Nauka XXI wieku-logo

Nauka XXI wieku

Science Podcasts

Rozmowy na tematy związane z odkryciami naukowymi, badaniami. #polskipodcast Kontakt z autorem: Borysław Kozielski boryskozielski@gmail.com tel. 602 218 851. Jedyny słuszny RSS: http://podkasty.info/RSS/NXXI-RSS.xml

Location:

Poland

Description:

Rozmowy na tematy związane z odkryciami naukowymi, badaniami. #polskipodcast Kontakt z autorem: Borysław Kozielski boryskozielski@gmail.com tel. 602 218 851. Jedyny słuszny RSS: http://podkasty.info/RSS/NXXI-RSS.xml

Language:

Polish

Contact:

+48602218851


Episodes

#167. Wojny bakteryjne

1/23/2023
Żyjemy w świecie bakterii, które po raz pierwszy w 1686 roku zobaczył pod mikroskopem Antoni van Leeuwenhoek. Dziś w XXI wieku zastanawiamy się nad wieloma kwestiami związanymi z wpływem bakterii i ich współpracą z komórkami naszych organizmów. Jak dostarczyć pożywienie do komórki? Które substancje zatrzymać, kóre przepuścić i jak je odróżnić? Czym różnią się cząsteczki hydrofilowe i hydrofobowe? Jakie są struktury biologiczne powstałe w wyniku ewolucji. Jak wyglądają nasze relacje z...

Duration:00:53:19

#166. Nanomateriały chiralne

1/8/2023
Wyświetlacze są tak popularne, że trudno byłoby wyobrazić sobie bez nich świat. Powstają coraz to nowe pomysły na udoskonalenie jakości i wielkości ekranów. Chiralne własności nanomateriałów to dopiero początek badań, które mogą przynieść przełom nie tylko w technologii wyświetlania obrazu ale również w innych dziedzinach naszego życia. O tym rozmawiam z dr hab. Wiktorem Lewandowskim z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, który został tegorocznym laureatem Nagrody naukowej im....

Duration:01:18:54

#165. Prof. Marek Demiański

12/12/2022
Rozmowa z prof. Markiem Demiańskim o jego drodze naukowej. Jak zostaje się astrofizykiem? Co zadecydowało o losie profesora, który dziś wykłada na Williams College w USA. Kogo spotkał na swojej drodze? Co jest obecnie przedmiotem jego zainteresowania? To pytania, na które można znaleźć odpowiedź w tym odcinku. Czaptery: (00:00) Intro (04:02) Długie wakacje 1939 (07:17) Pierwsze badania (10:45) Kozia góra (12:32) Szkoła Podstawowa w Karlinie (16:20) Liceum w Białogardzie (22:27) Co...

Duration:01:15:35

#164 - Psylocybina

11/14/2022
Ponad 50 lat temu politycy zdecydowali o zakazie nie tylko używania ale i badań substancji, które budziły poważne nadzieje w leczeniu depresji i uzależnień. Mówiliśmy o tym już w odcinki 147 pod tytułem "Psychoplastogeny". W Polsce zakaz obowiązuje do dziś. A jakie badania wykonuje się na świecie? jak naukowcy w Polsce badają ich właściwości? do czego mogą się przydać i jakie stanowią zagrożenia? Jak działa psylocybina i LSD? Jak działa kokaina? Jakie są skutki używania marihuany? Czym jest...

Duration:01:13:48

#163 - Polski atom

10/27/2022
Ten odcinek powstał w płatnej współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska w ramach kampanii "Poznaj Atomickich. Z energią jądrową na co dzień" https://www.gov.pl/web/polski-atom/poznaj-atomickich FB: https://www.facebook.com/polskiatom.govpl IG: https://www.instagram.com/polski_atom/ YT: https://www.youtube.com/c/PolskiAtom Dlaczego w Polsce do dziś nie ma żadnej elektrowni jądrowej? Czy polski przemysł jest gotów do ich budowy? Jakie są planowane lokalizacje? Jakie rodzaje i...

Duration:01:24:04

#162 - Fizyka medyczna

10/12/2022
W XXI wieku zacierają się granice pomiędzy różnymi dziedzinami nauki. Również powstające nowe zawody łączą bardzo różne specjalizacje. W 162 odcinku podkastu Nauka XXI wieku zapraszam na spotkanie z fizykiem medycznym, dr Piotrem Mężeńskim. Jak współczesna fizyka ratuje życie? Na czym polega planowanie leczenia radioterapią? Jak zmieniły się narzędzia fizyków w medycynie w ciągu ponad 100 lat? Czy takie leczenie nadal wiąże się z dużym bólem, wypadaniem włosów? Co jest najbardziej...

