Ben Okurum

İtalya’nın en önemli yazarlarından Alberto Moravia’nın başyapıtı kabul edilen Düzen Adamı ile “normal nedir?” sorusunun peşinden koşmaya ve uyum sağlamanın insanları getirebileceği noktaların yüzümüze vurulmasına hazır mıyız? Deniz Yüce Başarır, psikiyatr konuğu Alper Hasanoğlu ile bu çarpıcı romandan yola çıkarak edebi ve felsefe bir sohbete imza atıyor. Ne de olsa Moravia, varoluşculuk felsefesini edebiyata taşımış ilk isimlerden biri. Romandan bölümleri de hem yazarın bu özelliğini, hem de 1907 yılında doğduğunu, Mussolini İtalya’sını ve İkinci Dünya Savaşı’nı tüm şiddetiyle yaşadığını unutmadan dinlemenizi öneririz.

2024 yılında kaybettiğimiz önemli kadın yazarlarımızdan Füruzan’ın ilk kitabı Parasız Yatılı’yı odağa alarak, onun edebiyatına dair derinlikli bir söyleşi geliyor ‘ben okurum’un bu bölümünde. Deniz Yüce Başarır ve Boğaziçi Üniversitesi’nin değerli hocalarından Olcay Akyıldız, yazarın edebi kişiliği, üslubu, işlediği temalar ve Türk edebiyatındaki yerine dair geniş bir açıdan bakıyorlar konuya. Füruzan’ın çok yönlü sanatçı kişiliği, bir kadın olarak duruşu ve özgün kimliği de böylece ortaya çıkıyor. Elbette, Parasız Yatılı’da yer alan öykülerden satırlarla birlikte…

Meksika’ya doğru, şiddet ve tehlike dolu bir yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? Ama merak etmeyin, her şeye rağmen yüzünüzde bir gülümsemeyle okuyacağınız bir roman var bu kez ‘ben okurum’da. Deniz Yüce Başarır, Cambridge Üniversitesi öğretim üyelerinden iktisatçı Özge Öner ile Pen International’ın ilk ve tek kadın başkanı Jennifer Clement’in kaleme aldığı Kadınlar Ormanı’nı masaya yatırıyor. Bu romanda, muzip anlatıcısı Ladydi Martinez’in gözünden, sıcak ve nemli bir diyarda, şiddetin kol gezdiği, erkeklerin olmadığı bir ormanda, yılanlar, akrepler, karıncalar ve kadınlar hayat mücadelesi veriyor. Ve sohbet politikaya, Kuzey-Güney, Doğu-Batı sorunsalına, ekonomiye, sosyolojiye varıyor. Elbette, romandan çarpıcı bölümler eşliğinde…

8 Ocak 2025’de kaybettiğimiz, edebiyatımızın büyük ustası Selim İleri’ye adanmış bir bölümle geliyor bu kez ben okurum. Deniz Yüce Başarır, editor ve yazar konuğu Mustafa Çevikdoğan ile birlikte, 2004 yılında yayımlanan romanı Yarın Yapayalnız’danyola çıkarak, İleri’nin yazarlık anlayışını, edebiyata olan aşkını ve kişiliğini derinlemesine aktarmak için yola çıkıyor. Tabii sohbet ikilinin usta yazarla kişisel anılarına da uğruyor. Ve Yarın Yapayalnız’ın hüzünlü satırlarını da yansıtıyor her zamanki gibi.

Ben Okurum ile birlikte çok hızlı, eğlenceli biraz da karmaşık bir yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? . Deniz Yüce Başarır, konuğu mimar-yazar Ertuğ Uçar ile İngiliz yazar Tim Parks’ın 1997 yılında kaleme aldığı “Europa” adlı romanını, ana karakteri ve anlatıcısı Jerry’nin zihninde yaptığımız hareketli yolculuğu merkeze alarak, insan ilişkilerine, Avrupa Birliği düşüne, edebiyatta bilinç akışı tekniğine dair kapsamlı bir sohbet gerçekleştiriyor. Elbette, Europa’nın virgüller, noktalı virgüller ve parantezlerle yoğunlaşan, sayfalarca süren cümlelerinin sese dökülmüş çarpıcı örnekleriyle birlikte…

