Radio Swammerdam-logo

Radio Swammerdam

Science

Radio Swammerdam is het wekelijkse wetenschapsprogramma op Salto (99.4FM), op zondag 11u live vanuit Pakhuis de Zwijger. Radio Swammerdam is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse wetenschapper Jan Swammerdam die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op nahield.

Location:

United States

Description:

Radio Swammerdam is het wekelijkse wetenschapsprogramma op Salto (99.4FM), op zondag 11u live vanuit Pakhuis de Zwijger. Radio Swammerdam is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse wetenschapper Jan Swammerdam die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op nahield.

Language:

English


Episodes
Ask host to enable sharing for playback control

Jazz: van muziek uit de marge tot wereldwijd fenomeen

6/9/2024
De wondere tonen van jazz op Radio Swammerdam! Invloeden van jazz - en andere delen van Afro-Amerikaanse cultuur - zijn terug te horen in bijna alles wat we vandaag de dag luisteren. Hoe kon muziek uit de marge zo groot worden? Redacteur Maaike Kooijman gaat erover in gesprek met hoogleraar jazz Walter van de Leur, dansschooleigenaar Teodora Kasabova en bigbandleider Chris Muller. Nummers in de uitzending: - Shorty George - Count Basie - Running Around - Chris Muller Big Band - Who Walks In When I Walk Out - Ella Fitzgerald en Louis Armstrong

Duration:00:56:13

Ask host to enable sharing for playback control

Luisteren naar wetenschap | Extra lange jubileumuitzending vanuit Pakhuis de Zwijger

6/5/2024
Radio Swammerdam bestaat 15 jaar! Dat vierden we op maandagavond 3 juni met onze allereerste uitzending met publiek, live vanuit de IJzaal in Pakhuis de Zwijger. Een avond vol lezingen, panelgesprekken, columns en muziek over het thema 'Luisteren naar wetenschap'. Wat verwachten niet-wetenschappers van de wetenschap? Staan we (nog) open voor waarheden die anders zijn dan de onze? En luisteren wetenschappers zélf eigenlijk wel goed genoeg? Met speciale dank aan David Baneke, Sicco de Knecht, Paul Diederen, Chunglin Kwa, Anne Dijkstra, Frank Kupper, Lieven Heeremans, Tamar de Waal, Alexander Bakkes en Pelle Bast als Astronaut.

Duration:01:46:10

Ask host to enable sharing for playback control

Omgaan met de dood

6/3/2024
Op begrafenissen van Sinti komen honderden mensen af, sommige Afro-Surinamers dansen hun overledenen naar het graf, in Mexico vieren ze jaarlijks Día de los Muertos. Hoe gaan mensen om met de dood in verschillende culturen en perioden? Radio Swammerdam-redacteuren Maaike Kooijman en Momo Schaap in gesprek met Karin Anema, schrijver van 'Kraaienmars', en Guus Sluiter, directeur van Museum Tot Zover.

Duration:00:55:28

Ask host to enable sharing for playback control

Heimwee en vertepijn

5/26/2024
Het Duitse woord ‘Heimweh’ is een samenstelling van ‘Heim’ (thuis) en ‘Weh’ (pijn): het Nederlandse 'heimwee' zou daarom beschreven kunnen worden als het verlangen naar of het gemis van een thuis. ‘Fernweh’, daarentegen, is samengesteld uit ‘Fern’ (ver) en ‘Weh’ (pijn). ‘Fernweh’, oftewel ‘vertepijn’, kan worden opgevat als het tegenovergestelde van heimwee; het verwijst naar een hunkering of verlangen om ver weg te zijn. Beide woorden geven gemoedstoestanden weer die verbonden zijn met iemands gevoel van plaats, tijd en beweging - het ene is een verlangen om naar (t)huis terug te keren en het andere een verlangen om te verkennen en elders te zijn. Wat is dat eigenlijk, thuis-zijn? Zijn we altijd thuis in het bekende, of kunnen we ons ook een thuis weten in wat we nog niet kennen? In deze uitzending van Radio Swammerdam gaat Emerence Kapteijn tijdens Wijsgerig Festival DRIFT in gesprek met filosoof en schrijfster Joke Hermsen, die onlangs haar filosofische memoir ‘Onder een andere hemel: over heimwee & vertepijn’ (2023) schreef. Daarnaast bevat de uitzending twee muzikale tekstfragmenten van de poëtische Neder-indie band Astronaut, afkomstig van hun debuutalbum 'Eeuwig Voor Een Tijdje'. Credits: (eeuwig) - Astronaut (2024) (voor een tijdje) - Astronaut (2024)

