The history of the newest-logo

The history of the newest

RFI France

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.
More Information

Location:

Paris, France

Networks:

RFI France

Description:

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

Language:

Persian


Episodes

پرسش‌هایی دربارۀ بیماری شاه و سهم آن در پیروزیِ انقلاب

2/12/2019
More
در ایران ۱۳۵۷ وضعیتِ تمام عیارِ انقلابی به وجود آمده بود، اما مورخانی معتقدند که می‌شد از انقلاب جلوگیری کرد. رازِ پیروزی انقلاب را نباید صرفاً در واقعیت‌هایِ عینی یا در توانایی‌هایِ انقلابیان به ویژه رهبر انقلاب جُست. عوامل ذهنیِ چندی نیز در پیروزیِ سریعِ انقلاب بسیار اثرگذار بودند. یکی از آن‌ها بیماریِ محمدرضا شاه بود. چرا پزشکان حقیقت بیماریِ شاه را از خودِ او و اطرافیانش پنهان کرده بودند؟ نمی‌توان گفت اگر شاه بیماری‌اش را در سال ۱۳۵۷ با مردم در میان می‌گذاشت، مردم برآشفته چه واکنشی نشان...

Duration:00:09:56

درنگی در چند و چونِ سهم آمریکا در پیروزی انقلاب ۱۳۵۷

2/5/2019
More
می‌گویند مورخ با طرح پرسش به سُراغ گذشته می‌رود. دربارۀ انقلاب ۱۳۵۷ کم نیستند پرسش‌هایی که تاکنون بی‌پاسخ مانده‌اند و یا اصلاً مطرح نشده‌اند. برای مثال، این که گفته می‌شود آمریکایی‌ها محمدرضا شاه را به خروج از ایران واداشتند و از فرماندهان ارتش خواستند که اعلام بی‌طرفی کنند، تا چه اندازه مُستَند و اثبات‌پذیراست؟ کُنفرانسِ گوادْلوپ منبع اصلی و، به عبارتی، دستاویزِ این گزارۀ تاریخی است. اما سندی در دست نیست که نشان دهد جیمی کارتر، رئیس جمهوری آمریکا، رسماً از محمدرضا شاه خواسته باشد ایران را...

Duration:00:09:21

نگاهی به تاریخ سیاسیِ ونزوئلا از آغاز تاکنون

1/29/2019
More
ونزوئلا در زبان لاتینی به معنای «ونیز کوچک» است، زیرا هنگامی که اسپانیایی‌ها به آن سرزمین پاگذاشتند دیدند که بومیان خانه‌هاشان را بر روی آب ساخته‌اند. آن کشور در ۵ ژوئیۀ ۱۸۱۱ به فرماندهیِ سیمون بولیوار، سیاستمدارِ ونزوئلایی، به عنوان جمهوری اعلام استقلال کرد. در ۲۶ ژوئیۀ ۱۸۱۲ اسپانیایی‌ها بساط آن جمهوری را برچیدند. در ۱۵ فوریۀ ۱۸۱۹ کُنگرۀ مؤسسانِ جمهوریِ جدید برگزار و تشکیلِ کشور «کلمبیای بزرگ» یا «جمهوری کُلمبیا» اعلام شد. آن جمهوری دربرگیرندۀ ونزوئلا، کشورهای کنونی کُلمبیا، پاناما،...

Duration:00:10:51

جمهوری دموکراتیک کُنگو: از پاتریس لومومبا تا ژوزف کابیلا

1/22/2019
More
سرزمین کُنگو از اواخر قرن نوزدهم رفته رفته به تصرف نیروهای بلژیکی درآمد و زیر عنوان «دولتِ آزاد کُنگو» به مِلک شخصیِ لئوپولد دوم، پادشاه بلژیک تبدیل شد. در ۱۵ نوامبر ۱۹۰۸ یک سال پیش از مرگ لئوپولد دوم، زیر فشار افکار عمومی و از روی بعضی مصلحت‌های دیپلماتیک، «دولتِ آزاد کُنگو» از مالکیت شخصی پادشاه بلژیک درآمد و به مستعمرۀ کشور بلژیک تبدیل شد. از آن تاریخ تا ۳۰ ژوئن ۱۹۶۰ آن سرزمین با مرزهای کنونی‌اش «کُنگوُی بلژیک» نام گرفت. جمهوری دموکراتیک کُنگو در ۳۰ ژوئن ۱۹۶۰ چشم به جهان گشود. آن کشور، در...

