Felieton Tomasza Olbratowskiego

A mówiłem, apelowałem, tłukłem dechą w bęben opamiętania, jeździłem kijem po sztachetach rozsądku, żeby zadania maturalne z matmy były realistyczne i nic. Do niecodziennego wydarzenia doszło na arkuszu maturalnym z matematyki. Treść zadania: Klient wpłacił do banku 10 000 złotych na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank dolicza odsetki w wysokości 6 procent bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie, zgodnie z procentem składanym. Po dwóch latach oszczędzania łączna wartość doliczonych odsetek na tej lokacie, nie uwzględniając podatków, jest równa. I trzeba dać odpowiedź. Autorze, dej nazwę banku, który 10 tysi na dwa lata na 6 procent przyjmie. I nie uwzględni podatku. To jest karmienie młodej psychiki science fikcją ułudy. Sprawdziłem w Internecie. Banki max 4 procent dają na lokaty, i to max 3-6 miesięcy. W jednym banku jest lokata na 6 procent w skali roku na dwa miesiące. I jest wyłącznie lokata powitalna. Lokata pożegnalna nie jest oprocentowana. Potem idzie ktoś do banku i mówi: mam tu 10 tysięcy i chcę umieścić na dwuletniej lokacie na 6 procent rocznie, procent składany. To pani w banku krzyknie: ej! Chodźcie tu wszyscy. Powtórz gościu, Marek cicho! Powtarza klient. Rozlega się śmiech, turling po wykładzinie, popuszczanie siku w majtki, później pracownicy banku robią sobie z niedoszłym klientem selfiacze. Ale też, trzeba uważać z tymi 6-cioma procentami, bo w niektórych bankach taka propozycja klienta może zostać uznana za napad na bank. Ech!

Matematyka. To słowo budzi dreszcze ohydy u wielu maturzystów. Podobnie jak w przypadku egzaminu z polskiego, apeluję o zmianę w formułowaniu zadań tekstowych. Co teraz mamy: wykaż, że x jest czymś tam. Nudne nie spełniające wymogów współczesnego świata. Maturzyście takie zadania są obce. A jeśli nie będą obce to abiturientowi w formie maturzysty będzie łatwiej je rozwiązać. Oto przykłady prawidłowo ułożonych zadań tekstowych z matmy. Izrael wystrzelił na Iran rakietę lecącą z prędkością 300 kilometrów na godzinę. W tym samym czasie Iran wystrzelił na Izrael swoją rakietę lecącą z prędkością 450 kilometrów na godzinę. Obie rakiety mają do pokonania taką samą odległość 1200 kilometrów by trafić w wyrzutnię przeciwnika. Oblicz po jakim czasie obie rakiety miną się. W obliczeniach pomiń obronę przeciwrakietową obu krajów. Kolejne zadanie: Profesor Sroze ma na dachu fotowoltaikę zasilaną nie polskim, ale europejskim słońcem. Profesor ma zamiar zdjąć panele. Zakładając, że tych paneli jest 36, a zdjęcie jednego zajmuje godzinę, oblicz po ilu latach profesor Sroze zdejmie panele. Na marginesie, prawidłowa odpowiedź: nie zdejmie. Następne: w poniedziałek Donald Trump wywołał trzy wojny i zakończył dwie, we wtorek wywołał tyle wojen co w piątek, a zakończył dwa razy więcej niż we wtorek, w środę rozpoczął 6 wojen, a zakończył 8. Oblicz ile wojen w tygodniu wywołał Trump, a ile zakończył. Tak sformułowane w przyszłości zadania z matmy dadzą uczniom radość i satysfakcję z rozwiązania.

Tradycyjnie jak co roku na początku maja startują egzaminy maturalne. Na początek język polski. Egzamin z języka polskiego sprawia wielu osobom problem. I nic dziwnego, bo pytania choćby na rozprawkę są takie lekko oderwane od rzeczywistości, typu: honor czy miłość. Przedstaw dylematy bohatera w powieści. Swoje rozważania podeprzyj. Czy życie jest dla Boryny podróżą poprzez pory roku. A czym są pory roku dla Dziadów. Porównaj postawy. I takie tam złośliwości. Tematy dla młodzieży maturalnej powinny być bliżej ich życia i doświadczeń. Na przykład: Zaprosiłeś PanaTadeusza na kręgle. O co byś go zapytał? Patrzcie jakie możliwości rozwinięcia! Albo: Idziesz z wizytą do latarnika, czy kupisz mu kebaba? wyjaśnij swoją decyzję bazując na wybranych tekstach kultury. Tak powinno być, a jak jest to wiadomo...

