De Praattafel

Heb je je ooit afgevraagd wat er precies gebeurt in je brein als de "ego-machine" even wordt uitgezet? In de nieuwste Wetenschap Op Woensdag (#361) duiken Istvan, Mario en Minya diep in de fascinerende wereld van psychedelica. Van de ontdekking van LSD op een Zwitserse fiets tot de duistere experimenten van de CIA (MK Ultra), en van het genezen van hardnekkige depressies tot het "horen van kleuren". We bespreken het allemaal! 🌈 Wat is het "Default Mode Network"? Kan psilocybine helpen bij rookverslaving? Wat zijn de risico's van een 'flashback'? Luister nu naar een aflevering die je blik op de werkelijkheid gegarandeerd zal verruimen. 🎧👇 📝 Shownotes: WOW #361 – PsychedelicaIntroductie Hosts: Istvan Leleushi (vanuit zijn man cave in Oud-Bergen), Mario Roget (vanuit een rommelig Rotterdam na Koningsdag) en Minya (vanuit haar eetkamer). Onderwerp: Een wetenschappelijke verkenning van psychoactieve stoffen die het bewustzijn, de waarneming en het gevoel van identiteit veranderen. Etymologie: De naam komt uit het Grieks: psyche (ziel/geest) en delos (zichtbaar maken). Letterlijk betekent het dus "de ziel zichtbaar maken". Werking in de hersenen: Klassieke middelen (LSD, psilocybine, mescaline) werken voornamelijk op de serotoninereceptoren (specifiek de 5-HT2A receptor). Default Mode Network (DMN): Dit netwerk (de "ego-machine") wordt gedempt. Dit is het deel van de hersenen dat actief is als je aan jezelf denkt of dagdroomt. Synesthesie: Het door elkaar lopen van zintuigen, zoals kleuren horen of muziek zien. Oude culturen: Gebruik van Ayahuasca in de Amazone (al 5000 jaar) en paddo's ("vlees van de goden") door de Azteken in Mexico. Griekenland: De Eleusinische mysteriën waarbij Socrates en Plato mogelijk het drankje kykeon dronken. 1943: Albert Hofmann ontdekt per ongeluk de werking van LSD-25 bij farmaceutisch bedrijf Sandoz (bekend als 'Bicycle Day'). Jaren '50 & '60: Een explosie aan wetenschappelijk onderzoek (meer dan 1000 studies) naar o.a. alcoholverslaving. MK Ultra: Een geheim CIA-programma (1953-1973) dat LSD onderzocht als waarheidsserum of wapen, vaak met tragische gevolgen zoals bij bioloog Frank Olson. Timothy Leary: De Harvard-psycholoog die met zijn kreet "Turn on, tune in, drop out" een boegbeeld werd van de tegencultuur, wat uiteindelijk leidde tot een totaalverbod en de War on Drugs onder Nixon. Nieuw onderzoek: Sinds de jaren '90 pakken instituten zoals Johns Hopkins en Imperial College London de draad weer op met moderne technologie zoals fMRI-scans. Therapeutische toepassingen: Depressie: Psilocybine-therapie laat indrukwekkende resultaten zien in vergelijking met standaard antidepressiva (SSRI's). PTSS: MDMA (ecstasy) helpt patiënten, zoals veteranen, om trauma's te verwerken door de angstrespons in de amygdala te verlagen. Verslaving: Hoge succespercentages bij het stoppen met roken (tot 80%) en alcoholverslaving. Existentiële angst: Hulp bij terminale patiënten om vrede te vinden met de dood. Middel Kenmerken / Toepassing LSD Krachtig, lange trip, ontdekt door Hofmann. Psilocybine Werkzame stof in paddo's; effectief bij depressie en verslaving. MDMA Verhoogt oxytocine; therapeutisch bij PTSS. Ibogaine Uit West-Centraal Afrika; wordt onderzocht voor zware heroïneverslaving. Ayahuasca (DMT) Krachtige sjamanistische ervaring uit de Amazone. Wat is Psychedelica?Historisch OverzichtDe Moderne RenaissanceBesproken Middelen & Risico'sRisico's: HPPD (Hallucinogen Persisting Perception Disorder), ook wel bekend als flashbacks, waarbij visuele verstoringen weken of jaren later spontaan kunnen terugkeren.

