Klapmok met Thee

Defensie moet klaarstaan voor een grootschalig conflict. Hiervoor moet Defensie gaan opschalen en capaciteiten kunnen uitbreiden. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Om Defensie verder te helpen, is vanuit de NL ARMS een boek uitgegeven: ‘The art of scaling’, waarin diverse perspectieven van academici en professionals over opschaling worden beschreven. Anne-Marij en Deborah gaan in gesprek met twee van de redacteuren: Majoor Huib Zijderveld en Annelies van Vark. De opgave waar we voor staan is er een die we met de gehele samenleving moeten oppakken, maar waar ook zeker vele kansen liggen. Aan de hand van voorbeelden leggen ze dit verder uit.

Na een juridische aflevering over de oorlogswet kon een aflevering over de Militair Juridische Dienst KL niet langer uitblijven. Waarom hebben we eigenlijk een Militair Juridische Dienst en wat doet een militair jurist allemaal? Helpt de jurist bij de scheiding van de OPC 😉? Anne-Marij en Deborah gaan in gesprek met Hoofd Juridische Zaken van de Landmachtstaf Kolonel Robin Zegers. Alles komt voorbij. Van het planbord naar de militaire rechtbank te velde, het gebruik van mijnen en van Rules of Engagements naar advies in een operationeel conflict. Zeer interessant vakgebied waar ze nog niet over uitgepraat zijn… Luister je mee, naar weer een nieuwe aflevering Klapmok met Thee!

Defensie is aan het opschalen en daar horen ook de nodige mensen bij. De Afdeling Reservisten en Samenleving geeft hier invulling aan. Onze gasten kolonel Ruben Koopman en kapitein-ter-zee Ocke Molenaar nemen Anne-Marij en Deborah mee in de uitdagingen en kansen waar ze tegenaan lopen. Zo is de binnendienst druk bezig met het rechttrekken van de arbeidsvoorwaarden voor de reservist en is de buitendienst druk bezig met de samenwerking met verschillende bedrijven. Welke uitdagingen nog meer spelen en welke stappen zijn gemaakt hoor je in de nieuwe aflevering van Klapmok met thee.

Het is weer tijd voor een drieluik! Dit keer de componenten van militair vermogen. En Deborah en Anne-Marij beginnen met de morele component (de mentale component is zo 2024.. dit is dus de nieuwe naam!). Aangezien alleen het beschrijven ervan in de praktijk nog niks oplevert, duiken ze in deze aflevering ook in het ‘hoe’. De morele component wordt immers pas zichtbaar in de context van het werk. In deze aflevering zitten maar liefst 4 gasten, die allemaal verbonden zijn aan het Human Performance Team van 11LMB: majoor Annemarie Beukers, Arno Heg, Elnt Peter Bakker en Lino Ottenhof. Een aflevering over de wil om te winnen, leiderschap, mindset en het creëren van zelfvertrouwen.

Voor Deborah en Anne-Marij kwam een podcastdroom uit: een aflevering maken met de Veldheren! De generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif vertellen over het ontstaan van de Veldheren, over leiderschap, parallellen en verschillen tussen de huidige tijd en de tijd van de Koude Oorlog, technologische ontwikkelingen op het slagveld en wat er zo bijzonder is aan de Nederlandse krijgsmacht. De gedrevenheid spat ervan af bij deze twee generaals met een boodschap.

Deborah en Anne-Marij waren op bezoek op de kazerne in Ermelo, waar de roots van Deborah liggen. Inmiddels zit daar al jaren de Koninklijke Militaire School (KMS). De commandant en adjudant van de KMS - kolonel Pieter Grijpstra en adjudant Ben Laarhuis - vertellen in deze aflevering alles over wat de KMS is en doet, de ontwikkelingen die er gaande zijn, het maatwerk dat wordt geleverd en hoe de groei van de Landmacht wordt geaccommodeerd. Met uiteraard ook aandacht voor de rol van de onderofficier, de ruggengraat van onze organisatie.

Maarten Stokhof (senior beleidsmedewerker bij het ministerie van Justitie en Veiligheid) en Rob Lenssen (clusterhoofd bij de Directie Juridische Zaken van Defensie) nemen Deborah en Anne-Marij in deze aflevering helemaal mee in de Oorlogswet, maar ook breder in het staatsnoodrecht. Wat gebeurt of verandert er juridisch in Nederland als we in oorlog zijn? Daarvoor kijken ze natuurlijk ook naar hoe Nederland in vredestijd is georganiseerd en wat de rol is van lokaal bestuur. Verandert er eigenlijk iets als we in een art. 5 situatie komen? En hoe zit het nu precies met militair gezag? Alles wordt duidelijk uitgelegd en hangt soms - zoals het hoort bij een juridisch onderwerp - af van de omstandigheden van het geval.

