Music room-logo

Music room

RFI France

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.
More Information

Location:

Paris, France

Networks:

RFI France

Description:

مجلۀ رادیویی «اتاق موسیقی» فرصتی است برای شنیدن موسیقی از هر نوع یا سبک. این برنامه کم و بیش جانشین «ترانۀ ناسروده» است که سال‌ها پیش از رادیو بین‌المللی فرانسه پخش می‌شد. عنوان «اتاق موسیقی» در عین حال یادآور تالار طبقۀ بالای کاخ عالی‌قاپوی اصفهان و همچنین شاهکار ساتیاجیت رای، سینماگر بزرگ هندی است.

Language:

Persian


Episodes

اتاق موسیقی - ترکیه در تسخیر رَپ‌خوان‌ها: سکوت جایز نیست

9/19/2019
More
یک ترانۀ پانزده دقیقه‌ای که توسط گروهی از خوانندگان جوان ترکیه اجرا شده، حدود یک هفته بعد از انتشار، با استقبال بیش از بیست میلیون بازدیدکنندۀ اینترنتی مواجه شد. گذشته از لحن اعتراضی این منظومۀ طولانی، شکل و ساخت آن نیز حتماً در جلب توجه گستردۀ مردم بی‌تأثیر نبوده است. در عین حال این ترانه و کلیپ طولانی به تنهایی نسلی تازه از هنرمندان موسیقی ترکیه را به جهان معرفی می‌کند. ترانۀ "Susamam" که به "نمی‌توانم ساکت بمانم" ترجمه شده، با مشارکت بیش از بیست خواننده و موسیقیدان جوان ترک ساخته شده است....

Duration:00:10:54

اتاق موسیقی - راخمانینُف، خداوندگار تکنیک

9/14/2019
More
سرگئی راخمانینف یکی از چند آهنگسازی است که نام روسیه را به عنوان یکی از کشورهای پیشتاز موسیقی پایان قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم نگاه داشته است. او که یکی از نوازندگان بزرگ پیانو محسوب می‌شود، در مجموعه‌ای از نوشته‌هایش، در عین تأکید بر اهمیت تکنیک در موسیقی، در نهایت نتیجه می‌گیرد که موسیقی امری قلبی و احساسی است. کتاب "اندیشه‌ها و خاطرات*" که مجموعه‌ای از نوشته‌های راخمانینف است، حاوی برخی مقالات و همچنین مصاحبه‌های آهنگساز روسی است که تاکنون به زبان فرانسه ترجمه نشده بود. از خلال این...

Duration:00:13:30

اتاق موسیقی - خاموشی ژوآو ژیلبرتو: چهارپایۀ خالی، گیتار بی‌صاحب و اندوهی بی‌پایان

7/25/2019
More
بعد از مرگ ژوآو ژیلبرتو، برزیلی‌ها یک‌صدا یاد "بزرگ‌ترین هنرمند" خود را گرامی داشتند. چنین واکنش‌هایی را برزیلی‌ها فقط در مقابل تیم ملی فوتبال خود نشان داده‌اند. تنها یک صدا ساکت ماند: آقای ژائیر بولسونارو رئیس‌جمهوری برزیل با نخوت همیشگی خود فقط پذیرفت که "ژیلبرتو آدم مشهوری بود"... ژوآو ژیلبرتو (۱۹۳۱ - ۲۰۱۹) شاید بدون این که خود بخواهد، در کشورش به یکی از نمادهای مقاومت در برابر دیکتاتوری شناخته شده بود. با اینکه او هیچگاه اشعار سیاسی نخواند و فعالیت سیاسی هم نکرد، اما صدایش، لحن آواز...