Jesteśmy niewolnikami kalendarza. Tkwimy w okowach powtarzających się sekwencji dni, która nie zawsze układa się dla nas pomyślnie. Weźmy tegoroczną majówkę, która w tym roku jest krótka, praktycznie tylko jeden dzień wolny. Gorzej jest tylko jak 1 listopada, albo 11 listopada, czy Wielkanoc przypada w niedzielę. Na tak krótką majówką, to się, panie grilla nie opłaca rozpalać. Rozpalisz grill, napijesz się piwa, czy czegoś, otwierasz oczy i jesteś w poniedziałek w pracy. Tylko trzy dni wolnego, to ewentualnie powinno być na Trzech Króli. To wszystko przez kalendarz. Bo tak się dni ułożyły i daty, z resztą każdy dzień jest powiązany z jakąś datą, że jest jak jest. Jesteśmy niewolnikami kalendarza.

Spore zainteresowanie wzbudził felieton o aferze kryptowalutowej. Dziękuję za obydwa sygnały. Słuchacz napisał, że nie znam się, a się wypowiadam. No przecież jakbym się znał, to bym się nie wypowiadał. Bo co to za zabawa mówić na temat, na którym się znasz? to nudne: wiesz to mówisz. Brzmiałoby to jak oszustwo. Jakby każdy mówił to na czym się zna to by nie było polityki. Inny głos od słuchaczki: jak uchronić się od wpadek inwestycyjnych, jak rozpoznać pułapki finansowe zastawione na ludzi? Na tym też się nie znam, zatem wypowiem się. Edukacja.

Trwa afera z kryptowalutową giełdą Zonda Krypto. Ludzie nakupowali bitkojnów, czy tokenów i teraz nie mogą odebrać pieniędzy i polegli na grube grosze. Próbowałem się szczegółowo dowiedzieć co to jest kryptowaluta, i Chat, i ludzie nie byli w stanie wyjaśnić co to jest. Z tych tłumaczeń wynikło, że kryptowaluta to jest nic. Ludzie pokupowali nic w nadziei, że to nic sprzedadzą drożej, a teraz się dziwią, że mają nic. Ale trudno się dziwić. Bo tak: niejaki Kral, Polak, upraszczając nieco sprawę, operujący w Monako, zakłada polską firmę zarejestrowaną w Estonii. Jeśli połączysz kropki, to te połączenia kropek powinny włączyć syreny alarmowe i mocno błyskające czerwonym światłem reflektory ostrzegawcze. Wiu, wiu, błysk, błysk. Ostatnie miejsce gdzie byś inwestował pieniądze, chyba, że jesteś grupą ze wschodu, albo grupą z polski i chcesz uprać parę groszy. Przecież giełdy kryptowalutowe nie powstają po to, żeby ciułacze zarobili, tylko, żeby od ciułaczy wyciągnąć forsę i zwiać do Izraela. Ale przede wszystkim krypto giełdy służą do prania czarnej forsy.

Miłość jest jak ta kręta rzeka, na przykład Narew, która ma liczne odnogi, zakola, meandry, płycizny, głębie, brody, w sensie takie zarośnięte brzegi ma, a przede wszystkim mielizny. Taka jest właśnie miłość. Jak Narew. Taki wpis znalazłem w Internecie: Nie żeby się chwalił, ale Rozkochałem w sobie dwie kobiety, tak po prostu. Zwyczajną rozmową. Obie są mężatkami. Co robić?

Dla człowieka bezkompromisowego, żyjącego w zgodzie z własnym ja, wielokrotnego uczestnika w biegu w worku z jajkiem na łyżce i nie zadającego zbyt wielu pytań, matematyka jest bardzo elastyczną dziedziną wiedzy. Tam nic nie jest oczywiste. Bo liczyć to trza umić, a nie tak z podręczników na chybcika korzystać. Na przykład prezydent Trump. On pochwalił się, że uzyskał zniżki na leki na receptę w wysokości od 400 do 1500 procent. I jakieś takie nie obyte zwiędłe, żałosne żonkile życia zaczęli wykazywać, że zniżka nie może przekraczać 100 procent, ponieważ oznaczałoby to spadek ceny do zera. I pytają: czy te obniżki są z nami w pokoju. Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. bronił obliczeń Trumpa. "Prezydent ma inny sposób liczenia procentów" - przekonywał...

