The history of the newest-logo

The history of the newest

RFI France

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.
More Information

Location:

Paris, France

Networks:

RFI France

Description:

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

Language:

Persian


Episodes

درنگی در رویدادهای میدانِ «تیه نان مِن» پکن در سال ۱۹۸۹

6/12/2018
More
رهبری «دِن شیائوپینگ» که از سال ۱۹۷۸ آغاز شده بود، زمینه‌سازِ تظاهرات میدانِ «تیه نان مِن» و سال‌های پیش از آن بود. او درهای چین را به روی سرمایه‌های خارجی گشوده بود و برای این کار، فضای بستۀ سیاسی را کم و بیش باز کرده بود. روشنفکران، دانشجویان، استادان و مدرسان با استفاده از این فضای تازه خواهانِ دموکراسی و برقراری نظام چند حزبی بودند. اصلاحات گورباچف نیز بی‌شک الهام‌بخشِ آنان بود. اما تورم شتابان و بیکاریِ روزافزون بر اثر آزادسازی قیمت‌ها، کارگران را نسبت به اصلاحات بدبین کرد و به مخالفت...

Duration:00:09:26

گوشه‌ای از تاریخ نیروی هوایی ایران

6/5/2018
More
در سال ۱۹۲۳ سرتیپ امان‌الله خان جهانبانی ۱۲ فروند هواپیما از فرانسه خرید که در فوریۀ ۱۹۲۴ با کشتی به بوشهر رسیدند تا از آنجا به سوی تهران پرواز کنند. سرهنگ احمدخان نخجوان در ۲۵ فوریۀ ۱۹۲۵ با یک فروند هواپیمایِ نوساختۀ فرانسوی به نام «بْرِگه ۱۹» با پرچم و نشان ایران مرزهای هوایی بین‌المللی را درنوردید و در پایگاه «قلعه مرغی» تهران به زمین نشست. در سال ۱۹۳۲ مدرسۀ خلبانی در ایران تأسیس شد که در آغاز بیست دانشجو پذیرفت. دورۀ آموزش خلبانی دو سال بود. آن مدرسه تا سال ۱۹۴۱ که رضاشاه در گرماگرم...

Duration:00:09:23

گوشه‌ای از تاریخ روابط تجاری و فرهنگی هند و ایران

5/29/2018
More
هندی‌ها و ایرانیان در آغاز خانوادۀ انسانی واحدی را تشکیل می‌دادند و به احتمال زیاد در حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد به دو شاخه تقسیم شده اند. مورخان، زبان‌شناسان و دین‌شناسان از هندی‌ها و ایرانیانِ نخستین زیر عنوانِ مردمِ «هند و ایرانی» یاد می‌کنند که در سواحل آمودریا یعنی رود جیحون می‌زیستند. در نبردهای ماراتُن و پْلاته در قرن پنجم پیش از میلاد، هندی‌ها در کنار ایرانیان با یونانیان می‌جنگیدند. در زمان بهرام پنجم ساسانی ۱۲ هزار زن و مرد خُنیاگرِ هندی به ایران آمدند تا ایرانیان روزگارشان را به...

Duration:00:09:00

نشانه‌هایِ زایشِ دوبارۀ ناسیونالیسم عراقی پس از سقوط صدام حسین

5/22/2018
More
کارشناسانِ عراق ائتلاف «سائِرون» را نشانۀ زایشِ دوبارۀ ناسیونالیسمِ عراقی می‌دانند که با ناسیونالیسم بعثیِ صدام حسین بسیار فرق می‌کند. این ناسیونالیسم در سال ۲۰۰۴ در نخستین نبردِ فَلّوجه که ساکنانش سُنیِ سَلفی اند ظاهر شد. سُنی‌هایِ سلفی و شیعیانِ طرفدارِ صدر در نبرد با نیروهای آمریکایی اختلاف‌های مذهبی و دشمنی‌های دیرینه‌‌شان را به کناری نهادند. به گفتۀ کارشناسان، ناسیونالیسمِ کنونی رنگ و بوی قومی، فرقه‌ای، قبیله‌ای و پان‌عربی ندارد و در پی یگانگیِ همۀ عراقی‌ها برای بازسازیِ کشور و...