Duration:00:12:41

اتاق موسیقی - مسابقات بین‌المللی چایکوفسکی: عبور از هفت‌خان موسیقی

7/15/2019
More
مسابقات بین‌المللی موسیقی چایکوفسکی که هر چهار سال یک بار در مسکو برگزار می‌شود، گاه با بازی‌های ورزشی المپیک مقایسه شده است. در این کنکور پرآوازه، برجسته‌ترین نوازندگان جوان دنیای کلاسیک به امید دستیابی به آیندۀ حرفه‌ای درخشان و شناخته شدن به عنوان تکنواز (سولیست )، به میدان رقابتی سخت و بی‌رحمانه قدم می‌گذارند. امسال، برای نخستین بار در رشتۀ پیانو، یک جوان فرانسوی به اسم الکساندر کانتوروف جایزۀ اول را گرفت. حرفۀ نوازندگی در عرصۀ موسیقی کلاسیک به چنان سطحی از کمال‌طلبی و وسواس رسیده که جز...

Duration:00:10:15

اتاق موسیقی - ترانه‌هایی برای فرزند: نوع دیگری از عشق در ترانه‌های ایرانی

6/27/2019
More
ترانه‌سرایی‌ در زبان فارسی به ندرت از شعر عاشقانه فراتر رفته است. اما در میان این ترانه‌های عاشقانه، کم نیستند ترانه‌هایی که بخصوص از عشق به فرزند سخن گفته‌اند. با اینحال در این زمینه هم اکثر کارها به قربان صدقۀ فرزند رفتن محدود مانده است. ترانۀ "پسرم" با صدای جمشید شیبانی را شاید بتوان یکی از بهترین‌ها در این زمینه دانست. اگرچه در چند دهۀ اخیر، ترانه‌های ایرانی از حیث موسیقی سفرهای دور و دراز کرده و به همه سبک و فضا و فرهنگی سر کشیده‌اند اما کلام آنها همچنان در محدوده‌ای تنگ درجا زده است....

Duration:00:14:57

اتاق موسیقی - "مریم چرا": تک‌ترانه‌ای که کهنه نشد

6/26/2019
More
نخستین بار که ترانۀ "مریم" را شنیدیم، در فیلم کوتاه "پ مثل پلیکان"، اثر فراموش‌نشدنی پرویز کیمیاوی بود. در این فیلم، ترانه توسط کودکی ١٠، ١٢ ساله خوانده می‌شد که سخت دلنشین بود. چندین سال گذشت تا کم‌کم اجرای اولیۀ ترانه و سازندۀ اصلی آن به مردم شناسانده شد... ترانه‌ای که در فیلم "پ مثل پلیکان"، با صدای کودک "نابازیگر"، محمد جزایری شنیده می‌شد، مسلماً یکی از عواملی بود که باعث شیرینی و زیبایی فیلم پرویز کیمیاوی شد. برخی ترانه‌ها سرنوشت‌های عجیب دارند. می‌توان همراه آنها تاریخ دوره‌ای را حکایت...

Duration:00:13:47

اتاق موسیقی - عبدالعلی وزیری: زیر سایۀ کلنل

6/13/2019
More
عبدالعلی وزیری که پروردۀ پسرعمویش کلنل علینقی وزیری بود، در جوانی صدایی درخشان داشت و برخی از شاهکارهای کلنل را اجرا کرده بود. با اینحال او که معلم خوانندگانی چون دلکش بود و غلامحسین بنان را به رادیو ایران معرفی کرده بود، خود نتوانست یا نخواست که به شکل حرفه‌ای و منظم خوانندگی یا نوازندگی تار را ادامه دهد. عبدالعلی وزیری سی سال قبل، در تیرماه ١٣۶٨ خورشیدی درگذشت. سکوت هنری او نه به دلیل انقلاب که چندین سال قبل شروع شده بود. عبدالعلی وزیری در سال‌های ١٣۵٠ فقط گهگاه به مناسبت‌های خاصی، مثلاً...

Duration:00:17:30

اتاق موسیقی - جمشید شیبانی: نوۀ میرزا عبدالله و آغازگر موسیقی پاپ ایران

5/24/2019
More
جمشید شیبانی را اگرچه معمولاً با ترانۀ "سیمین بری" می‌شناسند، اما فعالیت او در زمینه‌های گوناگون – خوانندگی، ترانه‌سرایی، آهنگسازی، سینما و روزنامه‌نگاری – بسیار گسترده، متنوع و تأثیرگذار بوده است. او که نوۀ میرزا عبدالله، شخصیت بنیادین موسیقی سنتی ایرانی است، خود به عنوان پدر موسیقی پاپ ایران شناخته می‌شود. تابستان امسال، ده سال از مرگ جمشید شیبانی خواهد گذشت. او که در تیرماه ١٣٨٨ خورشیدی در لس آنجلس از دنیا رفت، به گفتۀ خودش در سال ١٣٢۵ برای تحصیل به آمریکا رفت و نخستین دانشجوی ایرانی رشتۀ...

