The history of the newest-logo

The history of the newest

RFI France

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.
More Information

Location:

Paris, France

Networks:

RFI France

Description:

رویدادهای روز که خمیرمایۀ «اخبارِ» رسانه ها را تشکیل می دهند، فراوان ریشه در گذشته دارند و گاه بیش از آنکه حاصل گریز ناگهانی احوال روز باشند، نتیجۀ دیگرگون شدن هر چند کُند، اما ژرف و پایدار روزگاری دراز مدت اند. «تاریخ تازه‌ها» بر گذشتۀ رخدادهای روز می نگرد و در این نظر و گذر پیشینۀ چرخش‌ها‌ی کنونی را باز می نماید.

Language:

Persian


Episodes

تاریخ تازه‌ها - نوروز در گذرگاه تاریخ

3/20/2019
More
در گذشته‌های خیلی دور، برخلاف امروز، جوانان به سالخوردگان و زیردستان به بزرگان نوروزی می‌دادند. اما در ایرانِ پس از اسلام، چنان که اسناد تاریخی نشان می‌دهند، چنین رسمی رایج نبوده است. به فرمان شاه عباس اول مردم اصفهان نوروز را ۷ شبانه روز جشن می‌گرفتند. آنان شهر را می‌آراستند و در میدان‌ها به پایکوبی می‌پرداختند. در روز اول نوروز شاه از دربار بیرون می‌آمد و در شهر می‌گشت. مردم بر سر راه او و ملازمانش گلِ سرخ می‌ریختندکه به آن مراسم «گلریزان» می‌گفتند. رسمِ چیدنِ هفت سین در ایران رسم کم و بیش...

Duration:00:10:46

تاریخ تازه‌ها - جایگاه ایران در روابط بین الملل: پیش و پس از انقلاب

3/10/2019
More
در زمان شاه ایران با همۀ کشورهایِ جهان به ویژه کشورهایِ خاور میانه روابطِ عادی و دوستانه داشت. ارتش نیرومندی که شاه پدید آورده بود، به رغم ضربه‌هایی که انقلابیان بر پیکر آن فرود آوردند، توانست در برابر حملۀ عراق مقاومت کند. افزایشِ توانِ نظامی ایران در زمان شاه نه تنها شوروی‌ها بلکه بعضی محافل سیاسیِ آمریکا را نیز نگران کرده بود. پس از انقلاب، رهبران تازه به قدرت رسیده و در رأس آنان، آیت‌الله خمینی، اساس سیاستِ خارجیِ ایران را بر مفهومِ ناروشنی به نام «استکبارستیزی» قرار دادند. یکی از اصول...

Duration:00:09:42

تاریخ تازه‌ها - آیت‌الله خمینی: ممکن است دیروز حرفی زده باشم، امروز حرف دیگری می‌زنم و فردا حرف دیگری خواهم زد

3/6/2019
More
خمینی پیش از انقلاب: جمهوری اسلامی برپایۀ آزادیِ بیان بنا خواهد شد و با هرگونه سانسوری مبارزه خواهد کرد. در جمهوری اسلامی رسانه‌ها آزاد هستند تا واقعیت‌های کشور را عیناً بیان کنند. در حکومتِ اسلامی زنان مانند مردان در آموزش و در همۀ فعالیت‌هاشان کاملاً آزاد خواهند بود. زنان آزاد هستند هرنوع لباسی را که می‌‌خواهند، بپوشند. خمینی پس از انقلاب: به آن‌ها که از دموکراسی حرف می‌زنند گوش ندهید. آن‌ها با اسلام مخالف‌اند. می‌خواهند ملت را از مسیر خود منحرف کنند. ما قلم‌های مسموم آن‌هایی را که صحبت...

Duration:00:09:43

تاریخ تازه‌ها - بوتفلیقة، رئیس جمهوری الجزایر: نگاهی به تاریخچۀ زندگانی یک انقلابی

2/27/2019
More
عبدالعزیز بوتِفْلیقة در جنگ استقلال الجزایر به عضویتِ «جبهۀ آزادی‌بخش میهنی» درآمد. با روی کار آمدن «احمد بن بلّا» در ۱۹۶۲ نخست به وزارت ورزش، جوانان و گردشگری و سپس به وزارت امور خارجه منصوب شد. در ۱۹۶۵ در کودتای سرهنگ هواری بومِدیِن برضد بن بلّا شرکت کرد و توانست تا سال ۱۹۷۹ در مقام وزیر امور خارجه باقی بماند. پس از مرگ بومِدیِن در ۱۹۷۹ وزیر مشاور رئیس جمهور شد. یک سال بعد به اتهام اخاذی و رِشوه‌ خواری از کمیته مرکزی و شورای سیاسیِ «جبهۀ آزادی‌بخشِ میهنی» اخراج شد و به تبعید خودخواسته تن...