Duration:00:09:17

آغاز و انجامِ کوشش‌های آمریکا برای خروج از برجام

5/15/2018
More
ترامپ برای خروج از توافق هسته‌ای وین که یکی از مهم‌ترین وعده‌هایِ انتخاباتی‌اش بود، از هیچ کوششی فروگذار نکرد. او در اوت ۲۰۱۵ گفت که قصدِ پاره کردن توافق هسته‌ای با ایران را ندارد، ولی در کاربستِ آن چنان سختگیری خواهد کرد که امضاکنندگان به مذاکرۀ مجدد روی آورند. اما در مارس ۲۰۱۶ در سخنرانی‌اش در برابر گروه «آی پَک» (کمیتۀ روابطِ عمومیِ آمریکا و اسرائیل) گفت: نخستین گامی که در مقام رئیس جمهوریِ آمریکا بر خواهم داشت، پاره کردنِ توافقِ فاجعه‌بار هسته‌ای با ایران خواهد بود. رکس تیلرسون، وزیر...

Duration:00:08:48

دیدار تاریخی رهبران آمریکا و کرۀ شمالی پس از ۶۵ سال کشاکش بی‌امان

5/8/2018
More
در ۲۳ ژوئیۀ ۱۹۵۳ دو کره قراردادِ آتش‌بس امضا کردند، اما صلح نکردند. از آن پس، نیروهای آمریکایی در کرۀ جنوبی ماندگار شدند. در ۱۴ آوریل ۲۰۱۷ آمریکا یکی از ۶ فروند ناوِ هواپیمابرِ خود را در اقیانوس آرام برای مقابله با کرۀ شمالی روانه کرد و در اول ماه مه آن سال ترامپ گفت که حاضر است با رهبر کرۀ شمالی دیدار و گفت و گو کند. این دیدار یک سال پس از اعلام آمادگی رئیس جمهوری آمریکا به زودی انجام خواهد گرفت. کرۀ شمالی خواهان بیرون رفتن ۳۲ هزار سرباز آمریکایی از کرۀ جَنوبی است. آمریکایی‌ها نیز خواهان...

Duration:00:09:05

سرگذشتِ روز جهانی کارگر در چهار گوشۀ جهان

5/1/2018
More
سرآغازِ روز جهانی کارگر را رویدادهای خونینِ ماه مه ۱۸۸۶ شیکاگو می‌دانند. اول ماه مه در سراسر جهان یادآور آن رویدادهاست. اما در آمریکا و کانادا آن رویدادها را به فراموشی سپرده اند و روز کارگر را با عنوانِ «روز کار» در نخستین دوشنبۀ ماه سپتامبر جشن می‌گیرند. در سال ۱۹۵۵ پاپْ پیوسِ دوازدهم روز اول ماه مه را جشنِ «سن ژوزِف» ( یا یوسفِ نجّار) اعلام کرد تا به روز جهانیِ کارگر رنگ و بوی مسیحی بدهد. در تونس پس از سقوط بن‌علی حزب النَهضة نخستین حزب اسلام‌گرا بود که اول ماه مه را جشن گرفت. این روز...

Duration:00:08:39

زمینه‌های تاریخی برنامۀ هسته‌ای کره شمالی

4/24/2018
More
آمریکایی‌ها در به راه افتادنِ برنامۀ هسته‌ای کرۀ شمالی سهم عمده دارند. در جنگ کره در آغاز دهۀ ۱۹۵۰ رهبرانِ کرۀ جنوبی و ژنرالِ آمریکایی، داگلاس مک آرتور، طرفدار استفاده از بمب اتمی بودند. در ژانویۀ ۱۹۹۲ کیم ایل سوُنگ رئیس دفتر خود را به نیویورک فرستاد تا به آمریکایی‌ها بگوید که اگر هستیِ کشورش را تهدید نکنند، حاضر است حضور سربازانِ آمریکایی را در کرۀ جنوبی بپذیرد. رئیس جمهوری آمریکا، جرج بوشِ پدر، پاسخی نداد. از آن پس بود که رهبر کرۀ شمالی به پیشبرد برنامۀ هسته‌ای‌اش همت گماشت. روز شنبه ۲۱...