Duration:00:13:50

اتاق موسیقی - گروه "بُمرانی" و بازخوانی ترانه‌های قدیمی، به رغم سانسور

5/22/2019
More
نگاه دوباره به هنر و فرهنگ سال‌های پیش از انقلاب مدتی است که رایج شده است. این بازنگری، دارای طیف گسترده‌ای است: از جدی‌ترین و فکرشده‌ترین ارزیابی‌های دوبارۀ تاریخی تا سطحی‌ترین تقلیدها یا بازسازی‌های آثار قدیمی. آلبوم جدید گروه "بُمرانی" جایی در میانۀ طیف قرار گرفته: گزینشی خوش‌سلیقه از ترانه‌های قدیمی که به رغم سانسور و موانع،با اجراهایی نه چندان بدیع، در دسترس شنونده قرار گرفته است. منظور از "سیزده چهل" که اسم آلبوم آخر گروه "بُمرانی" است، دهۀ ١٣۴٠ خورشیدی است. گروه بمرانی در دفترچۀ همراه...

Duration:00:12:51

اتاق موسیقی - چگونه کرۀ جنوبی از موسیقی پاپ بهره می‌گیرد

5/4/2019
More
چند سالی است که اصطلاح کِی-پاپ (K-pop) از محدودۀ کشورهای آسیایی به دنیای غرب سرایت کرده است. منظور از این ترکیب تازه تمامی موسیقی پاپ تولیدشده در کشور کرۀ جنوبی است. مجموعه‌ای پرجنب و جوش از موسیقی، کلیپ، ستارگان جوان و البته فعالیت‌های پرمنفعت اقتصادی که آگاهانه و با حمایت محکم دولت به فتح رسانه‌های جهان آمده است. مؤسسات خصوصی کرۀ جنوبی با درس‌هایی که از آمریکایی‌ها آموخته‌اند بسیار حساب‌شده و با انواع برنامه‌های تبلیغی و بازاریابی برای توسعۀ جهانی تلاش می‌کنند. چند سالی است که کره‌ای‌ها به...

Duration:00:12:12

اتاق موسیقی - جعفر پورهاشمی: مردی برای تمامی "فیلمفارسی"ها

5/4/2019
More
سینمای عامه‌پسند ایران که از سوی هوشنگ کاووسی "فیلمفارسی" عنوان گرفته بود، با صدای جعفر پورهاشمی عجین است. طی ٢۵ سال، صدای او در مقام دوبلور و خواننده در فیلم‌های ایرانی شنیده می‌شود اما آنچه نقش پورهاشمی را در این سینما بسیار پراهمیت‌تر از یک خواننده و دوبلور می‌کند، فعالیت او به عنوان تصنیف‌ساز است. امروزه شاید فراموش شده که اکثر تصنیف‌های فکاهی و سرگرم‌کنندۀ فیلم‌های فارسی ساختۀ پورهاشمی است. جعفر پورهاشمی نه تنها آهنگ می‌ساخته که اشعار را هم خود می‌گفته است. در مختصر شرح حال‌هایی که از...

Duration:00:12:50

اتاق موسیقی - سارا مک‌کوی: خواننده‌ای بزرگ در جشنواره‌ای شلوغ

4/19/2019
More
جشنوارۀ موسیقی "بهار بورژ" که برای چهل و سومین سال در مرکز فرانسه برگزار می‌شود یک خصوصیت مهم دارد: التقاط سبک‌ها. برگزارکنندگان این جشنوارۀ رنگارنگ از همان آغاز، از مرزبندی میان موسیقی‌های گوناگون اکراه داشته و خواسته‌اند همۀ گرایش‌های معاصر موسیقی مردم‌پسند را در کنار هم قرار دهند. اما امسال در میان این جشنوارۀ چهل‌تکه، صدایی یک سر و گردن بالاتر از همه به گوش می‌رسد: سارا مک‌کوی آمریکایی. امسال – ٢٠١٩ – هم "بهار بورژ" گذشته از چند هنرمند شناخته‌شده و قدیمی، پذیرای تعداد بسیار زیای خوانندۀ...

