Wetenschap Vandaag-logo

Wetenschap Vandaag

Podcasts >

Nieuwe ontwikkelingen en verrassende inzichten

Nieuwe ontwikkelingen en verrassende inzichten
More Information

Location:

Netherlands

Genres:

Podcasts

Description:

Nieuwe ontwikkelingen en verrassende inzichten

Language:

Dutch


Episodes

We hebben meer invloed op onze hersengezondheid dan we denken

12/12/2019
More
Neuropsycholoog Kay Deckers, werkzaam voor het Alzheimer Centrum Limburg, krijgt vandaag de talentprijs van Alzheimer Nederland uitgereikt voor zijn veelgeprezen onderzoek naar dementie-preventie. Gemiddeld kunnen we zelf voor ongeveer 30 procent invloed uitoefenen op de kans dat we dementie krijgen en daar is maar de helft van de mensen van op de hoogte. Ook onder zorgprofessionals is hersengezondheid nog niet altijd vast onderdeel van het gezondheidsadvies. Deckers vertelt hoe hij daar...

Duration:00:03:52

Keverslak inspireert ontwerp voor veiligheidsschild

12/11/2019
More
Keverslakken bestaan al 500 miljoen jaar, maar recent heeft hun schild als inspiratie gediend voor een nieuw ontwerp voor veiligheidskleding. De zeediertjes - die een paar centimeter groot zijn en misschien nog het meest lijken op exotische onderwater-pissebedden - hadden al wat bekendheid genoten vanwege de vele versteende oogjes die ze als verdediging in hun schild hebben. Nu hebben de onderzoekers gekeken naar de werking van de acht platen waaruit het schild bestaat. Als de beestjes...

Duration:00:04:11

Speciale editie: in gesprek met dr. Jane Goodall

12/11/2019
More
Dr. Jane Goodall was 26 toen ze als secretaresse zonder universitaire achtergrond de jungle in werd gestuurd om chimpansees te bestuderen. Inmiddels is ze 85, maar ze reist nog steeds onafgebroken de wereld rond om haar verhaal te delen. Haar ontdekkingen over het gedrag van chimpansees veranderden de wereld. Luister hier het hele interview, waarin ze meer vertelt over haar onderzoek, de zorgen die ze heeft over de toekomst van onze planeet en de hoop die ze krijgt door te werken met...

Duration:00:22:22

Oma's in orka-gemeenschap helpen kleinkinderen overleven

12/10/2019
More
Orka-oma's blijken enorm veel invloed te hebben op de overlevingskans van hun kleinkinderen. Voorheen kenden we dit 'grootmoedereffect' alleen bij mensen. Al sinds de jaren 70 wordt data over individuele orka's verzameld. Daaruit werd duidelijk dat orka-vrouwtjes tot ver na hun menopauze in leven blijven. Onderzoekers waren benieuwd waarom dit zo was en ontdekten dat orka's net als mensen het 'grootmoedereffect' kennen. De kleinkinderen hebben een grotere kans om te overleven, dankzij de...

Duration:00:04:26

Allerkleinste onderdelen van levende cellen nog beter in beeld gebracht

12/9/2019
More
Onderzoekers van de TU Delft hebben een nieuwe methode ontwikkeld, waarmee het mogelijk wordt om de minuscule onderdelen van levende cellen beter dan ooit in beeld te brengen. Ze combineerden daarvoor twee bestaande technieken uit de superresolutie-microscopie, waarin reflecterende eiwitten vast worden gemaakt aan moleculen, zodat ze aan de hand van teruggekaatst licht gelokaliseerd en vastgelegd kunnen worden. De techniek vraagt om een enorme nauwkeurigheid. Dat betekende ook dat de...

Duration:00:03:44

Dr. Jane Goodall: we maken het enige kapot dat ons in leven kan houden

12/9/2019
More
Dr. Jane Goodall was 26 toen ze als secretaresse zonder universitaire achtergrond de jungle in werd gestuurd om chimpansees te bestuderen. Haar ontdekkingen veranderden de wetenschap en de wereld. Luister hier naar het gesprek dat Karlijn Meinders met haar voerde.