Yine Nobel Edebiyat Ödülü sahibi bir yazar ele alınıyor ‘ben okurum’ da. Ödülü 2024 yılında aldığında bu ödülün sahibi ilk Güney Koreli yazar olma özelliğinin yanı sıra ilk Asyalı kadın yazar olma özelliğini de kazanan Han Kang’ı ve onun Türkçe’de son yayımlanan kitabı Yunanca Dersleri’ni, çevirmeni Göksel Türközü ile konuşan Deniz Yüce Başarır, yazarla arasındaki bağı da anlatıyor bu bölümde. Kısaca, sesini yitirmiş bir kadınla, görme yetisini yitirmekte olan bir adamın kesişmesi olarak tanımlanabilecek olan romandan yola çıkarak, dil, travmalar, yalnızlık, zaman gibi kavramlara da uğrayan sohbete Han Kang’ın şiirsel satırları da Başarır’ın sesinden eşlik ediyor.

Bu kez ben okurum’da Deniz Yüce Başarır, konuğu Memet Ali Alabora ile 2021 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi Zanzibar doğumlu yazar Abdulrazak Gurnah’ın Kumdan Yürek adlı romanını derinlemesine konuşuyor. Kitabın temaları, anlatım dili, karakter derinliği ve Alabora'nın kişisel göçmenlik deneyimiyle kurduğu paralellikler etrafında dönen sohbette, Gurnah’ın ana meselelerinden olan sömirgecilik de tartışılıyor. Shakespeare’in Kısasa Kısas adlı oyununun bir uyarlaması olan romanı, bir de bu ikilinin gözünden dinleyin. Tabii yine Başarır’ın sesinden romandan bölümler de var podcastte.

Dünya edebiyatının en önemli klasiklerinden birinin peşinden gidiyor bu kez ‘ben okurum’. Madam Bovary ve modern romanın kurucusu, realizm akımının öncüsü olarak kabul edilen yazarı Gustave Flaubert’in derinlemesine konuşulduğu bu bölümde, Deniz Yüce Başarır akademisyen yazar Esra Dicle’yi konuk ediyor. “Emma, bir oyunbozan mı yoksa şımarık, tatminsiz bir kadın mı?” sorusunu da içeren sohbette, 19. Yüzyılda yazılmış bu önemli esere hemen her yönden bakıyor ikili. Ve elbette romandan etkileyici bölümler de Başarır’ın sesinden bu sohbete eşlik ediyor.

“Ben Okurum“ yine kaybettiğimiz değerlerden birini anıyor. Türk Tiyatrosu ve Edebiyatı’nın en kendine has kalemlerinden birini, oyunculuğu, yönetmenliğiyle de ayrı bir yerde duran özel bir ismi, Ferhan Şensoy’u odağına alan bölümde Deniz Yüce Başarır, Selçuk Metin yönetmenliğinde çekilen Ferhangi Bir Yaşam belgeselinin de metin yazarı gazeteci Zeynep Miraç Taner’le yazarın özgeçmişsel roman olarak andığı kitapların ilki olan Kalemimin Sapını Gülle Donattım’dan yola çıkarak sanatçıyı çeşitli yönleriyle konuşuyorlar. Elbette, Şensoy’un bazen esprili bazen duygu yüklü olan o eşsiz cümleleri de yine Başarır’ın sesinden ulaşıyor dinleyenlere.

Dünyanın ekolojik dengesinin altüst olduğu, bir çeşit kıyamete doğru sürüklendiği gerçeği, son yıllarda en çok konuştuğumuz konular arasında yer alıyor. ‘ben okurum’un da konuya duyarsız kalması beklenemezdi. Ekonomik antropolog Jason Hickel’in Çoğu Zarar Azı Karar, Dünyayı Küçülme Kurtaracak adlı çalışmasını odağına alan 120. bölümde Deniz Yüce Başarır, konuğu gıda mühendisi, aktivisit, yazar Bülent Şık’la, kitaptan yola çıkarak, bizi bekleyen tehlike üzerine derin bir sohbet yürütüyor. Bugüne nasıl geldik, ne yaparsak bizi bekleyen çöküşten kurtuluruz sorularına yanıt arayan sohbetin dünyamıza dair düşünmeye iteceği aşikar. Elbette, yine Başarır’ın sesiyle kitaptan çarpıcı bölümler eşliğinde.