Duration:00:12:19

اتاق موسیقی - درگذشت یاسمین: صدایی زنده و نامی فراموش‌شده

4/19/2019
More
یاسمین که زمانی یکی از خوانندگان بزرگ رادیو ایران بود و صدایش با مرضیه و دلکش و الهه مقایسه می‌شد، در اواخر سال ١٣٩٧ از دنیا رفت. با اینکه نام او در چند دهۀ اخیر چندان شنیده نمی‌شد اما صدایش و ترانه‌هایی مثل "صحرانشین" (هرکی دیدم یاری داره...) مطلقاً کهنه نشده و هر روزه از جایی به گوش می‌رسد. روز ١۵ اسفند ١٣٩٧ یاسمین سلامی در ٨۴ سالگی درگذشت. خبر این واقعه که در رسانه‌ها چندان انعکاسی نداشت به لطف یکی از شنوندگان (یا خوانندگان) رادیو بین‌المللی فرانسه به بخش فارسی رسید. آقای پژمان در ایمیل...

Duration:00:12:47

اتاق موسیقی - سنت "مطربی" و دستاوردهای تجدد

4/5/2019
More
با دگرگون شدن داوری تاریخی در ایران، نگاهی که نسبت به هنر و فرهنگ عامیانه وجود داشت نیز تغییر کرده است. اندک اندک میراث چند قرن اخیر که موسیقی و رقص و نمایش را کارهای ناپسند می‌دانست شکاف برمی‌دارد و نگرشی تازه نسبت به این بخش از فرهنگ شکل می‌گیرد. در این میان سنت "مطربی" و دنباله‌های آن هنوز چندان شناخته شده نیست. هوشنگ جاوید، پژوهشگر موسیقی معتقد است که بنگاه‌های شادمانی که در محلات سیروس و پامنار تهران به وجود آمد، نتیجۀ بیرون آمدن مطرب‌ها از دربار قاجار بود. ظاهراً مظفرالدینشاه که به شدت...

Duration:00:16:14

اتاق موسیقی - در جستجوی "باباکرم" و یادی از حسین همدانیان

4/5/2019
More
کمتر کسی است که دو تصنیف ایرانی "باباکرم" و "مبارک باد" را نشنیده باشد اما خوانندۀ آنها، حسن همدانیان تا اندازه‌ای از یادها رفته است. با اینکه به درستی معلوم نیست که تصنیف‌ها را چه کسی ساخته و وجه تسمیۀ "بابا کرم" چه بوده، اما برخی شواهد حاکی از آن است که عامل اصلی در شکل‌گیری تصنیف‌ها خود همدانیان بوده است. "باباکرم" و "مبارک باد" را باید بخشی از میراث فرهنگ مردمی ایران دانست. با اینحال دانسته‌ها در بارۀ آنها و حسین همدانیان بسیار ناچیز است. در جستجویی سطحی، بیش از آن که اطلاعات تاریخی به...

Duration:00:13:57

اتاق موسیقی - راک ایرانی، موسیقی بی‌ستاره

2/21/2019
More
موسیقی راک ایرانی نخستین قدم‌های خود را در سالهای قبل از انقلاب، در دهۀ ١٣۵٠ خورشیدی برداشت و سپس بعد از یک دوره کمون، از دهۀ ١٣٧٠ عمر دوبارۀ خود را به لطف نسلی تازه آغاز کرد. اما موانع و مشکلاتی که در ایران بعد از انقلاب به طور کلی برای موسیقی وجود داشت، برای موسیقی راک دوچندان بود. بدین ترتیب راک ایرانی در شرایط نابسامان، یک‌پا در داخل و یک‌پا در خارج کشور و گاه در زیرزمین‌ها، رشد ناقص و پرحسرت و فقدان خود را دنبال کرد. در ایران قبل از انقلاب، اندک هنرمندانی بودند که در لابلای جریان‌های...

