد. در این میان، خوانندگان زن نقشی برجسته به عهده دارند و بسیاری از آنان، فراتر از چارچوب کشور خود، بر صحنه‌های بین‌المللی شاهد موفقیت‌های بزرگ‌اند. موسیقی روز عرب میراث پرباری در اختیار دارد که با اندکی ابتکار و ذوق می‌تواند منبع آفرینش بسیار حاصل‌خیزی باشد. موسیقی عرب، اساساً در قاهره و بیروت، از حوالی سال ١٩٣٠ چنان زاینده و سرزنده شد که نه تنها کشورهای...

Duration:00:14:15

اتاق موسیقی - جوایز موسیقی پاییزی: در اروپا خبری نیست

11/10/2019
در اروپا، اواسط پاییز فصل توزیع بسیاری از جوایز هنری و ادبی است. در حوزۀ موسیقی، نگاهی به برندگان این جایزه‌ها و آثارشان می‌تواند تصویر گویایی از جریان‌ها و سبک‌های رایج و گرایش‌های غالب بازار به دست دهد. با اینکه جایزه‌ها اروپایی‌اند، اما در میان آثار برتر، آنچه بیشتر جلب توجه می‌کند، کارهای خوانندگان جوان آمریکایی است. در فرانسه جوایز "ساسِم" (SACEM) یا "کانون مؤلفان و ناشران موسیقی" جوایز معتبری محسوب می‌شود که بر ارزش‌های غیرتجاری آثار تأکید دارد. با اینهمه این جوایز هم در نهایت تابع...

Duration:00:12:43

اتاق موسیقی - مرگ حسین دهلوی: آهنگساز در حسرت ارکستر

11/1/2019
روز سه‌شنبه ٢٣ مهرماه ١٣٩٨ خبر درگذشت حسین دهلوی منتشر شد. اگرچه او عمر درازی داشت اما بیست سال پایانی را بدون فعالیت حرفه‌ای و با بیماری آلزایمر گذراند. آن بخش از عمر او هم که می‌توانست در شرایطی مناسب‌تر، پربار باشد با سالهای بعد از انقلاب مصادف شد... حسین دهلوی در سال‌های بعد از انقلاب در شرایطی کار کرد که یکی از ساده‌ترین خواسته‌ها یا ابزار یک آهنگساز، یعنی صدای زنانه در اختیار او نبود. او خود چند بار گله کرده بود که اپرایش به اسم "مانا و مانی"، به دلیل ممنوعیت صدای زن هیچگاه به طور...

Duration:00:12:58

اتاق موسیقی - آمالیا رودریگز: صدایی که بر بی‌مهری مردم غلبه کرد

11/1/2019
در پاییز ٢٠١٩، اروپاییان و بخصوص پرتغالی‌ها به مناسبت بیستمین سالگرد درگذشت آمالیا رودریگز کنسرت‌ها و برنامه‌های گوناگون برگزار کردند. اما مراسم گستردۀ بزرگداشت این صدای همیشگی پرتغال و نمایندۀ جهانی موسیقی "فادو"، در سال ٢٠٢٠، به مناسبت صدمین سالگرد تولد او برگزار خواهد شد... "سیاست‌زده" شدن در جوامعی که از فعالیت سیاسی آزاد بهره‌مند نیستند، کم و بیش نوعی آلوده شدن است. هر حرکت آزاد، هر تلاشی برای آزادگی و آزاده ماندن، بلافاصله به مادۀ چسبنده و بیمار سیاست آلوده می‌شود. بخصوص اگر کسی شهرت...

Duration:00:12:39

اتاق موسیقی - امین‌الله رشیدی: بازماندۀ نسل درخشان "١٣٠٠"

10/27/2019
امین‌الله رشیدی که متولد چهارم اردیبهشت سال‌ ١٣٠۴ خورشیدی است، متعلق به نسلی استثنایی است که هنر زنده و خلاق ایران را طی دهه‌های ١٣٣٠ و ۴٠ بر دوش خود گرفت. رشیدی که گذشته از خوانندگی، موسیقیدان و آهنگساز است برخی اشعار ترانه‌هایش را نیز خود سروده است. اگر در زندگی‌نامه‌های هنرمندان معاصر ایرانی جستجو کنید، از باروری نسلی که بین سالهای ١٣٠٠ تا ١٣٠۵ خورشیدی به دنیا آمده تعجب خواهید کرد. زادگان این سالها، کم‌کم از حوالی سال ١٣٣٠ به بار می‌نشینند و برای هنر و فرهنگ مملکت سرزندگی و تازگی...