Duration:00:43:38

Ask host to enable sharing for playback control

TMF en de Nederlandse popcultuur

5/6/2024
Kent u TMF nog? The Music Factory, het Nederlandse antwoord op internationale popzenders als MTV, werd na de start in 1995 al snel immens populair. Vooral onder millennials roept de muziekzender veel nostalgie op. Tegelijkertijd is muziekzender ook de voorloper geweest van huidige ontwikkelingen en media praktijken. Mediawetenschapper Jaap Kooijman onderzocht hoe TMF langzaam een plek vond in het Nederlandse medialandschap, maar uiteindelijk ten onder ging aan nieuwe media. Hoe veroverde TMF een plek op de Nederlandse kabel en hoe verhield de jongerenzender zich tot zijn voorgangers, zoals Veronica? Hoeveel ruimte bood TMF aan jongeren om hun stem te laten horen? In hoeverre was TMF een voorloper voor de huidige mediacultuur? Hij schreef er een boek over: De Muziekfabriek. Jaap Kooijman is universitair hoofddocent Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam.

Duration:00:54:29

Ask host to enable sharing for playback control

Oude muziek

4/29/2024
Wist je dat er tijdens moderne uitvoeringen van Bach en Monteverdi bijna altijd wordt geïmproviseerd? En dat het zo waarschijnlijk meer lijkt op hoe de muziek vroeger klonk, dan bij concerten van vijftig jaar geleden? De term ‘oude muziek’ stond oorspronkelijk voor alle muziek die in Europa gemaakt werd tot de barok, rond 1650. Inmiddels kan die van toepassing zijn op alle uitvoeringen waarin geprobeerd wordt om alles zo veel mogelijk te laten klinken zoals in de tijd dat de muziek geschreven werd—en omdat componisten vaak nauwelijks aanwijzingen achterlieten voor hoe men iets moest spelen, moeten moderne muzikanten die zich hiermee bezighouden altijd kunstenaar én wetenschapper zijn. Momo Schaap spreekt met luitist en historicus Arjen Verhage, die onder meer is aangesloten bij ensemble Camerata Trajectina, dat Nederlandse liedjes uit de zestiende en zeventiende eeuw opvoert. Zij hebben het over historisch geïnformeerd musiceren en de muziekcultuur in de Nederlanden tijdens de Tachtigjarige Oorlog, de ‘hoge’ en de 'lage’! Tweede presentator en techniek: Max Waterreus.

Duration:00:50:54

Ask host to enable sharing for playback control

Mindfulness in de zorg

4/23/2024
Steeds meer mensen doen aan mindfulness vandaag de dag. Mindfulness kan zorgen voor meer rust, minder stress en een betere ademhaling en slaap. Minder bekend is dat mindfulness ook steeds vaker wordt ingezet voor medische doeleinden. Zo kunnen therapieën gebaseerd op mindfulness depressies temperen, rust brengen voor mensen met ADHD en dementie klachten doen minderen. Een groep die ook zeer gebaat is bij mindfulness is mensen met een visuele en verstandelijke beperking. Onderzoek toont aan dat mindfulness hun welzijn kan verbeteren. Hoe dat precies zit bespreken redacteuren Roeland Dubèl en Bart Verplanke met Hannelies Hokke, zij is werkzaam als psychomotorisch therapeut voor de Academische Werkplaats Affect-Us, een broedplaats voor praktijkgericht onderzoek die onder meer onderzoek heeft gedaan naar de effectiviteit van mindfulness bij de behandeling van mensen met een beperking. Alles over dit onderzoek en meer kunt u horen in deze podcast!

Duration:00:58:00

Ask host to enable sharing for playback control

Ongelijkwaardigheid in de geboortezorg

4/8/2024
Zwangeren en baby’s met een niet-westerse migratieachtergrond lopen meer risico om tijdens de zwangerschap en baring ziek te worden en te overlijden. Mensen van kleur krijgen vaker een keizersnede die niet nodig is, maar krijgen mínder vaak pijnmedicatie als ze daarom vragen. En de technologie die wordt gebruikt om het zuurstofgehalte te meten, werkt minder goed op de donkere huid. Zomaar wat voorbeelden die verloskundige en postdoctoraal onderzoeker dr. Bahareh Goodarzi noemt in haar boek 'Baren buiten de box', dat eind april verschijnt. Samen met zorgethica Inge van Nistelrooij schoof ze aan in onze studio om te praten over (het onderzoek naar) ongelijkwaardigheid in de geboortezorg. Wie op welke manier dan ook niet aan de heersende norm voldoet, heeft gemiddeld minder goede gezondheidsuitkomsten. Waar komt dat door, maar vooral: wat kunnen we ertegen doen? Een uitzending van Maaike Kooijman.