Duration:00:16:59

اتاق موسیقی - موسیقی و دو انقلاب: ایران و فرانسه

2/17/2019
More
انقلاب‌های بزرگ همگی بر آفرینش هنری و سرنوشت موسیقی تأثیر داشته‌اند، هر یک به شکلی. اما در هیچ یک از انقلاب‌های شناخته‌شده مثل ایران با گسترش و آموزش موسیقی مخالفت نشد. نقطۀ مقابل در این مقایسه، انقلاب فرانسه است که از همان آغاز بر اهمیت نقش موسیقی در تربیت اجتماعی تأکید داشت. در ایران، شور و جان تازه‌ای که درست قبل از انقلاب به لطف هنرمندانی چون علیزاده – شجریان - لطفی در موسیقی دمیده شده بود، با مخالفت صریح قدرت انقلابی و سختگیری‌های آن مواجه گردید و بدین ترتیب رشد ناقص موسیقی در ایران تحت...

Duration:00:12:41

اتاق موسیقی - مرگ میشل لوگران، آهنگساز سینما و ترانه

1/31/2019
More
میشل لوگران در روز ٢۶ ژانویه در ٨۶ سالگی از دنیا رفت. او نزدیک به دوسال قبل آخرین آلبوم خود را ضبط کرد. در آن زمان، به مناسبت انتشار آن آلبوم که گرایش کلاسیک‌تری داشت، برنامۀ اتاق موسیقی به بیش از پنجاه سال فعالت او، به ویژه در سینما اختصاص یافته بود. این برنامه را می‌توانید در فایل صوتی گوش کنید. کمتر آهنگساز سینمایی مثل میشل لوگران تسلطی توأمان بر اسلوب موسیقی کلاسیک و موسیقی جاز داشت.پدر میشل لوگران که به گفتۀ پسر "آدم بی‌شرفی بود"، به دلیل تألیف کتاب‌های آموزش هامونی و ارکستراسیون در...

Duration:00:14:45

اتاق موسیقی - نیچه، فیلسوف آهنگساز

1/25/2019
More
جایگاه بلند نیچه در فلسفه و اندیشه، ساخته‌های موسیقی او را به فراموشی رانده است. اما نیچه در تمام عمر موسیقی را رها نکرد و قطعاتی آفرید که شاید از نظر آهنگسازان بزرگ معاصرش چندان برجسته نبود ولی شنیدن این آثار بیش از صد سال بعد از مرگ خالق آنها، از ذوق و استعدادی درخشان در عرصۀ موسیقی حکایت دارد. فردریش ویلهلم نیچه (۱۹٠٠ - ۱۸۴۴) از نوجوانی تصمیم گرفت که موسیقی و آهنگسازی را به عنوان حرفه برگزیند. اما سرانجام با مخالفت مادرش به دانشگاه رفت و درس فیلولوژی (لغت‌شناسی یا زبان‌شناسی تاریخی یا به...

Duration:00:13:12

اتاق موسیقی - گورجیف، مردی که گنجشک را به جای قناری می‌فروخت

1/19/2019
More
شخصیت گورجیف، هفتاد سال پس از مرگ همچنان پر رمز و راز و دوگانه است. گروهی او را آموزگار بزرگ معنویت و خودسازی معرفی می‌کنند و گروهی دیگر وی را یکی از بی‌شمار شیادانی می‌دانند که با بهره‌گیری از جذابیت مکاتب فکری و عرفانی شرق، "غربی‌های ساده‌دل" را شیفتۀ خود می‌کنند. هر چه هست، حجم قابل توجهی از آثار موسیقی گاه بسیار زیبا موجود است که به نام گورجیف و همکار او توماس دوهارتمن منتشر شده است. اما آیا گورجیف حقیقتاً آهنگساز بود؟ تاریخ مرگ گئورگ گورجیف کاملاً روشن است. او در پاییز سال ١٩۴٩، در...

Duration:00:17:18