Duration:00:15:39

اتاق موسیقی - نادر نادرپور: شاعری که عاشق وزن بود

10/13/2019
شعرهای نادر نادرپور (۱۳٧۸ - ۱۳۰۸) با اینکه تقریباً همگی موزون‌اند چندان به موسیقی درنیامده. شاید مشهورترین ترانه‌ای که با شعر نادرپور ساخته شده همان "کهن دیارا" باشد که با اجرای داریوش، یکی از شناخته‌شده‌ترین ترانه‌های تبعید به شمار می‌آید. در مقایسه با فریدون مشیری که او نیز هیچ عقیده‌ای به شعر بی‌وزن نداشت، نادرپور کمتر در دنیای موسیقی حضور دارد. یکی از دلایل، شاید پیچیده‌تر بودن جهان ذهنی نادرپور باشد. مسلماً شعرهای او به ساده‌فهمی شعرهای مشیری نیست و این خصوصیت با ذات ترانه جور...

Duration:00:15:25

اتاق موسیقی - محمدحسین شهریار: شاعری که ذوق موسیقی خود را کُشت

10/3/2019
رابطۀ محمدحسین شهریار با موسیقی رابطۀ عجیبی است. فقط با به یاد آوردن عبارت "آمدی جانم به قربانت"، بلافاصله متوجه می‌شویم که شعر شهریار در موسیقی ایرانی در چه مقامی قرار گرفته است. با اینحال، شهریار که شاگردی صبا را کرده و سال‌ها سه‌تار نواخته بود، در اواخر جوانی از موسیقی فرار کرد. به گفتۀ او موسیقی یکی از "بُت"هایی بود که او در زندگی‌اش شکست تا به خدا برسد... حضور اشعار محمدحسین شهریار (١٣۶٧-١٢٨۵) در موسیقی ایرانی اساساً به واسطۀ برنامۀ گلهاست. بسیاری از غزلیات او توسط بنان، عبدالوهاب...

Duration:00:12:13

اتاق موسیقی - فریدون مشیری: سرسپرده به موسیقی

9/26/2019
شعرهای فریدون مشیری (١٣٧٩-١٣٠۵) در دنیای موسیقی ایران فراوان خوانده شده است. مشیری که در سال‌های قبل از انقلاب یکی از مسئولان بررسی و ارزیابی موسیقی و شعر رادیو ایران بود، اشعار خود را نه تنها به موسیقی سنتی سپرده که در دنیای پاپ هم حضور دارد. گذشته از سادگی مفاهیم، وزن شعرهای مشیری نیز مسلماً تطبیق آن را با موسیقی تسهیل کرده است. روزهای آخر تابستان همیشه یادآور فریدون مشیری است. او متولد ٣٠ شهریور است و به همین دلیل - شاید هم به دلیل نزدیک شدن پاییز - این ایام سال با نام وی همراه می‌شود....

Duration:00:14:54

اتاق موسیقی - ترکیه در تسخیر رَپ‌خوان‌ها: سکوت جایز نیست

9/19/2019
یک ترانۀ پانزده دقیقه‌ای که توسط گروهی از خوانندگان جوان ترکیه اجرا شده، حدود یک هفته بعد از انتشار، با استقبال بیش از بیست میلیون بازدیدکنندۀ اینترنتی مواجه شد. گذشته از لحن اعتراضی این منظومۀ طولانی، شکل و ساخت آن نیز حتماً در جلب توجه گستردۀ مردم بی‌تأثیر نبوده است. در عین حال این ترانه و کلیپ طولانی به تنهایی نسلی تازه از هنرمندان موسیقی ترکیه را به جهان معرفی می‌کند. ترانۀ "Susamam" که به "نمی‌توانم ساکت بمانم" ترجمه شده، با مشارکت بیش از بیست خواننده و موسیقیدان جوان ترک ساخته شده...

Duration:00:10:54

اتاق موسیقی - راخمانینُف، خداوندگار تکنیک

9/14/2019
سرگئی راخمانینف یکی از چند آهنگسازی است که نام روسیه را به عنوان یکی از کشورهای پیشتاز موسیقی پایان قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم نگاه داشته است. او که یکی از نوازندگان بزرگ پیانو محسوب می‌شود، در مجموعه‌ای از نوشته‌هایش، در عین تأکید بر اهمیت تکنیک در موسیقی، در نهایت نتیجه می‌گیرد که موسیقی امری قلبی و احساسی است. کتاب "اندیشه‌ها و خاطرات*" که مجموعه‌ای از نوشته‌های راخمانینف است، حاوی برخی مقالات و همچنین مصاحبه‌های آهنگساز روسی است که تاکنون به زبان فرانسه ترجمه نشده بود. از خلال این...