Duration:00:10:04

تاریخ تازه‌ها - از جُندالله تا جیش‌العدل: گذشته و اکنونِ تندروهایِ سُنی‌مذهبِ بلوچ

2/20/2019
More
جُند‌الله در ۱۳۸۲ برای دفاع از حقوق دینی و قومیِ بلوچ‌هایِ ایران تشکیل شد و به مبارزۀ مسلحانه با جمهوریِ اسلامی روی آورد. با اعدام عبدالمجید ریگی، رهبر گروه، در خرداد ۱۳۸۹ بساط جندالله برچیده شد. اما در سال ۱۳۹۱ صلاح‌الدین فاروقی، یکی از اعضای پیشینِ جندالله، گروه جیش‌العدل را با همان خط ‌‌مشی و روش‌های مبارزه بنیان گذاشت. این گروه سه شاخۀ نظامی دارد که از روش‌های مبارزۀ چریکی استفاده می‌کنند. تاکنون حملۀ انتحاری به سبک داعش از جیش‌العدل دیده نشده بود. از همین رو، کارشناسان عملیاتِ چهارشنبۀ...

Duration:00:09:57

تاریخ تازه‌ها - پرسش‌هایی دربارۀ بیماری شاه و سهم آن در پیروزیِ انقلاب

2/13/2019
More
در ایران ۱۳۵۷ وضعیتِ تمام عیارِ انقلابی به وجود آمده بود، اما مورخانی معتقدند که می‌شد از انقلاب جلوگیری کرد. رازِ پیروزی انقلاب را نباید صرفاً در واقعیت‌هایِ عینی یا در توانایی‌هایِ انقلابیان به ویژه رهبر انقلاب جُست. عوامل ذهنیِ چندی نیز در پیروزیِ سریعِ انقلاب بسیار اثرگذار بودند. یکی از آن‌ها بیماریِ محمدرضا شاه بود. چرا پزشکان حقیقت بیماریِ شاه را از خودِ او و اطرافیانش پنهان کرده بودند؟ نمی‌توان گفت اگر شاه بیماری‌اش را در سال ۱۳۵۷ با مردم در میان می‌گذاشت، مردم برآشفته چه واکنشی نشان...

Duration:00:09:56

تاریخ تازه‌ها - درنگی در چند و چونِ سهم آمریکا در پیروزی انقلاب ۱۳۵۷

2/6/2019
More
می‌گویند مورخ با طرح پرسش به سُراغ گذشته می‌رود. دربارۀ انقلاب ۱۳۵۷ کم نیستند پرسش‌هایی که تاکنون بی‌پاسخ مانده‌اند و یا اصلاً مطرح نشده‌اند. برای مثال، این که گفته می‌شود آمریکایی‌ها محمدرضا شاه را به خروج از ایران واداشتند و از فرماندهان ارتش خواستند که اعلام بی‌طرفی کنند، تا چه اندازه مُستَند و اثبات‌پذیراست؟ کُنفرانسِ گوادْلوپ منبع اصلی و، به عبارتی، دستاویزِ این گزارۀ تاریخی است. اما سندی در دست نیست که نشان دهد جیمی کارتر، رئیس جمهوری آمریکا، رسماً از محمدرضا شاه خواسته باشد ایران را...

Duration:00:09:21

تاریخ تازه‌ها - نگاهی به تاریخ سیاسیِ ونزوئلا از آغاز تاکنون

1/30/2019
More
ونزوئلا در زبان لاتینی به معنای «ونیز کوچک» است، زیرا هنگامی که اسپانیایی‌ها به آن سرزمین پاگذاشتند دیدند که بومیان خانه‌هاشان را بر روی آب ساخته‌اند. آن کشور در ۵ ژوئیۀ ۱۸۱۱ به فرماندهیِ سیمون بولیوار، سیاستمدارِ ونزوئلایی، به عنوان جمهوری اعلام استقلال کرد. در ۲۶ ژوئیۀ ۱۸۱۲ اسپانیایی‌ها بساط آن جمهوری را برچیدند. در ۱۵ فوریۀ ۱۸۱۹ کُنگرۀ مؤسسانِ جمهوریِ جدید برگزار و تشکیلِ کشور «کلمبیای بزرگ» یا «جمهوری کُلمبیا» اعلام شد. آن جمهوری دربرگیرندۀ ونزوئلا، کشورهای کنونی کُلمبیا، پاناما،...