Ben Okurum, 7. sezonuna 2025’in yaz aylarında kaybettiğimiz, edebiyatımızın önemli isimlerinden Pınar Kür’ü anarak ve anlayarak başlıyor. Yazarın külliyatında da özel bir yere sahip olan romanı Asılacak Kadın’ınmasaya yatırıldığı 119. bölümde, Deniz Yüce Başarır’ın konuğu kadın yazını alanındaki çalışmalarıyla da tanınan akademisyen Bilge Ulusman. Pınar Kür’ün müstehcenlik suçlamasıyla yargılanan bu çok sesli eserinden, çarpıcı bölümler de Başarır’ın sesinden hayat buluyor. Kadın cinayetlerinin her geçen gün arttığı ülkemizde Pınar Kür’ü yeniden okumanın ve bu sohbeti dinlemenin tam zamanıdır belki de.

Ben Okurum, sadık dinleyicilerinin çok uzun zamandır beklediği bir bölümle, altıncı sezonunun finalini yapıyor. Podcast henüz bir bebekken, ikinci bölümde konuk olan sevilen yazar Nermin Yıldırım, Deniz Yüce Başarır’la yeniden bir araya geliyor. İkili, bu kez hayran oldukları, Türkiye’nin en önemli yazarlarından birini konuşuyorlar. Adalet Ağaoğlu’nun ruhunun dolaştığı bölümde her ne kadar merkezde yazarın Dar Zamanlar Üçlemesi’nin ilk romanı olan Ölmeye Yatmak dursa da, elbette hem üçlemenin diğer kitaplarına hem de Ağaoğlu’nun tüm külliyatına, yazarlık anlayışına derinden bakan bir sohbet bu. Herhalde, Ölmeye Yatmak’ın o etkili sesinin kitaptan küçük alıntılarla yeniden can bulduğunu söylemeye de gerek yok. Ben Okurumcular ben okurum’u iyi tanıyorlar ne de olsa.

Çok genç yaşta yayımladığı ilk romanı Eddy’nin Sonu ile dünya edebiyatının yeni yıldızları arasında yerini alan Edouard Louis’nin beş yıldır Moda Sahnesi’nde bir uyarlaması sahnelenen romanı Babamı Kim Öldürdü’ye dair bir sohbet var bu kez ben okurum’da. Deniz Yüce Başarır, eserlerinde kendi hikâyesini ve ailesini anlatan ama bunu yaparken topluma da mercek tutan Louis’yi, ülkemizin önemli edebiyatçılarından biriyle, Murat Özyaşar ile konuşuyor. Tabii bu kısacık romandan birbirinden etkili bölümler eşliğinde…

Bu kez ben okurum’da tutkulu bir aşk romanı var. 19. Yüzyılda Kuzey İngiltere’de, dört yetenekli kardeşten biri olan Emily Bronte tarafından yazılmış Uğultulu Tepeler, kendi kadar unutulmaz karakterleri Heathcliff ve Catherine ile de ünlü. Deniz Yüce Başarır’ın bu bölümdeki konuğu yayıncı, tiyatrocu Ilgın Sönmez de kitabı ‘beni ben yapan roman’ olarak tanımlayan coşkulu biri. Dolayısıyla, ben okurum severleri yine dolu dolu, eğlenceli bir sohbet bekliyor. Tabii kitaptan çarpıcı alıntılarla birlikte…

Ben Okurum, bu kez de bir psikoloji kitabıyla geliyor dinleyenlerin kulaklarına. Vücudunuz Hayır Diyorsa, Duygusal Stresin Bedelleri, yazarı Gabor Mate’nin beden-zihin birlikteliğinin göz ardı edildiği çağımızda hastalıklara bakış açımızı genişletmeyi, şifalandırmayı hedefleyen şefkatli yaklaşımıyla müthiş bir okuma zevki sunan bir çalışma. Başarır, bu zevki psikolog arkadaşı, Işığın Yolu kitabının yazarı Nilüfer Devecigil ile paylaşıyor ve sağlığımıza, çocukluğumuzu, travmalarımıza, stres kaynaklarımıza dair dolu dolu bir sohbet çıkıyor ortaya. Elbette kitaptan etkili satırlar da bu bölümde de yine Başarır’ın sesinden dinleyenlere ulaşıyor.