Zet je schrap voor aflevering 360! Live vanuit de man cave in Oud-Bergen duiken we met de mannen van Hommeles in de wereld van muziekles (doei games, hallo gitaar!), de monopolie-gekte van Ticketmaster en de vraag of AI binnenkort onze banen — en onze songs — overneemt. Oh, en hebben we de quiz over powervrouwen in de tech al genoemd? Luister nu voor je wekelijkse dosis Antwerpse gezelligheid en live muziek! 🎙️✨ Shownotes: Aflevering 360 In deze feestelijke en muzikale aflevering schuiven de heren van de band Hommeles aan tafel bij Mario, Mia, Kris en Nancy. We praten over de passie voor muziekonderwijs, de schaduwkanten van de muziekindustrie en de onstuitbare opmars van kunstmatige intelligentie. Ed (Meester Ed): Pianist, gitarist en basgitarist die met passie muziekles geeft. Stef: Ukulele-virtuoos en mede-muziekdocent. Allen: De drijvende kracht achter de band en manager van de 'fun'. Muziekles vs. Gaming: Hoe motiveer je de jeugd van tegenwoordig om de controller in te ruilen voor een instrument? De Ticket-monopolie: Een kritische blik op Live Nation, Ticketmaster en de krankzinnige prijzen voor sterren als Taylor Swift en Beyoncé. AI & Autotune: Van de 'valse' stemmen in The Voice tot de angst voor baanverlies bij white-collar workers door AI. Grensperikelen: De impact van herstelde grenscontroles tussen Nederland en Duitsland. Artificial Intelligence (Live in de studio). Kat Stevens (Een ode aan een vrije vogel). Van Voren Af Aan (Over vallen en weer opstaan). We testen de kennis van de tafelgasten over de pioniers van de technologie: Ada Lovelace: De allereerste computerprogrammeur ter wereld. Hedy Lamarr: De Hollywood-actrice die aan de basis stond van WiFi en Bluetooth. Grace Hopper: De vrouw die de term 'computerbug' (en een echte mot!) wereldkundig maakte. Margaret Hamilton: De software-engineer die de Apollo 11-maanlanding veilig stelde. Nuttige Links: Meester Ed Website Hommeles Band Website Lijkt het je wat om zelf ook eens mee te discussiëren? Laat het ons weten in de Praatruimte!

In deze aflevering van de Praattafel Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya weer diep in de wetenschappelijke grabbelton. We bespreken hoe een ongezond dieet het risico op dementie met vijfentwintig procent kan verhogen, terwijl gezond eten dit risico juist met elf procent verlaagt. Daarnaast werpen we een blik op de duistere kant van de natuur met brute burgeroorlogen tussen groepen chimpansees en de strategische oorlogsvoering van mieren. Ook de digitale wereld komt aan bod met een nieuw AI-systeem dat familiebanden met de nazi-periode opspoort en de nieuwste kwantum-doorbraak waarbij bewegende atomen voor het eerst met elkaar zijn verstrengeld. We staan stil bij de ethiek van AI-modellen die te gevaarlijk zijn om vrij te geven en bespreken het toenemende bewijs dat zelfs kreeften en fruitvliegen daadwerkelijk pijn ervaren. Tot slot kijken we naar de razendsnelle ontwikkelingen in de robotica, zoals humanoïde robots die hardlooprecords verbreken, en het spectaculaire transport van antimaterie door CERN. Luister nu naar het volledige verhaal via de bekende kanalen of op de website van de Praattafel.

Met Steven Goegebeur over Wiskunde, Weerbaarheid en Wok-lolly’s. Welkom bij een nieuwe aflevering van De Praattafel! Vandaag schuift cabaretier Steven Goegebeur bij ons aan voor een gesprek dat alle kanten op gaat. Van zijn vroege dagen als leraar wiskunde, waar hij ontdekte dat humor het beste wapen is om een klas vol lassers in spe rustig te houden, tot zijn grote doorbraak dankzij programma's als Foute Vrienden. In deze aflevering duiken we diep in de wereld van de comedy. Steven legt uit waarom hij zichzelf als een 'éénzaat' beschouwt op het podium en hoe hij het schrijfproces van zijn shows beleeft. Maar wees gerust, er is ook genoeg ruimte voor de nodige portie "Praattafel-wetenschap". We hebben het over de bizarre nieuwe gehaktbal-lolly's van IKEA, de ethiek achter gezichtsherkenning en de prangende biologische vraag: waarom stopt je armhaar eigenlijk met groeien terwijl je oorhaar alle kanten op schiet? Omdat het de Internationale Dag van de Chinese Taal is, testen we de kennis van de heren in een pittige quiz over Chinese karakters en tonen. We sluiten af op een breekbare noot met een prachtig gedicht van Toon Hermans, ter nagedachtenis aan Stevens overleden vriendin Cindy. Een aflevering vol lachsalvo’s, onverwachte inzichten en oprechte emotie. Mis het niet!