Duration:00:49:12

#161 - Ginące języki

9/29/2022
Coraz częściej posługujemy się językiem angielskim. To może niepotrzebne nam są języki narodowe? Czemu nowym lingua franca nie stał stał się jezyk Esperanto lecz angielski? Czy nowe narzędzia tłumaczące wspomagają silne języki marginalizując słabsze? Jakie są motywacje młodych ludzi, którzy uczą się ginącego jezyka przodków? Do rozmowy na te i inne tematy poprosiłem socjolingwistkę i kulturoznawczynię dr hab. Nicole Dołowy-Rybińską profesorkę Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii...

Duration:01:21:21

#160 - Chronotypy

9/3/2022
Zapraszam do wysłuchania 160 odcinka podkastu Nauka XXI wieku. Wracam do tematu snu, o którym już rozmawialiśmy w 92 odcinku pod tytułem "Filozofia snu" w czerwcu 2019 roku. Tym razem do podjęcia tematu chronotypów zainspirowała mnie nieduża konferencja kognitywistów na Uniwersytecie Warszawskim i krótkie wystąpienie Patrycji Ściślewskiej, w którym opowiedziała o ciekawych badaniach. Do studia zaprosiłem również Annę Fidos. Temat piosenki Yesterday natchnął Paula McCartneya podczas snu....

Duration:01:31:22

#159 - Jak smakują owady?

8/21/2022
Coraz częściej naukowcom zadaje się pytania o przyszłość ludzkości. Raport przygotowany przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa, Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF), Światowy Program Żywnościowy i Światową Organizację Zdrowia mówi o tym, że w 2014 roku zaczęła rosnąć liczba głodujących na świecie a ich liczba wynosi dziś 690 mln Czekają nas masowe migracje ludności związane ze zmianami klimatu. Czy...

Duration:01:09:41

#158 - Woda na egzoplanecie

8/6/2022
“100 lat temu myśleliśmy, że jest tylko jedna galaktyka. Teraz ich liczba jest nieograniczona w naszej galaktyce mamy miliardy gwiazd i są też miliardy galaktyk z miliardami gwiazd a to dopiero nasze pierwsze spojrzenie. Tak jak Pan powiedział Panie prezydencie patrzymy w przeszłość odleglejszą niż 13 miliardów lat świetlnych. Światło biegnie z prędkością blisko 300 tysięcy km na sekundę a to światło, które tu widzimy na tym jednym maleńkim fragmencie nieba podróżuje ponad 13 miliardów lat,...

Duration:00:59:58

#157 - Uzależnienia

7/21/2022
Częścią składową życia ludzi są uzależnienia. Hazard, nikotynizm, narkomania, alkoholizm, pracoholizm, lekomania, seksoholizm, zakupoholizm, telewizja. Uzależnienie od chirurgii plastycznej czyli dysmorfofobia, fonoholizm to uzależnienie od smartfonów, uzależnienie od ćwiczeń nazywane jest fitoholizmem. Internet przynosi cały zespół uzależnień, erotomanię, socjomanię, uzależnienie od sieci, przeciążenie informacyjne, uzależnienie od komputera. Znane są również znacznie rzadsze uzależnienia...

Duration:01:26:23

#156 - Sztuczna inteligencja

7/6/2022
Jeden z pracowników Google został odsunięty od pracy po deklaracji, że jego program czuje, myśli i powinien być traktowany jak osoba. Kogo uratuje Sztuczna Inteligencja, gdy przyjdzie jej wybierać pomiędzy wybitnym naukowcem i grupą kilku dzieci? Czym jest i czym się różni od zwykłego algorytmu? Między innymi na te pytania szukamy odpowiedzi razem z dr Mirkiem Sopkiem, który jest fundatorem i wiceprezesem Makolab SA i przewodniczącym Rady Politechniki Łódzkiej. Obecnie zaangażowany w Quantum...

Duration:01:00:52

#155 - Pszczoły

6/28/2022
W 72 odcinku pod tytułem "Czy pszczoły wrócą do lasu?", który opublikowany był 7 października 2018 roku rozmawiałem z prof. Krystyną Czekońską i Kazimierzem Szablą na temat projektu ochrony pszczół. Dziś przedstawiam ciąg dalszy projektu. Podczas wizyty u Kazimierza Szabli dowiecie się czy pszczoły wróciły do lasu jakie wnioski i publikacje powstały podsumowujące projekt a także co dalej. Link do strony z odcinkiem 72: http://blog.otworzsie.org.pl/2018/10/pszczoly/ Monografia "Ochrona...