W życiu, rozumianym jako linearne istnienie, coś się zaczyna, coś się kończy. Na przykład kij. Ma swój początek i koniec. Albo koniec i początek, bo jeśli kij ma dwa końce to jednocześnie ma dwa początki. Nie wiem czy zauważyliście. Podobnie, jak z kijem jest z kijowymi partiami politycznymi. Jakie nawiązanie. Podziw dla Olesia. Wskutek celowego nie złożenia sprawozdań finansowych rozwiązane będą następujące partie: Pawła Kukiza Kukiz 2050, czy jakoś tak, rapera Liroy’a Marzec 68 czy jakoś tak, oraz ugrupowanie Solidarnie Suwerenna Polska Zbigniewa Ziobry, Ziobro 2025. Podobno Zbigniew Ziobro założył na Węgrzech partię Eszek Dreszek Lendzial, ale to niesprawdzona wiadomość, a w zasadzie sam ją wymyśliłem. Nie o to chodzi. Pewnie zauważyliście, że im mniejsza partyjka, praktycznie z góry skazana na porażkę, to przyjmuje tym bardziej wzniosłą nazwę: Skuteczni, Wolność i Dobrobyt, Bezpieczna Polska, Wolni i Solidarni, Ojczyzny Łono łoło, Wolność, łoło, Solidarni łoło. Teraz Mateusz Morawiecki założył stowarzyszenie, w perspektywie partię: Rozwój w Biały Dzień, czy jakoś...

Czasami jest tak, że jest inaczej niż byś chciał. Na przykład pragniesz czegoś, a okazuje się, że coś tam. Bywa. Kraje Bałtyckie nie zezwoliły słowackiemu premierowi Robertowi Ficy na przelot przez swoją przestrzeń powietrzną do Moskwy na obchody Dnia Zwycięstwa, w których premier Fico chciałby wziąć osobisty udział, mimo, że Słowacja podczas drugiej wojny światowej walczyła po stronie Niemiec. Bywa. Premier Fico napisał do Polski, żeby pozwoliła mu przelecieć nad naszym krajem. Nie wiem czy się zgodzimy. Ale dlaczego jest tak, że nie pozwala się mężczyźnie wziąć udziału w uroczystościach w Moskwie. Co tu premier Słowacji może począć? Dziecka na pewno nie...

Tak to bywa, że leczenie rzeczywistości spada na barki człowieka, który nie siał za plecami zamętu. Mówię o sobie. Otóż w naszym kraju rozpoczęło się śledzenie przewozu tekstyliów. Wspominaliśmy. Jeśli drobny przedsiębiorca przewozi ponad 10 kilogramów choćby majtek na targ, a nie zgłosi tego faktu do System Elektronicznego Nadzoru Transportu płaci karę nie mniejszą niż 20 tysięcy złotych...

W magazynach rolników zalegają tony nie sprzedanych ziemniaków. Tymczasem jak pisze prasa polski rynek zalewają ziemniaki z zagranicy: Niemiec, Belgii i jeszcze z innych krajów. My więcej ziemniaków sprowadziliśmy niż wyeksportowaliśmy. No i masz babo placek ziemniaczany. Co z tymi naszymi, zalegającymi ziemniakami zrobić. Nie sprawdzaliśmy, czy na giełdzie w Londynie ziemniaki drożeją. Krzywa skrobiowa na londyńskiej giełdzie spada, albo rośnie – nie wiemy jak zachowuje się krzywa gdy ziemniaki rosną. Nie wiemy też jak zachowa się w przyszłości LPI, London Patatoe Index, Londyński Indeks Ziemniaczany. I nie wiadomo czy już sprzedawać na londyńskiej giełdzie ziemniaki, czy nie. A gdyby tak, słuchajcie, z naszych ziemniaków, skoro tyle ich jest zrobić kryptowalutę: pyracoin, albo kartofelcoin. Utworzyć giełdę kryptoziemniaków. Bo zwróćmy uwagę na podobieństwo kryptowalut i ziemniaków. Bo kryptowaluty się kopie i ziemniaki się kopie. Prawda? I po pewnym czasie jeśli ktoś nabędzie kryptowalutę czy ziemniaki, to i ziemniaki i kryptowaluta szybko znika. Z tym, że ziemniaki mają pewną przewagę nad kryptowalutami, bo ziemniaki fizycznie istnieją, możesz nimi nacieszyć oko, albo dwa. Dotknąć.