Duration:00:10:51

تاریخ تازه‌ها - جمهوری دموکراتیک کُنگو: از پاتریس لومومبا تا ژوزف کابیلا

1/23/2019
More
سرزمین کُنگو از اواخر قرن نوزدهم رفته رفته به تصرف نیروهای بلژیکی درآمد و زیر عنوان «دولتِ آزاد کُنگو» به مِلک شخصیِ لئوپولد دوم، پادشاه بلژیک تبدیل شد. در ۱۵ نوامبر ۱۹۰۸ یک سال پیش از مرگ لئوپولد دوم، زیر فشار افکار عمومی و از روی بعضی مصلحت‌های دیپلماتیک، «دولتِ آزاد کُنگو» از مالکیت شخصی پادشاه بلژیک درآمد و به مستعمرۀ کشور بلژیک تبدیل شد. از آن تاریخ تا ۳۰ ژوئن ۱۹۶۰ آن سرزمین با مرزهای کنونی‌اش «کُنگوُی بلژیک» نام گرفت. جمهوری دموکراتیک کُنگو در ۳۰ ژوئن ۱۹۶۰ چشم به جهان گشود. آن کشور، در...

Duration:00:10:03

تاریخ تازه‌ها - فراز و فرود روابط ایران و اسرائیل از ۱۹۴۸ تاکنون

1/16/2019
More
تاریخ یهودیان در ایران از قرن ششم پیش از میلاد آغاز می‌شود. مورخان، یهودیان کنونی ایران را بازماندگانِ یهودیانی می‌دانند که در زمان کورش در پارس، مرکز امپراتوری هخامنشی، جایگیر شدند. بی‌جهت نیست که بعضی از اماکن مقدس و تاریخی آنان در ایران قرار دارد. مانند آرامگاه دانیال نبی در شوش و آرامگاه پیامبر حَبَقّوق در تویسرکان. ایران دومین کشور خاور میانه پس از ترکیه بود که اسرائیل را به رسمیت شناخت. در زمان شاه روابط ایران و اسرائیل برپایۀ منافع مشترک دو کشور در خاور میانه تنظیم شده بود. رشد...

Duration:00:09:57

تاریخ تازه‌ها - تاریخچۀ کنگرۀ ایالات متحد آمریکا

1/9/2019
More
کنگرۀ کنونیِ آمریکا از دل «کنگرۀ قاره‌ای» که به آن «کنگرۀ فیلادلفیا» نیز می‌گویند، بیرون آمد. «کنگرۀ قاره‌ای» کنوانسیونی از نمایندگانِ سیزده مستعمرۀ بریتانیا در آمریکای شمالی بود. ایالات متحد آمریکا نیز شکل دگرگون یافتۀ آن سیزده مستعمره است. پس از تصویب «اصول کنفدراسیون» در دومین کنگرۀ قاره‌ای که از اول مارس ۱۷۸۱ به اجرا گذاشته شد، کنگرۀ قاره‌ای کنگرۀ کنفدراسیون نامیده شد که درواقع، دستگاه حکومتی «ایالات متحد آمریکا» بود. کنگرۀ آمریکا برپایۀ اصول کنفدراسیون کنگره‌ای تک‌مجلسی بود. جیمز...

Duration:00:10:05

تاریخ تازه‌ها - فراز و نشیب روابط جمهوری اسلامی ایران با طالبان

1/2/2019
More
از آغاز حکومت طالبان بر افغانستان تا برافتادن آن در ۲۰۰۱ جمهوری اسلامی همواره مخالف طالبان باقی ماند. ایران در سال ۲۰۰۱ از برچیده شدن بساط آنان و اشغال افغانستان حمایتِ ضمنی کرد. با این حال، پس از حملۀ آمریکا به افغانستان شماری از فرماندهان و جنگجویانِ طالبان که نتوانستند خود را به پاکستان برسانند، به ایران پناهنده شدند. در آن زمان، تحلیل‌گران علت اصلیِ سازش ایران را با طالبان ترس رهبران جمهوری اسلامی از همدستیِ طالبان با جُندالله، گروه شبه نظامیِ بلوچ، می‌دانستند. اما امروز همکاری ایران را...

Duration:00:09:44

تاریخ تازه‌ها - تاریخچۀ کریسمَس

12/22/2018
More
در امپراتوری روم روز ۲۵ دسامبر روز پرستش میترا بود. اما چون مناسکِ آن در پرستشگاه‌های زیرزمینی برگزار می‌شد، پس از رواج مسیحیت و رسمی شدن آن در امپراتوری با توجه به اینکه در کتاب مقدس اشاره‌ای به زادروز مسیح نشده است کلیسا مدعی شد که مسیح در همان روز زاده شده است. با این کار، از سویی زادروزی برای مسیح دست و پا کرد و از سوی دیگر کوشید از پیشروی آیین میترا جلوگیری کند. زاده شدن عیسی مسیح در ۲۵ دسامبر یک رویداد قراردادی است و نه تاریخی. بسیاری از مسیحیان به این حقیقت آگاه‌اند. امروز جشن کریسمَس...