Sta je in de keuken en ben je vergeten wat je daar kwam doen? Geen paniek, dat is (waarschijnlijk) nog geen dementie! Maar wat is het dan wel? In aflevering WOW 357 duiken Istvan, Mario en Minya diep in het menselijk brein. Van de rol van je immuunsysteem (staan Alzheimer-genen eigenlijk wel in je hersenen?) tot de vreselijke 'gekko-koeienziekte' en het belang van vitamine B1. We bespreken de verschillende gezichten van dementie die vaak onderbelicht blijven. In deze aflevering: 🚦 Vasculaire dementie: Waarom planning lastiger wordt na een TIA. 🎭 FTD: Als je karakter verandert vóór je geheugen dat doet. 👁️ Lewy Body: Hallucinaties en onrustige nachten. 🧴 Primeur: Waarom je huid en darmen misschien meer over Alzheimer zeggen dan je denkt. Luister nu naar Praattafel 357 en word in een uurtje een stuk wijzer over de haperende hersenmotor!

Zijn bankiers echt zoals in de Wolf of Wall Street, of valt dat wel mee? In aflevering 356 duiken we in de wereld van het grote geld met private banker Matthias! 💰 Vanaf onze vaste plekken in Antwerpen, Rotterdam en Mainz bespreken we wat je het beste met je geld kunt doen in deze roerige tijden. We hebben het over de impact van torenhoge staatsschulden en inflatie, waarom onze gast crypto meer als een "geloof" ziet dan als een investering, en hoe AI en kwantumcomputers de bankenwereld op z'n kop zetten. Ook geeft Matthias een gouden tip voor de gewone belegger: breed investeren in ETF's! Daarnaast is het tijd voor onze wekelijkse quiz (dit keer over de ruimtevaart! 🚀) en brengt Matthias de sfeer erin met een prachtig, zwartgallig gedicht van Willem Elsschot.

In aflevering 355 van de Praattafel Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya diep in de wereld van de haperende hersenen. We ontrafelen de mysteries achter dementie: van de beruchte amyloïde-plaques en Tau-eiwitten tot de nieuwste hoopgevende medicijnen zoals Lecanemab. 🧪 Maar we kijken verder dan de microscoop. Minya deelt een indrukwekkend persoonlijk verhaal over zijn vader, en we bespreken waarom gezonde voeding en sociale interactie misschien wel je beste wapens zijn. 🍎🤝. Hoor hoe AI helpt bij vroege opsporing en waarom je hersenen soms reageren als een "terugdraaiende klok". #Dementie #Alzheimer #Wetenschap #Podcast #Praattafel #Hersengezondheid #SocialeInnovatie

In deze gloednieuwe aflevering van De Praattafel duiken we met gast Nancy Lahaye in de wereld van de thuiszorg, de (peperduur!) wordende rusthuizen en de opkomst van zorgrobots. 🤖 Maar het is niet alleen serieuze kost: we vieren de Internationale Dag van de Aseksualiteit met een quiz die zelfs de meest doorgewinterde podcasthosts nog wat leert over zwarte ringen en 'gray-sexuality'. 💍 Nancy deelt bovendien haar passie voor muziek en poëzie, inclusief een prachtig live voorgedragen gedicht. ✍️ En oh ja, we hebben het ook nog even over haaien aan de cocaïne... Je hoort het in episode 354! #DePraattafel #Podcast #Zorg #Aseksualiteit #Poëzie #NancyLahaye #Maatschappij

Heb je je ooit afgevraagd waarom een thriller je hart sneller doet slaan of waarom een reclame je direct een vertrouwd gevoel geeft? Het geheim zit in de filmtaal. In aflevering 353 van Wetenschap op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minja in de wereld van de zevende kunst. We reizen van de allereerste 'slice of life' beelden van de gebroeders Lumière naar de spectaculaire montage-technieken van vandaag.

In aflevering 352 van De Praattafel vliegen we van de hak op de tak, precies zoals je van ons gewend bent. We vieren de Internationale Dag van het Potlood, verbazen ons over de pennen-obsessie van Donald Trump en duiken diep in de wereld van Brian Cox. Maar er is ook ruimte voor ernst: we bespreken de impact van Alzheimer en de ethiek rondom euthanasie. Pak een kop koffie (of een Sharpie) en praat mee!