Duration:00:10:21

سلاحِ شیمیایی و قراردادهایِ منع آن در طولِ تاریخ

4/17/2018
More
زمانی که بشر برای زیستن به شکار و گردآوریِ گیاهان می‌پرداخت، سلاح شیمیایی را می‌شناخت و در جنگ‌ها یا برای شکار حیوانات از آن استفاده می‌کرد. تمدن‌هایِ بزرگِ عصرِ باستان نیز در جنگ با یکدیگر سلاح شیمیایی به کار می‌بردند. رومیان با گذراندن قانونی آن را ممنوع کردند. نخستین «قرارداد منعِ سلاح‌های شیمیایی» در ۱۶۷۵ میانِ فرانسه و «امپراتوریِ مقدسِ رومیِ ملتِ آلمان» بسته شد. «بیانیۀ بروکسل» در سال ۱۸۷۴ نخستین موافقت‌نامۀ بین‌المللی برای منع سلاح‌های شیمیایی بود که ۱۵ کشور اروپایی آن را امضا...

Duration:00:08:55

زرادخانۀ شیمیایی بشار اسد و تاریخچۀ آن

4/10/2018
More
تکنولوژی و مواد اولیۀ زرادخانۀ شیمیاییِ سوریه را کشورهای روسیه، ارمنستان و آلمان به رژیم اسد داده‌اند. دولت‌ آلمان تاکنون نزدیک به ۱۵۰ تُن مواد شمیایی مُستعد برای تولیدِ گاز سارین به سوریه فروخته است. در اوت ۲۰۱۷ سازمان ملل خبر داد که کرۀ شمالی نیز برای تجهیز زرادخانۀ شیمیاییِ سوریه به یاری بشار اسد شتافته است. سازمان‌هایِ بشردوستانه و امدادگر شمار قربانیانِ حمله‌هایِ شیمیایی رژیم سوریه را از ۲۰۱۲ تا اوت سال ۲۰۱۷ بیش از ۲۰۰۰ نفر برآورد کرده‌اند. روز شنبه هفتم آوریل حملۀ شیمیایی به شهر دوما...

Duration:00:09:11

سودان جنوبی: آغازی خوش، اکنونی هراس انگیز و آینده‌ای تاریک

4/3/2018
More
جنگِ داخلیِ سودانِ جَنوبی زمانی آغاز شد که «ریاک ماچار»، معاونِ ریاست جمهوری و از قبیلۀ «نویِر»، دومین قبیله از ۶۴ قبیلۀ کشور، اعلام کرد که در نظر دارد در انتخاباتِ آینده به عنوان رقیبِ رئیس جمهوریِ کنونی که عضوِ قبیلۀ «دینکا» ست، شرکت کند. این جنگ که نزدیک به ۵ سال از عمر آن می‌گذرد، سبب‌سازِ کشتار، شکنجه، ویرانی و گرسنگیِ کم‌مانندی بوده است. بیش از ۲ میلیون نفر به کشورهای همسایه گریخته اند. نزدیک به ۲ میلیون نفر نیز در گوشه و کنار سودانِ جَنوبی آواره اند. به گزارشِ «یونیسف» خطر گرسنگی...

Duration:00:08:45

تاریخچۀ قتل‌های زنجیره‌ایِ روس‌هایِ مخالفِ پوتین در بریتانیا

3/27/2018
More
بیشتر روس‌هایی که در بریتانیا به قتل رسیده اند، از مخالفانِ سرسخت و سرشناسِ پوتین بودند. بعضی از آنان مأموران پیشینِ سرویس‌هایِ اطلاعاتی و امنیتیِ روسیه بودند و بعضی دیگر به کار تجارت اشتغال داشتند. بیشتر آنان پناهندۀ سیاسی بودند. در میانِ قربانیانِ پوتین چند تنی نیز بریتانیایی تبار بودند که با روس‌هایِ مخالفِ پوتین به نوعی ارتباط داشتند. واکنش‌هایِ دیپلماتیکِ اروپاییان به ویژه بریتانیایی‌ها نخستین گام جدی در جهت جلوگیری از ادامۀ قتل‌هایِ زنجیره‌ایِ روس‌هایِ مخالفِ پوتین در بریتانیاست. روز...