Duration:00:55:15

Ask host to enable sharing for playback control

Piet van Eeghen en de metamorfose van Amsterdam

4/1/2024
Zijn nalatenschap is overal in Amsterdam terug te zien, toch weten maar weinig mensen wie hij was. Christiaan Pieter van Eeghen was een negentiende eeuwse zakenman, met oog voor stadsgroei in de breedte. Zo verrijkte hij de stad met het Vondelpark, sociale huurbouw en het prinsengrachtziekenhuis. Ook was hij medeoprichter van zowel het Stedelijk als het Rijksmuseum. Nergens heeft hij zijn naam aan gebonden, en dat was genoeg reden voor Laura van Hasselt om het boek 'Geld, Geloof en Goede Vrienden' te schrijven. Tot 30 juni is er in het Amsterdam Museum ook een tentoonstelling over Van Eeghen te zien. Radio Swammerdam was erbij en maakte een reportage. Max Waterreus sprak op locatie met gastconservator Laura van Hasselt, conservator Maren de Wit, vormgever Edo Mulder én directrice Judiekje Kiers.

Duration:00:51:57

Ask host to enable sharing for playback control

Bier van monniken

3/24/2024
Welkom bij de rijke geschiedenis van bier. De grootste bierkenner van Nederlands, dr. Leendert Alberts, legt uit waar het beeld van de brouwende monnik vandaan komt, terwijl bier niet bepaald past bij het contemplatieve leven van de monnik. Ook proeven we het 'beste biertje' ter wereld, de Westvleteren 12. Proost! Door Tabe Bakker, co-host Momo Schaap, techniek Emerence Kaptein.

Duration:00:56:32

Ask host to enable sharing for playback control

Het recht op de stad

3/20/2024
Van wie is de stad? Voor krakers is het antwoord op die vraag helder: van de bewoners! Ook in de Jordaan is er is een erfenis van betaalbaar wonen die we te danken hebben aan krakers. Een voorbeeld van die erfenis is de woning waar redacteur Daniel Teunissen in woont. Deze is in de jaren 80 gekraakt. Hij is benieuwd: zijn de krakers die destijds het huis hebben gekraakt nog te vinden? Hij wil ze namelijk graag bedanken. En wat kunnen we leren van krakers toen en nu?

Duration:00:54:05

Ask host to enable sharing for playback control

Trailer | Radio Swammerdam

3/13/2024
Radio Swammerdam is hét wekelijkse wetenschapsprogramma op Radio SALTO (99.4FM in Amsterdam en omstreken), elke zondag om 11.00 uur live vanuit Pakhuis de Zwijger. Radio Swammerdam is vernoemd naar natuurwetenschapper Jan Swammerdam (1637 - 1680), die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op nahield.

Duration:00:00:32

Ask host to enable sharing for playback control

Religie en wetenschap

3/10/2024
Er bestaat een helder beeld van de wetenschappelijke revolutie als de overwinning van de rede op het dogma van de kerk. Maar de harde tegenstelling tussen religie en wetenschap is veel minder oud dan vaak wordt gedacht en lange tijd zag men twee domeinen die elkaar informeerden en inspireerden. Hoe religieus was Copernicus? En was Galilei een charlatan? Momo Schaap in gesprek met Lieke Wijnia, Hoofd Onderzoek en Bibliotheek bij Museum Catharijneconvent en Geertje Dekkers, wetenschapshistorica en geschiedenisjournalist. Dekkers was gastconservator voor Wijnia's tentoonstelling, De Schepping van de Wetenschap in Museum Catharijnenconvent.

Duration:00:55:06

Ask host to enable sharing for playback control

Leven met long covid

3/3/2024
27 miljoen euro: dat is het geld dat de Tweede Kamer vrij gaat maken voor speciale long covid-behandelcentra. Dat geeft hoop voor de ongeveer 90.000 Nederlanders die ernstig worden beperkt door langdurige covid. Tegelijkertijd hebben die nog op te zetten poliklinieken ook een uitdaging: er zijn nog geen behandelingen of medicijnen voor post-covid bekend. Wat weten we nu over de medische oorzaken van post-covid? Waar moeten we zoeken voor oplossingen? En wat kunnen we leren van andere post-infectieziekten? Maaike Kooijman in gesprek met hoogleraar precisiegeneeskunde Anke-Hilse Maitland, longarts Lous Rijssenbeek en Anne Vroegindeweij, die het boek 'De Achterblijvers' schreef over haar ervaringen met long covid.