Duration:00:10:03

فراز و فرود روابط ایران و اسرائیل از ۱۹۴۸ تاکنون

1/15/2019
More
تاریخ یهودیان در ایران از قرن ششم پیش از میلاد آغاز می‌شود. مورخان، یهودیان کنونی ایران را بازماندگانِ یهودیانی می‌دانند که در زمان کورش در پارس، مرکز امپراتوری هخامنشی، جایگیر شدند. بی‌جهت نیست که بعضی از اماکن مقدس و تاریخی آنان در ایران قرار دارد. مانند آرامگاه دانیال نبی در شوش و آرامگاه پیامبر حَبَقّوق در تویسرکان. ایران دومین کشور خاور میانه پس از ترکیه بود که اسرائیل را به رسمیت شناخت. در زمان شاه روابط ایران و اسرائیل برپایۀ منافع مشترک دو کشور در خاور میانه تنظیم شده بود. رشد...

Duration:00:09:57

تاریخچۀ کنگرۀ ایالات متحد آمریکا

1/8/2019
More
کنگرۀ کنونیِ آمریکا از دل «کنگرۀ قاره‌ای» که به آن «کنگرۀ فیلادلفیا» نیز می‌گویند، بیرون آمد. «کنگرۀ قاره‌ای» کنوانسیونی از نمایندگانِ سیزده مستعمرۀ بریتانیا در آمریکای شمالی بود. ایالات متحد آمریکا نیز شکل دگرگون یافتۀ آن سیزده مستعمره است. پس از تصویب «اصول کنفدراسیون» در دومین کنگرۀ قاره‌ای که از اول مارس ۱۷۸۱ به اجرا گذاشته شد، کنگرۀ قاره‌ای کنگرۀ کنفدراسیون نامیده شد که درواقع، دستگاه حکومتی «ایالات متحد آمریکا» بود. کنگرۀ آمریکا برپایۀ اصول کنفدراسیون کنگره‌ای تک‌مجلسی بود. جیمز...

Duration:00:10:05

فراز و نشیب روابط جمهوری اسلامی ایران با طالبان

1/1/2019
More
از آغاز حکومت طالبان بر افغانستان تا برافتادن آن در ۲۰۰۱ جمهوری اسلامی همواره مخالف طالبان باقی ماند. ایران در سال ۲۰۰۱ از برچیده شدن بساط آنان و اشغال افغانستان حمایتِ ضمنی کرد. با این حال، پس از حملۀ آمریکا به افغانستان شماری از فرماندهان و جنگجویانِ طالبان که نتوانستند خود را به پاکستان برسانند، به ایران پناهنده شدند. در آن زمان، تحلیل‌گران علت اصلیِ سازش ایران را با طالبان ترس رهبران جمهوری اسلامی از همدستیِ طالبان با جُندالله، گروه شبه نظامیِ بلوچ، می‌دانستند. اما امروز همکاری ایران را...

Duration:00:09:44

تاریخچۀ کریسمَس

12/25/2018
More
در امپراتوری روم روز ۲۵ دسامبر روز پرستش میترا بود. اما چون مناسکِ آن در پرستشگاه‌های زیرزمینی برگزار می‌شد، پس از رواج مسیحیت و رسمی شدن آن در امپراتوری با توجه به اینکه در کتاب مقدس اشاره‌ای به زادروز مسیح نشده است کلیسا مدعی شد که مسیح در همان روز زاده شده است. با این کار، از سویی زادروزی برای مسیح دست و پا کرد و از سوی دیگر کوشید از پیشروی آیین میترا جلوگیری کند. زاده شدن عیسی مسیح در ۲۵ دسامبر یک رویداد قراردادی است و نه تاریخی. بسیاری از مسیحیان به این حقیقت آگاه‌اند. امروز جشن کریسمَس...