De (demissionair) staatssecretaris ⁠van Defensie, Gijs Tuinman, neemt Deborah en Anne-Marij in deze aflevering mee in zijn bestuurdersrol en in het wheelen en dealen dat plaatsvindt. Verder praten ze over risico’s nemen en successen vieren. Over NPRD en ‘mensen’ in plaats van ‘personeel’. Een aflevering vol positieve energie met een zeer gemotiveerde staatssecretaris. Gas op de zuigers!

Alvast voor in de agenda: 19 november vindt het COID congres plaats. Anne-Marij en Deborah gaan in gesprek met de keynote speaker, Sofie van der Maarel. Zij is universitair docent Militaire Ethiek & Leiderschap op de NLDA en vertelt over haar onderzoek naar moral injury in relatie tot technologie & innovatie. De nieuwe morele dilemma’s die komen kijken bij operationele integriteit in context. Wat betekent dit voor de militair van de toekomst. Wie is dat en wil ik die zijn? Belangrijk is het creëren van de juiste verwachtingen. Leestip: Het handboek moral injury in context https://www.boom.nl/criminologie/100-19551_Handboek-moral-injury-in-context Luistertip: Buitenland met Boswijk afl 46: de Politieke motieven achter de Nederlandse missie in Uruzgan. Werk je bij Defensie: vragen over het congres kun je stellen door een mail te sturen naar Info.coid@mindef.nl. 19 november in Stroe.

De vakantie is voorbij, dus tijd voor Anne-Marij en Deborah om kansen te pakken. In deze aflevering verkennen zij de open defence academy, de ODA, samen met Marielle van der Berg, adviseur leren en ontwikkelen en Ralph Spijker, onderwijskundig adviseur. Beide zijn werkzaam bij de NLDA en houden zich bezig met het bedenken van oplossingen op leervraagstukken. Welke kansen ODA biedt voor jou, je eenheid of je community hoor je in deze aflevering. Luister je mee, naar de nieuwe aflevering Klapmok met thee.

Anne-Marij en Deborah wensen alle luisteraars natuurlijk een hele fijne zomer toe. Daarbij blikken ze ook nog even terug op het afgelopen jaar. En voor de die-hard fans: wat is jouw top 3 van Klapmok met Thee het afgelopen jaar? Na de zomervakantie staat er weer veel interessante onderwerpen en gasten op de planning!

Bij Defensie hebben we een eigen gezondheidszorgsysteem. Kolonel Liz Marquart Scholtz, hoofd van het Cluster Gezondheidskundig Beleid bij de Hoofddirectie Personeel, neemt Deborah en Anne-Marij hier van A tot Z in mee. Ze spreken bijvoorbeeld over de keten waarin gewonde militairen aan het front zo snel mogelijk weer inzetbaar worden gemaakt. Maar er komt nog veel meer bij kijken, bijvoorbeeld als er gewonden in Nederland verspreid moeten worden. Natuurlijk wordt ook de reguliere militaire gezondheidszorg in Nederland besproken.

Record… en daar is de 100ste aflevering! Met niemand minder dan de commandant van de Landmacht, de luitenant-generaal Jan Swillens, gaan Anne-Marij en Deborah in gesprek over de Landmacht. Een half jaar na het uitkomen van zijn Command Message zijn ze benieuwd hoe het nu gaat met de Landmacht. Bij de Landmacht draait het altijd om de mens, moeten we leren van de geschiedenis en draait het om goed leiderschap. Wat hierin de constante is, is dat we altijd moeten veranderen. Verder neemt hij ons mee in zijn legervorming. Waar loopt een commandant tegenaan en wat is nodig voor de Landmacht van nu en in de toekomst? Hij wordt hierin bijgestaan door zijn rechterhand luitenant-kolonel Mariska Kroon. Wat is haar rol hierin en hoe houdt zij de commandant scherp?