Polska uczestniczy w szczycie 20 najbogatszych państw świata. Tyle, że ostatnio wyliczyli na świecie, że my nie 20-sta gospodarka, ale 21-sza. Szwajcaria nas wyprzedziła. Guzik prawda. Co ta Szwajcaria wytwarza? Zegarki dla posiadających prywatne odrzutowce ludzi, którym która godzina i tak mówi służba. Albo robi dziurawe sery. Żyją z tajnych kont oszustów z całego świata. Tak naprawdę to Polska jest bogatsza od Szwajcarii, mimo wysiłków polityków. Na moje oko, a mam dwa, Polska jest co najmniej na dziesiątym miejscu, Dlatego, że u nas jest bardzo rozbudowana szara strefa. Płaci się pod stołem dzięki czemu mamy pieniądze...

Witold Zembaczyński z KO ostrzega, że Zbigniew Ziobro może uciec w bagażniku przebrany za kobietę. Tak trochę dla jaj powiedział, ale większe jaja by były gdyby kobieta w przebraniu Ziobry wróciła do Polski. Nie wiadomo po co, może dla niepoznaki. Dużo niepoznak urozmaica życie. Ale bądźmy poważni i odłóżmy żarty, co na jedno wychodzi. Możemy być dumni ze Zbigniewa Ziobro, bo on się nie poddaje, a takich nie oddających ludzi nam trzeba. Zapewnił: Będę walczył z premierem Donaldem Tuskiem gdziekolwiek się znajdę...

Dziś zapraszam do kącika medycznego. Temat: andropauza. Z czym się to je? zapyta młody. Z niczym się nie je. To nie jest potrawa. Andropauzy nie też należy mylić z Andaluzją, Do Andropauzy nie pojedziesz na wycieczkę. Andropauza to naturalny proces starzenia się organizmu mężczyzny. Temat ten podjąłem po przeczytaniu frapującego tytułu w Internecie, cytuję: mężczyźni w andropauzie odstawiają mercedesa i płaczą. Osobiście nie widziałem, ale też specjalnie się nie przyglądałęm. Wielu mężczyzn chciałoby się znaleźć w takiej sytuacji, że mogą odstawić mercedesa i zapłakać. Łzy wyschną można wsiąść z powrotem. O czym to świadczy? O tym, że nasz kraj i jego obywatele się wzbogacili. Jak u mnie pojawiały się pierwsze objawy andropauzy, to mogłem najwyżej wysikać się koło starej skody 105s. Ale czerwonej. Silnik z tyłu. Tak, za mojej młodości nie robili takich andropauz jak teraz: Mercedes, płacz. Na czym konkretnie polega ta andropauza? Ona polega na tym, że mężczyzna w pewnym, ściśle określonym wieku, zaczyna się modnie ubierać, choć to nie ma już żadnego sensu. Entuzjazm gdzieś wyparował, motywacja osłabła, zaangażowanie coraz częściej się kruszy. W głowie zaczyna krążyć to jedno niewygodne pytanie: czy to wszystko jeszcze ma sens? Jasne, że nie.

Opublikowane na koncie prezydenta USA wspaniałe dzieło przedstawiające go jako Jezusa Uzdrawiającego jest pełne wzruszającej symboliki. Donald Trump jako Jezus, leczy leżącego mężczyznę, poprzez nałożenie prawej ręki na głowę ofiary. Z ręki lewej wybiegają ożywcze promienie dobra. Pierwsze co rzuca się w oczy to skromność prezydenta Trumpa, który kazał się przedstawić bez aureoli. Postać Trumpa-Jezusa otaczają symbole boskości, czyli żołnierze jako anioły ICE, widzimy wpatrzone z uwielbieniem w postać prezydenta modlącą się kobietę, pielęgniarkę, weterana i weterana z brodą. Wokół fruwają samoloty oraz orzeł. Lewy górny róg opanował łopocząca, zapewne na wietrze flaga amerykańska. Symbolika dzieła poraża widza głębią dna, które ma drugie i trzecie dno. Te dna mówią nam, że nie liczy się wyspa Epsteina, czy Lolita Ekspress, liczy się pierwsze przyjście na ziemię uosobienia Jezusa, który jest lekarstwem na zło uosabiane przez leżącego mężczyznę. Scena jednoznacznie wskazuje, że skoro prezydent leczy, to sam jest zdrowy. I dobry. I skromny.