Duration:00:08:48

فراز و نشیب برنامۀ موشکی ایران در ۴۰ سال گذشته

12/18/2018
More
در ماه می ۱۹۷۲ ریچارد نیکسون، رئیس جمهوری آمریکا، و هنری کیسینجر، مشاور امنیت ملی آن کشور، در دیداری با شاه توافق کردند که ایران بی هیچ نظارت تسلیحاتی هر سلاحی جز سلاح هسته‌ای را می‌تواند از آمریکا بخرد. اما سه سال بعد هنری کیسینجر از فروش موشک‌های زمین به زمین «لانس» به ایران عذر خواست. آمریکایی‌ها حتی موشک‌هایی با بُرد ۶۰ کیلومتر نیز به ایران نفروختند. از همین رو، شاه به اسرائیلی‌ها رو آورد. وزارت دفاع جمهوری اسلامی ایران از همان سال‌هایِ اول جنگ با عراق سرمایۀ هنگفتی به توسعۀ صنعت...

Duration:00:10:03

نگاهی به پیشینۀ مسیحیت در الجزایر

12/11/2018
More
مسیحیت در عصر روم باستان به الجزایر راه یافت. با هجوم اعراب مسلمان در قرن هفتم میلادی از پیشرفت بازایستاد. اما پس از تسخیر الجزایر به دست ارتش فرانسه در ۱۸۳۰ دوباره در آن سرزمین پا گرفت. دولت فرانسه در آغاز تبلیغ مسیحیت را در میان مسلمانان ممنوع کرد. اما رفته رفته از سخت‌گیری در این باره کاست و میسیونرها یعنی مبلغان مسیحی توانستند به میان مسلمانان بروند و به تبلیغ مسیحیت بپردازند. با این حال، مسلمانان زیادی به مسیحیت نگرویدند. در دورۀ استعمار فرانسه که ۱۳۲ سال طول کشید جمعیت مسیحیان الجزایر...

Duration:00:09:59

دو رویداد عظیمِ تاریخی دورۀ ریاست جمهوری جُرج بوشِ پدر

12/4/2018
More
ازهم‌پاشی اتحاد شوروی و جنگ خلیج فارس دو رویداد بزرگِ دورۀ ریاست جمهوری جرج بوش بودند که هردو آثاری پایدار در جهان گذاشتند. با از میان رفتن شوروی، فصل تازه‌ای در تاریخ جهان گشوده شد. پشتیبانی جرج بوش از میخائیل گورباچف و بوریس یلتسین در نابودی اتحاد شوروی بسیار اثرگذار بود. با جنگ خلیج فارس که جرج بوش در به راه انداختن آن درنگ نکرد، رژیم صدام حسین از نفس افتاد تا اینکه در سال ۲۰۰۳ ارتش‌های آمریکا و بریتانیا به عمر آن پایان دادند. با سقوط آن رژیم فصل تازه‌ای در تاریخ خاورمیانه گشوده شد که...

Duration:00:10:00

تاریخچۀ سازمان حفاظت محیط زیست ایران

11/27/2018
More
حفاظت از محیط زیست و تعیین حد و مرزِ قانونی برای بهره برداری از حیاتِ وحشِ کشور نخستین بار در ۱۳۰۷ خورشیدی یعنی درست ۹۰ سال پیش در قانون مدنی ایران مطرح شد. در سال ۱۳۳۵ سازمانی به نام «کانون شکار ایران» تشکیل شد. نام آن در ۱۳۴۶ به «سازمان شکاربانی و نظارت بر صید» تغییر کرد و ادارۀ آن به عهدۀ یک «شورای عالی» گذاشته شد. در ۱۲ بهمن ۱۳۵۰ مجلس شورای ملی قانون تجدید تشکیلات و تعیین وظایف سازمان‌های وزارت کشاورزی و منابع طبیعی را به تصویب رساند. برپایۀ مادۀ ۴ آن قانون نام سازمان شکاربانی و نظارت بر...