Duration:00:08:56

نام نوروز بر پیشانیِ چندین آهنگِ موسیقیِ ایرانی

3/20/2018
More
نوروز در زمان ساسانیان اهمیتی فراوان یافت، چنان که واژۀ نوروز به تنهایی یا با افزوده شدن به واژه‌های دیگر نام چندین آهنگ موسیقی شد. واژۀ نوروز در نام نواهای موسیقیِ کهن ایران رابطه ای با مراسم و آیین‌های نوروزی داشته و هریک از آن‌ها را در زمان‌ معینی اجرا می‌کردند. پس از اسلامی شدنِ ایران، این جشن به یکی از نیرومندترین رشته‌هایِ پیوندِ ایرانِ اسلامی با ایرانِ پیش از اسلام تبدیل شد. عبدالقادر مراغی، نویسندۀ کتاب مقاصد الالحان، در توضیحِ اثرگذاریِ نواهایِ موسیقی بر روان آدمی «نوروزها» را جزو...

Duration:00:08:56

نگاهی به تاریخچۀ کشاکش‌هایِ دینی در هندِ استقلال یافته

3/13/2018
More
دولتِ هند دین رسمی ندارد و همۀ دین‌ها را یکسان به رسمیت می‌شناسد. با این حال، هم‌زیستیِ پیروانِ دین‌های گوناگون در آن کشور، مانند آیین هندو، اسلام، مسیحیت، آیین سیک و آیین بودایی، با زد و خورد‌ها و خون‌ریزی‌هایِ گهگاهی همراه است. کارشناسانِ هند دشمنیِ میان مسلمانان و هندوها را پدیدۀ ساختاریِ زندگانیِ اجتماعی و سیاسیِ آن کشور می‌دانند. البته از زمان استقلال هند در 1947 زد و خوردهایی نیز میان سیک‌ها و هندوها یا میان هندوها و مسیحیان در ایالت‌های شمال شرقیِ هند روی داده است. ژان پُل دُمول،...

Duration:00:09:03

دختران خیابانِ انقلاب، فصل تازه ای در تاریخ زنان ایران

3/6/2018
More
اعتراضِ تماشاییِ ویدا موحد به حجاب اجباری الهام‌بخش زنان و دختران دیگر شد. تصویر ویدئویی او را روزنامۀ ایتالیایی «لارِپوبلیکا» در صفحۀ اول خود منتشر کرد و جهانیان را به ستایشِ پایداری و دلاوریِ او واداشت. جنبشی که به نام «دخترانِ خیابان انقلاب» به راه افتاد، خیلی زود چندین شهر ایران را فراگرفت و ده‌ها دختر و زن جوانِ ایرانی به شیوه ای خیره کننده روسری‌هاشان را به چوبی آویختند و در گذرگاه‌ها از بالای سکویی تکان دادند. این جنبش فصل تازه ای در تاریخ زنان ایران گشوده است. پیامدهای آن پیش‌بینی...

Duration:00:08:24

چند نکتۀ حقوقی- تاریخی دربارۀ بازداشت و سر به نیست شدنِ ایرانیان دو ملیتی

2/27/2018
More
بیشتر ایرانیان دو ملیتی را تاکنون به اتهام جاسوسی بازداشت کرده اند. ایران جزو کشورهایی است که تابعیت‌ کشوری دیگر را برای شهروندانِ خود به رسمیت نمی‌شناسد. به گزارش سازمان دیده‌بان حقوق بشر، نیروهای امنیتی ایران ایرانیانی را که تابعیت دوگانه دارند یا در خارج از کشور زندگی کرده اند، می‌شناسند و رفتار آنان را هنگامی که به ایران بازمی‌گردند، می‌پایند. در سال‌های گذشته دولت ایران به منظور تشویقِ ایرانیان کارآفرین به سرمایه گذاری در ایران به مأموران خود دستور داد به ایرانیانی که با گذرنامۀ خارجی...