Duration:00:13:30

اتاق موسیقی - خاموشی ژوآو ژیلبرتو: چهارپایۀ خالی، گیتار بی‌صاحب و اندوهی بی‌پایان

7/25/2019
بعد از مرگ ژوآو ژیلبرتو، برزیلی‌ها یک‌صدا یاد "بزرگ‌ترین هنرمند" خود را گرامی داشتند. چنین واکنش‌هایی را برزیلی‌ها فقط در مقابل تیم ملی فوتبال خود نشان داده‌اند. تنها یک صدا ساکت ماند: آقای ژائیر بولسونارو رئیس‌جمهوری برزیل با نخوت همیشگی خود فقط پذیرفت که "ژیلبرتو آدم مشهوری بود"... ژوآو ژیلبرتو (۱۹۳۱ - ۲۰۱۹) شاید بدون این که خود بخواهد، در کشورش به یکی از نمادهای مقاومت در برابر دیکتاتوری شناخته شده بود. با اینکه او هیچگاه اشعار سیاسی نخواند و فعالیت سیاسی هم نکرد، اما صدایش، لحن آواز...

Duration:00:12:41

اتاق موسیقی - مسابقات بین‌المللی چایکوفسکی: عبور از هفت‌خان موسیقی

7/15/2019
مسابقات بین‌المللی موسیقی چایکوفسکی که هر چهار سال یک بار در مسکو برگزار می‌شود، گاه با بازی‌های ورزشی المپیک مقایسه شده است. در این کنکور پرآوازه، برجسته‌ترین نوازندگان جوان دنیای کلاسیک به امید دستیابی به آیندۀ حرفه‌ای درخشان و شناخته شدن به عنوان تکنواز (سولیست )، به میدان رقابتی سخت و بی‌رحمانه قدم می‌گذارند. امسال، برای نخستین بار در رشتۀ پیانو، یک جوان فرانسوی به اسم الکساندر کانتوروف جایزۀ اول را گرفت. حرفۀ نوازندگی در عرصۀ موسیقی کلاسیک به چنان سطحی از کمال‌طلبی و وسواس رسیده که جز...

Duration:00:10:15

اتاق موسیقی - ترانه‌هایی برای فرزند: نوع دیگری از عشق در ترانه‌های ایرانی

6/27/2019
ترانه‌سرایی‌ در زبان فارسی به ندرت از شعر عاشقانه فراتر رفته است. اما در میان این ترانه‌های عاشقانه، کم نیستند ترانه‌هایی که بخصوص از عشق به فرزند سخن گفته‌اند. با اینحال در این زمینه هم اکثر کارها به قربان صدقۀ فرزند رفتن محدود مانده است. ترانۀ "پسرم" با صدای جمشید شیبانی را شاید بتوان یکی از بهترین‌ها در این زمینه دانست. اگرچه در چند دهۀ اخیر، ترانه‌های ایرانی از حیث موسیقی سفرهای دور و دراز کرده و به همه سبک و فضا و فرهنگی سر کشیده‌اند اما کلام آنها همچنان در محدوده‌ای تنگ درجا زده است....

Duration:00:14:57

اتاق موسیقی - "مریم چرا": تک‌ترانه‌ای که کهنه نشد

6/26/2019
نخستین بار که ترانۀ "مریم" را شنیدیم، در فیلم کوتاه "پ مثل پلیکان"، اثر فراموش‌نشدنی پرویز کیمیاوی بود. در این فیلم، ترانه توسط کودکی ١٠، ١٢ ساله خوانده می‌شد که سخت دلنشین بود. چندین سال گذشت تا کم‌کم اجرای اولیۀ ترانه و سازندۀ اصلی آن به مردم شناسانده شد... ترانه‌ای که در فیلم "پ مثل پلیکان"، با صدای کودک "نابازیگر"، محمد جزایری شنیده می‌شد، مسلماً یکی از عواملی بود که باعث شیرینی و زیبایی فیلم پرویز کیمیاوی شد. برخی ترانه‌ها سرنوشت‌های عجیب دارند. می‌توان همراه آنها تاریخ دوره‌ای را حکایت...

Duration:00:13:47

اتاق موسیقی - عبدالعلی وزیری: زیر سایۀ کلنل

6/13/2019
عبدالعلی وزیری که پروردۀ پسرعمویش کلنل علینقی وزیری بود، در جوانی صدایی درخشان داشت و برخی از شاهکارهای کلنل را اجرا کرده بود. با اینحال او که معلم خوانندگانی چون دلکش بود و غلامحسین بنان را به رادیو ایران معرفی کرده بود، خود نتوانست یا نخواست که به شکل حرفه‌ای و منظم خوانندگی یا نوازندگی تار را ادامه دهد. عبدالعلی وزیری سی سال قبل، در تیرماه ١٣۶٨ خورشیدی درگذشت. سکوت هنری او نه به دلیل انقلاب که چندین سال قبل شروع شده بود. عبدالعلی وزیری در سال‌های ١٣۵٠ فقط گهگاه به مناسبت‌های خاصی، مثلاً...

Duration:00:17:30