In deze aflevering strijken Istvan, Mario en Minya neer in het zonovergoten Stade, Nedersaksen. Terwijl ze wachten tot de deuren van het Kunsthaus opengaan, duiken ze in een goedgevulde wetenschappelijke grabbelton. Van de giftige kleuren van de oude meesters tot AI-systemen die hun eigen plan trekken: we springen van de ene verbazing in de andere. Waarom hebben alleen mensen een kin? Hoe herkent ons bloed bacteriën dankzij een krab? En wat doen de bouwstenen van ons DNA op een asteroïde in de diepe ruimte? Zet je schrap voor een uurtje vol bizarre feiten, historische anekdotes en een gezonde dosis verwondering.

Vier vandaag de 350ste aflevering van De Praattafel, live opgenomen op 23 maart 2026 vanuit het sfeervolle Kunsthaus in de Hanzestad Stade. In deze bijzondere jubileumuitzending duiken we diep in de tentoonstelling "Frauen machen Schule", waarbij we de artistieke erfenis van Minja's overgrootouders, Minya en Arthur Illies, verkennen en stilstaan bij de historische uitdagingen voor vrouwelijke schilders in de 19e eeuw. Naast kunst kijken we naar de toekomst met Chris, die vertelt over zijn innovatieve interactieve kinderboek ontwikkeld in een game engine met ondersteuning van Gemini AI. De actualiteit wordt eveneens besproken, van de verkiezingsuitslagen in Rijnland-Palts tot de geopolitieke perikelen rondom figuren als Trump en Maduro. Natuurlijk ontbreekt de beruchte quiz niet, ditmaal volledig in het teken van historische gebeurtenissen op 23 maart, variërend van de introductie van de Ford Mustang in 1964 tot de blokkade van het Suezkanaal door de Ever Given in 2021. We sluiten dit feestelijke samenzijn af met een gedicht van Hugo Claus en een vooruitblik naar toekomstige discussies over wetenschap en fotografie. Beluister de volledige aflevering nu via Praattafel.be.

Welkom bij aflevering 349 van de Praattafel, een speciale editie van "Wetenschap op Woensdag". Na een drieluik over fotografie duiken Istvan, Mario, Minya en Eddie deze week in de wereld van de film. We reizen terug naar het moment dat foto's voor het eerst achter elkaar werden gezet — soms wel 25 per seconde — om de illusie van beweging te creëren. Van de vroege experimenten van Edison tot de spectaculaire innovaties van de gebroeders Lumière en de opkomst van Hollywood: we bespreken hoe techniek en biologie samensmelten op het witte doek.

In aflevering 348 schuift de Antwerpse muzieklegende Bootsie Butzenzeller aan bij het vaste team. We duiken diep in het leven van een artiest die al sinds zijn tiende achter de trommels zit, maar nu geconfronteerd wordt met de harde realiteit van veranderende werkloosheidswetten. Van het verlies van zijn kunstenaarsstatuut tot een hartverwarmende GoFundMe-actie; Bootsie deelt zijn verhaal met de nodige humor en relativering. Daarnaast bespreken we de impact van AI op muziek, lachen we om een Duitse tiener die een lijnbus kaapte voor de liefde, en testen we je voedingskennis in onze wekelijkse trivia. Zet je brein op scherp en je koffie klaar!

De lente hangt in de lucht, maar bij de heren van de Praattafel stijgt het kwik tot ver boven de stratosfeer! In deze bomvolle aflevering vliegen we van een spectaculaire meteoor boven Vlaanderen naar de vlijmscherpe concurrentiestrijd tussen de VS en China in de nieuwe Space Race. Waarom heeft Boeing problemen, hoe vervuilend is de droom van Elon Musk eigenlijk, en kunnen we binnenkort met een lift naar de maan? Maar we blijven niet alleen in de sterren hangen; we landen met een smak in Zaventem voor een bizar verhaal over een illegaal mortuarium en duiken in de nostalgie van brandstofprijzen. Sluit af met de enige echte Lente-Trivia en een prachtig gedicht. Pak je koffie (of je CO2-meter) erbij en laat je meeslepen door Istvan, Kris, Mario en Minya!