Wanneer het komt tot een grootschalig conflict, een oorlog, is het niet vanzelfsprekend dat iedereen levend thuiskomt. Maar wat als je sneuvelt? Anne-Marij en Deborah gaan over dit toch wat gevoelige onderwerp in gesprek met drie collega’s die op verschillende manieren een rol hebben hierin. Sgt1 Kevin de Koning neemt ons mee in de doctrine en de ontwikkelingen binnen het vakgebied. Elnt Floris Scholten heeft als oorlogstaak het zijn van pelotonscommandant van het gravendienstpeloton. Hoe stelt hij het peloton gereed? Maar ook spreken ze met Lkol Arjan Kreeft die als commandant van de LO&Sport een groot deel van het personeel levert voor het peloton van Floris.

We hebben sinds december 2024 een nieuwe Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht, vice-admiraal Boudewijn Boots. Deborah en Anne-Marij gingen bij hem op audiëntie op de Zwaluwenberg. In deze aflevering vertelt hij over de morele component van hoofdtaak 1, wat hoofdtaak 1 ‘anders anders’ maakt, de positieve kracht van veteranen, zijn rol als bemiddelaar en hoe hij handvatten geeft aan de leiding.

Inmiddels hebben we alweer 10 maanden onze huidige minister, Ruben Brekelmans. Hoog tijd voor een aflevering! Deborah en Anne-Marij gaan met hem in gesprek over de rol die Nederland geopolitiek gezien speelt, maar ook over de NAVO Top, Defensie industrie, maatschappelijke weerbaarheid en Oekraïne. Een mooie inkijk in een aantal grote thema’s, wat daarin de ontwikkelingen zijn en hoe de minister hiermee omgaat. Met aan het eind nog een mooie pluim voor alle Defensiecollega’s!

De boodschap wordt duidelijk verkondigd: Defensie is voor iedereen. Maar hoe enthousiasmeren we mensen en hoe vinden we gemotiveerde mensen? Deborah en Anne-Marij gaan hierover in gesprek met Lkol Niels van Woensel, Projectleider Dienmodel bij de DAOG. Hij legt uit wat het dienmodel nu precies inhoudt. Hebben we het Zweedse model overgenomen of hebben we inmiddels een eigen Nederlands model? Is het dienmodel meer dan alleen het dienjaar? Wat houdt de weerbaarheidstraining in en hoe zit het nou met de dienstplicht? Genoeg om over te praten in weer een nieuwe aflevering van Klapmok met thee.

Deborah en Anne-Marij waren aanwezig bij de integrale veiligheidsdag 2025, waar werd gesproken over hoe we veilig gereed kunnen zijn voor Hoofdtaak 1. Een mooie manier om elkaar te vinden vanuit beleid, uitvoering en toezicht. En heel concreet: elkaar vinden als veiligheidsorganisatie en commandanten. Moeten we mensen in bubbeltjesplastic naar het front sturen of accepteren we dat niet alle risico’s weg te mitigeren zijn? En hoe richten we onszelf hierop in? We zijn hierover gedurende de veiligheidsdag met vijf mensen kort in gesprek gegaan: Tamara Legein-Bozilovic (H-Afd Veiligheid DAOG), Cdre Saskia Siemensma (Directeur Veiligheid), Kol Pieter Grijpstra (C-KMS), Bgen Frank Grandia (C-11LMB) en Bgen Kees Koek (H-Afd Strategie en Organisatie IVD).

We staan als Defensie volop in de aandacht. We moeten klaar zijn voor Hoofdtaak 1 en er komt veel geld bij voor Defensie. Wat betekent dit voor de Landmacht en voor de toekomst van het landoptreden? Waar komen we vandaan en waar gaan we naartoe als ‘warfighting capable Landmacht’? Naar aanleiding van een lunchlezing in de Leeuwenkuil, gaan Deborah en Anne-Marij hierover verder in gesprek met Brigadegeneraal Marc van Ockenburg, Directeur Kennis en Ontwikkeling van de Landmacht. Een gesprek over de grote vraagstukken waar we voor staan en mét een blik naar buiten.

De geopolitieke ontwikkelingen maken overuren. We zijn met z’n allen in een turbulente tijd aangekomen waarin macht een grote rol speelt. Maar wat is nu eigenlijk macht? Hebben we het over statelijke macht of kunnen we macht koppelen aan een persoon? Samen met Jörg Noll, universitair hoofddocent Internationale Veiligheidsstudies aan de NLDA, gaan we in gesprek over dit machtig mooie onderwerp en kijken we naar macht en de rol van het Amerikaanse systeem in relatie tot de actualiteit. Wil je meer weten over dit onderwerp? Download gratis het boek Internationale Veiligheidsstudies: https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/95828/9789400604957.pdf;jsessionid=C5D29B3D3DE3F8242C74294A6779C9F9?sequence=1