Duration:00:10:44

تروریسم در فرانسه: از آغاز تا جنگ جهانی دوم

11/20/2018
More
واژۀ «تروریسم» نخستین بار در ۱۷۹۴ میلادی برای نامیدن اصولِ عقایدِ هواداران «ترور» به کار رفت. «ترور» به معنای «وحشت» عنوانی است که مورخان به دوره‌ای از انقلاب فرانسه داده‌اند که از ژوئن ۱۷۹۳ تا پایان ژوئیۀ ۱۷۹۴ طول کشید. در آن دورۀ یک‌ساله انقلابیانِ در قدرت ۱۶۵۹۴ حکم رسمیِ اعدام با گیوتین صادر کردند که ۲۶۳۹ مورد آن‌ها در پاریس بود. سوء قصد به جان ناپلئون بُناپارت در ۲۴ دسامبر ۱۸۰۰ میلادی نخستین عمل تروریستی پس از انقلاب بود. از اواخر قرن نوزدهم بیشترین ترورها در فرانسه به دست آنارشیست‌ها و...

Duration:00:10:12

نگاهی به مداخلۀ نظامیِ ائتلاف عربی در یمن: از آغاز تاکنون

11/13/2018
More
ائتلافِ عربی به رهبری عربستان سعودی به درخواست دولتِ رسمی یمن در ۲۵ مارس ۲۰۱۵ جنگ با شورشیان حوثی‌ به نام انصارالله را آغاز کرد. این ائتلاف دربرگیرندۀ حدود ده کشور عربیِ سنی مذهب است. مداخلۀ نظامی آن در یمن با حملۀ هوایی به پایگاه‌ها و مراکز دفاع هواییِ انصارالله زیر عنوانِ «عملیات طوفانِ قاطع» آغاز شد. آن عملیات در ۲۱ آوریل آن سال پایان یافت و جای خود را به «عملیاتِ احیای امید» سپرد. اما چند ساعت پس از آغاز عملیات جدید جنگنده‌های عربستان سعودی پایگاه‌های شورشیان را در شمالِ صنعا بمباران...

Duration:00:10:02

سنگرهایِ جنگ جهانی اول الهام‌بخش ادبیاتی به نام «ادبیات سنگرها»

11/6/2018
More
نوشتن دربارۀ جنگ از سنگرها آغاز شد. نخست سربازان در نامه‌هایی که برای خانواده‌هاشان می‌فرستادند به شرح رویدادهای جنگ پرداختند. بعضی از نویسندگانِ سرشناس نیز به جبهه‌ها رفته بودند تا از نزدیک شاهد درد و رنج‌ رزمندگان باشند و واقعیتِ جنگ را به دور از تبلیغات رهبرانِ سیاسی و نظامی و مغزشویی‌هایِ پشت جبهه بنویسند. موریس ژُنه ووآ نویسنده‌ای که قرار است پیکرش به پانتئون، آرامگاه مشاهیر فرانسه، منتقل شود، در مقام نویسنده در میان گِل و لایِ سنگرها ظهور کرد. هانری بربوس در رمان«آتش» آنچه را که در...

Duration:00:09:50

گذشته و اکنون یهودستیزی در آمریکا

10/30/2018
More
تا چند سال پیش برپایۀ نظر‌سنجی‌هایِ بین‌المللی، آمریکا جزو کشورهایی بود که یهودستیزی در آن‌ها چندان چشمگیر نیست. اما در یکی دو سال گذشته پیشامدهایِ ضدیهودی در آمریکا روز به روز بیشتر شده است. در سال‌های میان دو جنگ جهانی یهودستیزی در آمریکا نیز مانند اروپا رشد کرد، اما هرگز به سطح کشورهای اروپایی نرسید. امروز بیشترین یهودستیزی را در میان سیاهان آمریکایی و اسپانیایی تبارهایی که در بیرون از آمریکا زاده شده‌اند، می‌توان دید. در میان آمریکایی‌های دانش‌آموخته یهودستیزی کم‌تر دیده می‌شود. شنبه ۲۷...