Duration:00:56:44

#154 - Techniki wpływu społecznego

6/14/2022
“Na mnie reklama nie działa”, “...mi reklamy nie przeszkadzają”. To częste stwierdzenia konsumentów poddanych zmasowanemu atakowi specjalistów od perswazji. Jak rozpoznać metody wywierania wpływu na otoczenie, gdy ktoś nami manipuluje? Jedyny sposób to dowiedzieć się jak działają i jakie są techniki wpływu społecznego stosowane na co dzień przez specjalistów od marketingu i polityków wpływają na nasze wybory. O tym rozmawiamy z dr hab. Tomaszem Grzybem na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu w...

Duration:01:19:10

#153 - Coopernicus

5/23/2022
Rozmowa, dyskusja, komunikacja, forum, wymiana doświadczeń to wszystko niezwykle ważne zagadnienia w świecie nauki. Mottem podkastu Nauka XXI wieku są słowa Stephena Hawkinga mówiące o tym jak ważną rolę pełni rozmowa we współczesnym świecie. Zawsze bardzo kibicuję inicjatywom, które pomagają w zintegrowaniu środowisk naukowych. O jednej z najnowszych inicjatyw opowiada Michał Dziedziniewicz, koordynator projektu powstającego w Our Future Foundation pod nazwą Coopernicus. Wkrótce odbędzie...

Duration:00:48:03

#152 - CEBioforum

5/16/2022
Spotkania naukowców podczas konferencji to nie tylko networking, ale także inspiracja do nowych odkryć, współdziałania pomiędzy nauką i biznensem a także pomiędzy różnymi rodzajami biznesu. To właśnie tam rodzą się pomysły i zawiązuje współpraca. O jednym z takich spotkań, które odbędzie się już 25 i 26 maja 2022 roku. Wybieram się tam, żeby dla was zebrać nowe tematy do kolejnych podkastów. Moim przewodnikiem po CEBioforum jest dr Magdalena Kulczycka. W drugiej części zapraszam na fragment...

Duration:00:57:06

#151 - Elektrochemioterapia. Wojciech Szlasa

5/8/2022
Coraz więcej wiemy o nowotworach i metodach leczenia. Badania wskazują na coraz bardziej obiecujące rozwiązania i z pewnością już niedługo naukowcy znajdą skuteczne sposoby na tę chorobę XXI wieku. Jednym z poszukiwaczy jest Wojciech Szlasa, student V roku Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, którego wysiłki zostały wyróżnione Studenckim Noblem 2021 przez 33 profesorów polskich uczelni. (4:02) Nowoczesne terapie przeciwnowotworowe (4:29) Terapia fotodynamiczna (7:19)...

Duration:00:47:11

#150 - Kosmiczne podróże. Justyna Pelc

4/19/2022
Człowiek pierwotny patrząc w gwiazdy miał zupełnie inne wyobrażenia o wszechświecie. Gwiazdy świeciły tak samo jak ogniska w dolinie i dlatego kosmos mógł mu się wydawać zaludniony znacznie bardziej niż Ziemia. Jeszcze niedawno nie wierzyliśmy, że układy planetarne istnieją wokół innych planet a od czasu gdy prof. Wolszczan udowodnił istnienie takiego systemu pod koniec ubiegłego wieku dowiedzieliśmy się, że to stan zupełnie normalny i planety są powszechne. Wyścig w kosmos wbrew pozorom...

Duration:01:23:24

#149 - Lingwistyka owadów

4/11/2022
Żyjemy w świecie zdominowanym przez zwierzęta, których najliczniejszą grupę stanowią owady, to ponad milion gatunków (udokumentowanych muzealnie) Były na ziemi już 369 mln lat temu. Są wszędzie. W gorących źródłach, na lodach Arktyki i w naszych mieszkaniach. Niektóre z nich wydają się nie podlegać ewolucji. Są takie same dziś jak setki tysięcy lat temu. Człowiek dopiero 196 tysięcy lat. Ponad 5 mln nie jest jeszcze opisanych naukowo. A może nawet 30 mln. Samych Roztoczy żyjących również w...

Duration:01:45:01

#148 - Suicydologia

3/31/2022
“Samobójstwo jako jeden z najbardziej tajemniczych fenomenów ludzkiego istnienia od zawsze intryguje, a nierzadko – fascynuje. Długo w akcie samounicestwienia dopatrywano się bliżej nieokreślonych mrocznych tajemnic, działania nieczystych sił, aktywności nadprzyrodzonych mocy. Ludzie nie pojmowali, co może być powodem tego, że w całym znanym im świecie przyrody tylko człowiek jest w stanie targnąć się na własne życie. Od wieków trwają ożywione dyskusje na temat motywów, przyczyn,...

Duration:01:22:46