Zet je schrap voor een flinke portie nostalgie en technische hoogstandjes! In deze aflevering van de Praattafel duiken we diep in de duistere kamers van de geschiedenis. We laten de moderne pixels even voor wat ze zijn en gaan terug naar het moment dat licht voor het eerst werd gevangen op een plaat. Van schilders die stiekem hulpmiddelen gebruikten tot de allereerste 'selfie' die maar liefst acht uur duurde—lang genoeg voor een uitgebreid diner en een dutje. Hieronder vind je de volledige shownotes van deze historische reis door de lens.

Zet je schrap voor een nieuwe duik in de actualiteit! In deze 344ste aflevering vliegen de onderwerpen over tafel: van de explosieve situatie in het Midden-Oosten en de Amerikaanse verkiezingen tot de opkomst van 'agentic AI' en de invasie van reuzenberenklauwen. Is de mensheid langzaam maar zeker aan het slaapwandelen naar een dystopische toekomst, of is er nog hoop in de vorm van een ouderwetse iPod en een flinke dosis geschiedkundige trivia? Je hoort het allemaal in deze bomvolle uitzending.

Welkom bij een gloednieuwe aflevering van Praattafel – Wetenschap op Woensdag! Vandaag duiken we in een onderwerp dat we elke dag voor lief nemen, maar dat bij nader inzien een wonderlijk samenspel is van fysica, biologie en geschiedenis: kleur. Waarom is een rode appel eigenlijk rood? (Spoiler: hij is alles behalve rood!) Hoe hebben de gebroeders Lumière aardappelzetmeel gebruikt om de eerste kleurenfoto's te maken? En hoe vertalen onze hersenen golflengtes naar het prachtige spectrum dat we om ons heen zien? Hosts Istvan, Mario en Minja nemen je mee op een reis van het elektromagnetisch spectrum tot aan de spionage en patentoorlogen van Agfa na de Tweede Wereldoorlog. Zet je zintuigen op scherp voor een kleurrijke aflevering vol verwondering!

Houd je vast, want deze editie van Wetenschap op Woensdag is een razendsnelle "magazine-stijl" ontdekkingsreis door het laatste nieuws. Van de schokkende realiteit van de klimaatopwarming in 2026 tot de onvoorstelbare datadichtheid van ons eigen brein: Istvan, Mario en Minya praten je bij.

Thema: De geschiedenis en techniek achter kleurenfotografie, met een focus op Kodachrome en Agfacolor. "Man and God": Het verhaal draait om Leopold Mannes ("Man") en Leopold Godowsky Jr. ("God"), twee getalenteerde klassieke musici zonder achtergrond in de scheikunde die geobsedeerd raakten door kleurenfotografie. De Oorsprong van Kodachrome: Na een teleurstellende demonstratie van vroege kleurenfilm in 1917, begonnen de twee bijna 20 jaar lang te experimenteren in badkamers en keukens. Samenwerking met Kodak: In 1930 bood George Eastman (oprichter van Kodak) hen een eigen laboratorium in Rochester en een salaris aan om hun proces te vervolmaken. Er was een groot contrast tussen hun intuïtieve, artistieke werkwijze en de bureaucratische methoden van de Kodak-wetenschappers. Het Kodachrome-proces (1935): Kodachrome werd in 1935 gelanceerd als 16mm-film. Het was een subtractief proces met drie emulsielagen (gevoelig voor blauw, groen en rood). Het ontwikkelingsproces was extreem complex (28 stappen) en kon alleen in gespecialiseerde Kodak-laboratoria worden uitgevoerd. De film stond bekend om zijn heldere, stabiele kleuren die decennialang goed bleven. Agfacolor vs. Kodachrome: * Duitsland introduceerde in 1936 Agfacolor Neu. In tegenstelling tot Kodachrome zaten bij Agfacolor de kleurstoffen al in de film zelf, wat het ontwikkelen veel eenvoudiger maakte. Na de Tweede Wereldoorlog namen de geallieerden de patenten van Agfa over, waardoor dit systeem de wereldwijde standaard werd voor moderne kleurenfilm. Culturele Impact en het Einde: Kodachrome werd synoniem met herinneringen, mede door bekende tijdschriften als National Geographic en de hit van Paul Simon uit 1973. In 2009 stopte Kodak de productie na 74 jaar vanwege de opkomst van digitale fotografie. De allerlaatste rol werd in 2010 ontwikkeld in Kansas. Huidige Trends: De hosts bespreken de overvloed aan digitale foto's (5 miljard per dag) en de recente terugkeer van analoge technieken in de cinema, zoals VistaVision. Aanstaande woensdag volgt deel 2 over de geschiedenis van de fotografie. 📸 Hoogtepunten uit de uitzending