Węgrzy nie posłuchali takich autorytetów jak Putin, Trump, Narłoki, i Orban poniósł druzgocącą porażkę. I zmartwienie: co teraz z naszymi chłopakami na Węgrzech, panami Zbigniewem Ziobro i Marcinem Romanowskim. Obaj uciekli na Węgry Orbana przed polskim sądem, a tu łups, obaj mogą teraz dostać kopa w azyl. Gdzie teraz uciekać? Jest kilka ciekawych opcji, ale każda taka sobie. Białoruś, może Rosja, chociaż tam mogą im gęby pastą brązową do butów posmarować i wysłać pod płot na granicy z Polską. Może Chiny. To Zrzucą ich jako pierwszych w desancie na Tajwan. Może USA? Tam mogą ich wysłać na przymusowe roboty na Księżyc do budowy stałej bazy.

Najbardziej Polaków zajmuje teraz dojadanie świąt, a następnie zamieszanie w sprawie ślubowania sędziów wybranych do Trybunału Konstytucyjnego. O co w tym całym rozgardiaszu chodzi? Aby to zrozumieć należy, a nawet trzeba mieć: ekierkę, jabłko, tablicę Mendelejewa, pokłady samoświadomości, widok na Tatry, może być w Internecie i dużo, dużo szaleństwa. Trzeba to wszystko rozrysować, aby pojąć. W tym celu: bierzesz czystą kartkę papieru, czarnego mazaka, może być pisak, zamykasz oczy i minutę bazgrasz po kartce, tak zu, zu, zi, zu, za. Wtedy otrzymasz dokładny schemat sytuacji jaką zgotowali politycy w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Co więcej, rzecz ze ślubowaniem sędziów rozbija się o interpretację słowa „wobec”, „ślubowanie wobec prezydenta”. Prezydent wobec tłumaczy wszem i wobec, że to oznacza w jego obecności. Ale przecież w zapisie konstytucyjnym nie jest określone jaką odległość od prezydenta charakteryzuje się wobec. Bo może to oznaczać, że sędzia ślubujący musi się przytulić do prezydenta, albo też stać maksimum pięć metrów od niego, i czy składacz i przyjmant ślubowania muszą być w tym samym pomieszczeniu?

Budowanie dialogu to nie jest tak hop siup. Potrzebne są co najmniej dwie strony, bo gdy jest tylko jedna strona, to nie ma dialogu jest monolog, patrz Hamlet sam na scenie ze swoim byciem albo nie byciem. Monologi są też wtedy gdy dyskutują ze sobą na przykład politycy z przeciwstawnych opcji. Każda ze stron, nie słucha drugiej strony, mówi co wie, a wie wszystko, i często takie monologi zachodzą na siebie, co nie znaczy, że jest dialog. Wtedy obserwujemy narastające pieprzenie. Dziwi zatem pojawiająca się w pewnych kręgach krytyka z powodu, że fundacja „Zryw” Alexandra Sikorskiego syna Radka też Sikorskiego otrzymała z Fundacji Polskiej Rady Biznesu milion 175 tysięcy złotych. Zryw zajmuje się właśnie dialogiem oraz budowaniem świadomości obywatelskiej i edukacją. Biorąc pod uwagę wagę dialogu, budowanie świadomości obywatelskiej, dziwi oskarżanie, że ta kasa to po znajomości. A przecież co to jest ten milion z hakiem? Za takie pieniądze porządnego dialogu nie zbudujesz, nie mówiąc już o budowaniu świadomości obywatelskiej. Budowanie dialogu i świadomości obywatelskiej to nie są tanie rzeczy. Za niecałe dwie duże bańki to można najwyżej porozmawiać o pogodzie, czy majonezach...