Duration:00:05:33

Hoe vulkanisch gesteente ons helpt om klimaatverandering te begrijpen

12/5/2019
More
Nieuwe berekeningen vertellen ons meer over de manier waarop de aarde in het verleden broeikasgassen heeft uitgestoten en verwerkt. Dit kan ons helpen bij het voorspellen van de toekomst. Waar in in andere onderzoeken vaak is gekeken naar as en magma dichter bij het oppervlakte, werd in deze studie gekeken naar wat daar aan vooraf gaat. Zo ontdekten ze dat een grote klimaatverandering 55 miljoen jaar geleden ontstond door een golf van magma die zorgde dat gesteente smolt en broeikasgassen...

Duration:00:04:26

Leuk zo'n slimme pil, maar hoe communiceer je ermee?

12/4/2019
More
Sensoren die de elektrische signaaltjes van zenuwen, de samentrekkingen en de chemische stofjes in ons spijsverteringskanaal meten: het duurt niet lang en we slikken deze slimme pillen gewoon door. Wat we dan nog wel even voor elkaar moeten krijgen, is het bepalen van de locatie van deze pillen zodat je - als er een probleem wordt gevonden - ook precies weet waar in het lichaam dit is. Makkelijk is dat niet.

Duration:00:04:38

Al onze pilsjes blijken af te stammen van dezelfde oergist

12/3/2019
More
Dankzij een uitgebreide DNA-analyse door onderzoekers van de TU Delft, weten we nu dat de giststammen waarmee al onze pilsjes worden gemaakt, dezelfde voorouders hebben.

Duration:00:04:04

Nieuwe behandeling kan nierstenen veel minder pijnlijk maken

12/3/2019
More
Naar schatting krijgt één op de tien mensen in zijn of haar leven te maken met nierstenen. In Amerika, waar dit onderzoek plaatsvond, melden jaarlijks meer dan een half miljoen mensen zich op de eerste hulp met niersteenproblemen. De pijn bij het uitplassen ervan wordt wel eens vergeleken met een bevalling (ja, ook door vrouwen). Die pijn ontstaat vooral door het samentrekken van de spieren in de urinebuis. Het huidige medicijn werkt onvoldoende en dus is in deze studie gekeken of het...

Duration:00:04:35

Wetenschappers maken veelbelovend alternatief voor pesticide

12/2/2019
More
Zo'n 30 procent van de oogst kan de prullenbak in dankzij ziektes. Voor veel van die ziektes is of geen oplossing, of er wordt giftige pesticide voor gebruikt. Dankzij onderzoekers van onder andere de Universiteit Utrecht, komt daar nu verandering in. Ze ontwikkelden een precisiemedicijn voor de plantenziekte bruinrot. Deze bacteriële ziekte in de bodem is zo naar dat er zelfs telers aan failliet zijn gegaan. Zijn je planten besmet, dan moeten ze namelijk meteen vernietigd worden. Het nieuwe...

Duration:00:03:47

Onderwater glasvezelkabels gebruiken om aardbevingen te meten

12/2/2019
More
Onderzoekers spelen al enige tijd met de gedachte om glasvezelkabels als sensoren te gebruiken. Dit gebeurt al, bijvoorbeeld in bouwconstructies om scheuren te detecteren, maar waar zij naar willen kijken is de beweging in de aardbodem. Testen op het land waren veelbelovend en nu hebben ze ook een experiment afgerond met een kabel in de zeebodem, die tijdelijk niet werd gebruikt. Het lukte ze om daarmee kleine aardbevingen te detecteren, de vorm van de bodem (grotten, greppels en gewelven)...

Duration:00:04:47

Het mechanisme achter de genetische variant die ons overgevoelig maakt voor stress

11/28/2019
More
Ongeveer 70 procent van de bevolking is drager van een genetische variant van een gen dat ons gevoeliger maakt voor stress. Deze groep heeft daardoor ook meer kans op het ontwikkelen van angststoornissen. Om erachter te komen hoe dat werkt in ons lichaam legden onderzoekers mensen met en mensen zonder de genetische variant onder een MRI-scanner. Ze kregen plaatjes te zien. Na één van de plaatjes volgde elke keer een schokje op een vinger. Als dat plaatje in beeld kwam, reageerde het lichaam...