Deniz Yüce Başarır, edebiyatımızın son dönem en sevilen yazarlarından biri olan Melisa Kesmez ile birlikte Arnavutluk’a uzanıyor bu kez de. Siyaset teorisyeni, akademisyen Lea Ypi’nin komünist rejim hüküm sürerken doğduğu ülkesi Arnavutluk’un, çok partili sisteme geçerken ve sonrasında yaşadığı çalkantıları “özgürlük” kavramını merkeze alarak anlattığı Özgür, Her Şey Parçalanırken Büyümek, roman gibi de okunabilecek çok zihin açıcı bir anı kitabı. Kesmez ile Başarır, kitapta anlatılanların ışığında ülkemizdeki çalkantıların çocuklar üzerindeki etkisini de tartışıyorlar. Bu edebi, insani, siyasi sohbeti kaçırmayın deriz. Elbette, metinden çarpıcı bölümler de yine seslendiriliyor.

Deniz Yüce Başarır, psikiyatr konuğu Cengiz Arca ile birlikte İrlandalı yazar Paul Lynch’in 2023 yılında Booker Ödülü’nü kazanan romanı Peygamberin Şarkısı’nı yatırıyor bu kez ben okurum masasına. Dünya edebiyat çevrelerinde distopik olarak nitelendirilen romanın ana karakteri Eilish’in ülkesini parçalayan iç savaş karşısında bazen paniğini, bazen gerçekleri reddetmesini bazen de kederini, henüz okumamış olsanız bile, ikilinin sohbetinden derinlemesine hissedeceksiniz. Başarır’ın okuduğu bölümler de sizi metnin şiirsel karanlığına çekecek. Yine kaçırılmayacak bir edebiyat ziyafeti… Ve hayatımıza dair çarpıcı bir sorgulama.

Ben Okurum’da bu kez edebiyatımızın en üretken yazarlarından biri var: Kemal Tahir. Yazarın, ömrünün büyük kısmını Avrupa’da geçirmiş bir paşa çocuğu olan Kamil Bey’in işgal altındaki İstanbul’a dönüşünü ve burada karşılaştığı gerçeklerle birlikte geçirdiği değişimi konu alan Esir Şehrin İnsanları adlı romanının konuşulduğu bölümün konuğu da ülkemizin en sevilen romancılarından biri: Murat Menteş. Deniz Yüce Başarır’ın sorularıyla şekillenen, romandan yaptığı alıntılarla renklenen bu bölüm tam memleketi hakkında düşünmek isteyen edebiyatseverlere göre.

Deniz Yüce Başarır, ben okurum dinleyicilerinin ısrarla bekledikleri polisiye türünde bir eseri konuşmak üzere kendisi de polisiye yazarı olan, çevirmen, eğitmen ve oyuncu Ayşe Erbulak’ı ağırlıyor. İki arkadaş ünlü Norveçli yazar Jo Nesbo’nun romanı Kardan Adam’ı ve onun asi ruhlu, alkolik ama çok zeki ve başarılı polis detektifi karakteri Harry Hole’u masaya yatırıyorlar. Tabii Kardan Adam’dan can alıcı bölümler de Başarır’ın sesinden bu sohbete eşlik ediyor. Polisiye severlerin kaçırmaması gereken bir bölüm…

Amerikan ve dünya edebiyatının en önemli isimlerinden biri sonunda ben okurum’da. Deniz Yüce Başarır, Jack London ve onun özellikle yazmaya sevdalı okurlar tarafından çok sevilen yarı otobiyografik romanı Martin Eden’ı yatırıyor ben okurum masasına. Başarır’ın konuğu hayatında Martin Eden’ın çok önemli bir yeri olduğunu söyleyen, Edebiyat Suareleri başlığı altında kitaplar ve yazarlar hakkında yaptığı gösterileriyle tanınan Mehmet Cemil. Martin Eden’la Jack London’ın hayatına paralel bir şekilde vakıf olabileceğiniz bu bölüm, elbette yine romandan can alıcı bölümlerle tamamlanıyor. Kaçırılmaması gereken bir edebiyat sohbeti daha.