Duration:00:54:44

Ask host to enable sharing for playback control

Neutronensterren

2/25/2024
Het is misschien het beste te vergelijken met het tjirpen van krekels. Een schel geluid, dat in de vorm van een radioflitsen op onze aarde neerdaalt. Ze zijn afkomstig van een ander zonnestelsel, onvoorstelbaar ver weg. De radioflitsen hebben lichtjaren afgelegd en zijn daardoor nog slechts een fractie van wat ze waren, toen ze werden uitgezonden. De radioflitsen kennen een patroon, of juist géén en hoewel we niet zeker weten waar de flitsen vandaan komen, hebben we wel een vermoeden: neutronensterren. Max Waterreus spreekt Radioastronoom Jason Hessels over dit fenomeen

Duration:00:54:16

Ask host to enable sharing for playback control

Stellaire evolutie en drievoudige systemen

2/19/2024
Hoe worden sterren geboren, en wat is de invloed van verschillende stersystemen - een groep van twee of meer sterren die door onderlinge zwaartekracht bij elkaar gehouden worden - op hun levensloop? In deze Radio Swammerdam uitzending gaan Emerence Kapteijn en Max Waterreus in gesprek met sterrenkundige dr. Silvia Toonen (Universiteit van Amsterdam), die zich in haar onderzoek richt op drievoudige stersystemen, hun invloed op stellaire evolutieprocessen, en het belang van dergelijke systemen voor het begrijpen van stellaire geboorte, leven en hun uiteindelijke lot in de kosmos.

Duration:00:53:09

Ask host to enable sharing for playback control

Valentijnsdag en het fenomeen feestdagen

2/11/2024
Vindt u Valentijnsdag maar commercieel? Dat klopt! Maar feestdagen hebben dat wel vaker, toch geven ze betekenis aan ons leven en de tijd. Hoe werken feestdagen precies? Waar komen ze vandaan en hoe moeten we ze vieren? Antropoloog Irene Stengs vertelt ons hoe het zit, en hoe we onze eigen feestdag kunnen maken: Radio-Swammerdam-Dag!

Duration:00:52:49

Ask host to enable sharing for playback control

(On)gelukkige vaders

2/4/2024
We horen van alles over de ervaringen van vrouwen tijdens en na een zwangerschap, maar wat gebeurt er in het lichaam én het hoofd van haar partner? En wat is de rol van vaders in de moderne maatschappij? Een uitzending van Maaike Kooijman met aan het woord onderzoeker Renate Buisman, kinderarts en onderzoeker Ineke de Kruijff, en schrijvende vader Sander Voesten. Bestel Sanders boek 'Dubbel gevoel': https://www.boekscout.nl/shop2/boek/9789464891430 Luister de podcast 'Ontroostbaar' over huilbaby's: https://open.spotify.com/show/4pdfETfgKxD0YGFByP58Sy?si=d92d33844347455a Volg Radio Swammerdam op LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/radio-swammerdam/ Volg Radio Swammerdam op X: https://twitter.com/RadioSwammerdam Volg Radio Swammerdam op Instagram: https://www.instagram.com/radioswammerdam

Duration:00:55:19

Ask host to enable sharing for playback control

Mummieportretten

2/1/2024
In deze aflevering van Radio Swammerdam staan redacteuren Emerence Kapteijn en Momo Schaap oog in oog met mummieportretten. Dat zijn doorgaans op hout geschilderde portretten die werden gemaakt tijdens de Romeinse periode in Egypte. Nadat het lichaam van de overledene behandeld en ingewikkeld was, werd de beeltenis op het gezichtsgedeelte van de gemummificeerde persoon geplaatst. In de tentoonstelling "Oog in oog: de mensen achter mummieportretten" zijn 38 exemplaren van over de hele wereld te zien. Conservator Collectie Egypte bij het Allard Pierson Ben van den Bercken vertelt ons tijdens een rondleiding door de tentoonstelling over de personen die zich bijna 2000 jaar geleden lieten vereeuwigen, de makers, en de erfgenamen.

Duration:00:41:03

Ask host to enable sharing for playback control

Vrouwenstemmen uit de oudheid

1/21/2024
De oud-Griekse cultuur wordt beschouwd als fundamenteel voor die van ons, maar hoe gaan we om met de vrijwel volledige afwezigheid van vrouwelijke stemmen uit de oudheid? Jacqueline Klooster, docent aan de Rijksuniversiteit Groningen vertelt over de rol van vrouwen in Griekse mythen en over een immens populair, nieuw genre van romans die deze verhalen hervertellen vanuit hun perspectief. Door Momo Schaap, met dank aan Emerence Kapteijn.

Duration:00:54:11