Duration:00:04:35

Wat we kunnen leren van de faalverhalen van ondernemers

11/27/2019
More
We hebben het er liever niet over als het ons overkomt en - zo blijkt: wetenschappers doen er ook niet al te graag onderzoek naar. We hebben het over falen. Om precies te zijn: falende ondernemers. De helft van de ondernemingen overleeft de eerste vijf jaar niet en met die levenslessen zouden we veel meer moeten doen, vindt de onderzoeker die al ruim 500 faalverhalen verzamelde. Ze is nog lang niet klaar met haar onderzoek, maar heeft al wel wat tips: zorg dat je falen ziet als normaal...

Duration:00:04:12

Nederlandse antennes op Chinese satelliet succesvol uitgerold

11/26/2019
More
Anderhalf jaar geleden hebben Radboud-onderzoekers radio-antennes op een Chinese satelliet naar de maan gelanceerd. Deze radiotelescoop moet daar aan de achterkant van de maan de zwakke radiosignalen van een periode net na de oerknal gaan opvangen. Vanaf de aarde lukt dat niet, want daar worden ze geblokkeerd door onze atmosfeer. Eigenlijk zou de antenne begin van dit jaar al uitgerold worden, maar nu is het dus eindelijk echt zover. Hoogleraar Heino Falcke van de Radboud Universiteit...

Duration:00:03:54

Slaapapneu opsporen vanuit je eigen bed

11/26/2019
More
Zo'n 10 procent van de Nederlanders heeft een slaapstoornis. Bij meer dan de helft van deze mensen gaat het om slaapapneu. Om te meten of iemand hier last van heeft, waren altijd een heleboel snoertjes en een nachtje in een onderzoekscentrum nodig. Nu niet meer. Onderzoekers zijn namelijk gaan kijken of alleen variaties in het hartritme ook genoeg zijn om slaapapneu te detecteren. Dat bleek inderdaad zo te zijn. Vervolgens trainden ze een algoritme om deze variaties te analyseren. Dat...

Duration:00:04:30

Betere IVF-behandeling en 3D-geprinte beademingsmaskers voor baby's

11/25/2019
More
Morgen wordt de winnaar gekozen van de Amsterdam Science & Innovation Award. Tussen de finalisten zitten allemaal tastbare oplossingen, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Zoals een binnen 24 uur 3D-geprint beademingsmasker voor baby's die met ademhalingsproblemen op de intensive care terecht komen en een nieuwe, nog zorgvuldigere manier om bij een IVF-behandeling te detecteren welke embryo's gezond zijn en welke niet. We spreken de onderzoekers die achter deze twee projecten zitten.

Duration:00:04:07

Rekenkracht doneren voor super gedetailleerde weersvoorspellingen in Afrika

11/21/2019
More
De TU Delft, IBM én vrijwilligers van over de hele wereld bundelen de krachten om boeren in Afrika te helpen met weersvoorspellingen. En die vrijwilligers hoeven hiervoor hun huis niet uit. Doe je mee aan dit project, dan doneer je namelijk alleen maar de ongebruikte rekenkracht van je computer. Je kan hem hetzelfde blijven gebruiken als normaal en over de veiligheid is natuurlijk nagedacht. Deze manier van crowdsourcen waarbij al die computers samen een supercomputer vormen is onderdeel van...

Duration:00:04:12

Bij guppies zit leiderschap in het bloed

11/20/2019
More
Onderzoekers van de universiteit van Exeter wilden alles weten over het spanningsveld van samenwerken, leiden en volgen. Ze gebruikten voor hun onderzoek kleine visjes, guppies, die net als in het wild werden geconfronteerd met een mogelijke vijand. Anders dan in het wild, nam een robotvisje de leiding bij de inspectie van deze bedreiging. De onderzoekers keken vervolgens welke visjes volgden of zelfs de leiding overnamen en welke visjes op afstand bleven. Vervolgens gingen de leiders bij de...

Duration:00:03:54

Motoronderdeeltjes bouwen voor microrobotjes die ons lichaam in kunnen

11/19/2019
More
Hoe vormen piepkleine bouwsteentjes structuren? Geen gemakkelijke vraag om te beantwoorden. Toch is dat precies waar chemicus Daniela Kraft aan werkt. Met haar team brengt ze deze processen in kaart door het in het groot na te bootsen. In het groot is in dit geval overigens nog steeds slechts micrometers, maar daarmee kunnen makkelijker interacties tussen bouwsteentjes worden bestudeerd dan wanneer dit op nog kleinere schaal gebeurt. Met de kennis die ze hiermee opdoet, wil ze uiteindelijk...

Duration:00:04:08