Duration:00:09:46

سرچشمه‌های تاریخی، دینی، فرهنگی و سیاسیِ طالبان

10/23/2018
More
جوانانی که به طالبان پیوستند از اردوگاه‌های پناهندگان افغانی در پاکستان می‌آمدند که از دسامبر ۱۹۷۹ در حاشیۀ مرز افغانستان جایگیر شده بودند. آن نسل تازۀ مجاهدینِ افغانی در مدارسِ قرآنیِ دیوبندی در پاکستان آموزش دیده بودند. قانون اساسیِ طالبان ترکیبی بود از شریعتِ اسلامی و پَشتونْوالی یعنی نظام رفتاری قبیله‌ای در میان پشتون‌‌ها که ریشه در سنت‌های کهن قبیله‌ایِ پیش از اسلام دارد. در سال ۱۹۹۶ هنگامی که اسامه بن لادن به افغانستان بازگشت، ملاعُمر، رهبر طالبان، برپایۀ اصول مهمان‌نوازی و پناه دادن...

Duration:00:10:12

جمال خاشُقجی روزنامه‌نگار ناپدید شدۀ سعودی که بود و چه گذشته‌ای داشت؟

10/16/2018
More
جمال خاشُقجی تا چندی پیش از نزدیکان شاخه‌ای از دربار سعودی بود که اعضای آن همگی فرزندان و نوادگان ملک فیصل اند. او در سال‌های دهۀ ۲۰۰۰ میلادی مشاورِ نزدیک شاهزاده تُرکی الفیصل، رئیس سازمان اطلاعات سعودی، بود. خاشُقجی به دیدگاه‌های اخوان المسلمین دلبسته بود، اما هرگز به آن جنبش نپیوست. در سال ۲۰۱۶ به سبب خرده گیری‌هایش بر دونالد ترامپ از کار برکنار شد و در سال ۲۰۱۷ به آمریکا رفت. در آنجا به همکاری با روزنامۀ «واشنگتن پُست» پرداخت و در مقالاتی که نوشت آشکارا به سیاست‌های شاهزاده محمد بن سلمان...

Duration:00:09:18

گوشه‌ای از تاریخ روابط روس‌ها با اسرائیل

10/9/2018
More
اتحاد جماهیر شوروی نخستین کشوری بود که اسرائیل را درست دو روز پس از اعلام استقلالِ آن در ۱۴ ماه می ۱۹۴۸ به رسمیت شناخت. با از میان رفتن اتحاد شوروی و شکل‌گیری فدراسیون روسیه، روس‌ها در روابطشان با اسرائیل ملاحظات ایدئولوژیکی گذشته را به کناری نهادند و مصلت‌جویی سیاسی پیشه کردند. از پایان سپتامبر ۲۰۱۵ اسرائیل و روسیه بی‌آنکه بر زبان بیاورند سازش‌هایی باهم کرده‌اند. برای مثال، اسرائیل چشم خود را به تجاوزهای مکرر هواپیماهای روسی به حریم هوایی‌اش بسته است و روسیه حملات هوایی اسرائیل را به...

Duration:00:10:09

سازمان ملل و ایران: از آغاز تا انقلاب اسلامی

10/2/2018
More
ایران در تدوینِ منشور سازمان ملل شرکت داشت و در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۵عضو رسمیِ آن سازمان شد. نخستین موضوعی که شورای امنیت سازمان ملل رسیدگی به آن را در دستور کار خود قرار داد، شکایت ایران از شوروی بود. دومین موضوع مهمی که دربارۀ ایران در شورای امنیت مطرح شد شکایت بریتانیا از ایران بود. اما آن شورا در پی اعلام عدم صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری برای رسیدگی به شکایت بریتانیا از دنبال کردنِ موضوع دست کشید. در نهمین دورۀ مجمع عمومی سازمان ملل، ایران به مدت دو سال از آغاز ۱۹۵۵ تا پایان ۱۹۵۶ به عضویت...

Duration:00:09:42