Duration:00:08:14

درنگی در تاریخچه و معنای رفراندوم

2/20/2018
More
اصطلاح رفراندوم در قرن نوزدهم وارد فرهنگ سیاسی اروپایی‌ها شد و جای اصطلاح «درخواست از مردم» را گرفت که در زمان انقلاب فرانسه به کار می‌رفت. بعضی‌ها رفراندوم را به جای اصطلاح «پْلِبیسیت» به معنای «رأی اعتماد گرفتن از مردم» به کار می‌برند که درست نیست. در بعضی از کشورها پیش آمده است که موضوع مشخصی را به رفراندوم بگذارند، اما مردم رفراندوم را تبدیل به پْلِبیسیت کنند. از همین رو، در فرانسه موضوع مهمی مانند «لغو اعدام» را در سال ۱۹۸۱ به رأی مردم نگذاشتند. البته سیاستمداران نیز می‌توانند...

Duration:00:09:16

حقیقت تاریخی دربارۀ دفاع روشنفکران فرانسوی از انقلاب ۱۳۵۷

2/13/2018
More
میشل فوکو انقلاب ایران را انقلابی معنوی می‌انگاشت که گویا اسلام برای آن پوششی بیش نبود. می‌گفت: ایرانیان خوب می‌دانند چگونه از اسلام بهره‌برداری کنند تا از خطر افتادن در دام تعصب دینی در امان بمانند. او چند ماه پس از انقلاب متوجه اشتباه خود شد. دربارۀ ژان پل سارتر گفته اند که او زیر تأثیر تبلیغات علی شریعتی هوادار رهبر انقلاب اسلامی ایران شده بود. سندی در دست نیست که علی شریعتی او را به هواداری از آیت‌الله خمینی ترغیب کرده باشد. سیمون دو بووار یک ماه پس از انقلاب نوشت: اگر این رژیم به...

Duration:00:08:05

گذشته و حال نورعلی تابنده، سرسلسلۀ دراویش گنابادی

2/6/2018
More
دشمنی با نورعلی تابنده، دشمنی با دراویش گنابادی است که صوفیان شیعه مذهب اند و دریافت دیگری از دین‌ورزی دارند. آنان پیروان شاه نعمت‌الله ولی هستند که به نوشتۀ جواد نوربخش، یکی از پیشوایان سلسلۀ نعمت‌اللهی، از پیروانش می‌خواست که در سیر و سلوک عرفانی به جای زُهد صوفیانه شادمانگی و نشاط پیشه کنند؛ از خلوت‌گزینی و بی‌کارگی بپرهیزند و آدمیان را از هر مذهب و مسلکی دوست بدارند. سلسلۀ نعمت‌اللهی را سید نورالدین شاه نعمت‌الله ولی در قرن هشتم هجری (قرن چهاردهم میلادی) بنیان گذاشت. به نوشتۀ سایت...

Duration:00:09:02

خراسانِ تاریخی و خراسانِ آرمانیِ داعش

1/30/2018
More
خراسانیان دل خوشی از امویان نداشتند. زیرا آنان اگرچه اسلام آورده بودند، اما هم‌چنان جِزیه می‌پرداختند. امویان نه تنها آنان را مسلمان نمی‌شمردند بلکه با نام «عجم» تحقیرشان می‌کردند. به همین سبب، مردم خراسان راه را برای برآمدن عباسیان و برافتادن امویان هموار کردند. در زمان سامانیان فرهنگ و زبان فارسی در خراسان رونق گرفت و بر اهمیت آن سرزمین به عنوان مرکز علوم کلامی و شرعیِ اهلِ سنّت افزوده شد. از زمان آنان بود که خراسان به گهوارۀ شعر و ادب فارسی تبدیل شد. خراسان سهم بزرگی در تمدن و فرهنگ...

Duration:00:09:19