Duration:00:08:48

تاریخ تازه‌ها - فراز و نشیب برنامۀ موشکی ایران در ۴۰ سال گذشته

12/19/2018
More
در ماه می ۱۹۷۲ ریچارد نیکسون، رئیس جمهوری آمریکا، و هنری کیسینجر، مشاور امنیت ملی آن کشور، در دیداری با شاه توافق کردند که ایران بی هیچ نظارت تسلیحاتی هر سلاحی جز سلاح هسته‌ای را می‌تواند از آمریکا بخرد. اما سه سال بعد هنری کیسینجر از فروش موشک‌های زمین به زمین «لانس» به ایران عذر خواست. آمریکایی‌ها حتی موشک‌هایی با بُرد ۶۰ کیلومتر نیز به ایران نفروختند. از همین رو، شاه به اسرائیلی‌ها رو آورد. وزارت دفاع جمهوری اسلامی ایران از همان سال‌هایِ اول جنگ با عراق سرمایۀ هنگفتی به توسعۀ صنعت...

Duration:00:10:03

نگاهی به پیشینۀ مسیحیت در الجزایر

12/11/2018
More
مسیحیت در عصر روم باستان به الجزایر راه یافت. با هجوم اعراب مسلمان در قرن هفتم میلادی از پیشرفت بازایستاد. اما پس از تسخیر الجزایر به دست ارتش فرانسه در ۱۸۳۰ دوباره در آن سرزمین پا گرفت. دولت فرانسه در آغاز تبلیغ مسیحیت را در میان مسلمانان ممنوع کرد. اما رفته رفته از سخت‌گیری در این باره کاست و میسیونرها یعنی مبلغان مسیحی توانستند به میان مسلمانان بروند و به تبلیغ مسیحیت بپردازند. با این حال، مسلمانان زیادی به مسیحیت نگرویدند. در دورۀ استعمار فرانسه که ۱۳۲ سال طول کشید جمعیت مسیحیان الجزایر...

Duration:00:09:59

دو رویداد عظیمِ تاریخی دورۀ ریاست جمهوری جُرج بوشِ پدر

12/4/2018
More
ازهم‌پاشی اتحاد شوروی و جنگ خلیج فارس دو رویداد بزرگِ دورۀ ریاست جمهوری جرج بوش بودند که هردو آثاری پایدار در جهان گذاشتند. با از میان رفتن شوروی، فصل تازه‌ای در تاریخ جهان گشوده شد. پشتیبانی جرج بوش از میخائیل گورباچف و بوریس یلتسین در نابودی اتحاد شوروی بسیار اثرگذار بود. با جنگ خلیج فارس که جرج بوش در به راه انداختن آن درنگ نکرد، رژیم صدام حسین از نفس افتاد تا اینکه در سال ۲۰۰۳ ارتش‌های آمریکا و بریتانیا به عمر آن پایان دادند. با سقوط آن رژیم فصل تازه‌ای در تاریخ خاورمیانه گشوده شد که...

Duration:00:10:00

تاریخ تازه‌ها - تاریخچۀ سازمان حفاظت محیط زیست ایران

11/28/2018
More
حفاظت از محیط زیست و تعیین حد و مرزِ قانونی برای بهره برداری از حیاتِ وحشِ کشور نخستین بار در ۱۳۰۷ خورشیدی یعنی درست ۹۰ سال پیش در قانون مدنی ایران مطرح شد. در سال ۱۳۳۵ سازمانی به نام «کانون شکار ایران» تشکیل شد. نام آن در ۱۳۴۶ به «سازمان شکاربانی و نظارت بر صید» تغییر کرد و ادارۀ آن به عهدۀ یک «شورای عالی» گذاشته شد. در ۱۲ بهمن ۱۳۵۰ مجلس شورای ملی قانون تجدید تشکیلات و تعیین وظایف سازمان‌های وزارت کشاورزی و منابع طبیعی را به تصویب رساند. برپایۀ مادۀ ۴ آن قانون نام سازمان شکاربانی و نظارت بر...

Duration:00:10:44

تاریخ تازه‌ها - تروریسم در فرانسه: از آغاز تا جنگ جهانی دوم

11/21/2018
More
واژۀ «تروریسم» نخستین بار در ۱۷۹۴ میلادی برای نامیدن اصولِ عقایدِ هواداران «ترور» به کار رفت. «ترور» به معنای «وحشت» عنوانی است که مورخان به دوره‌ای از انقلاب فرانسه داده‌اند که از ژوئن ۱۷۹۳ تا پایان ژوئیۀ ۱۷۹۴ طول کشید. در آن دورۀ یک‌ساله انقلابیانِ در قدرت ۱۶۵۹۴ حکم رسمیِ اعدام با گیوتین صادر کردند که ۲۶۳۹ مورد آن‌ها در پاریس بود. سوء قصد به جان ناپلئون بُناپارت در ۲۴ دسامبر ۱۸۰۰ میلادی نخستین عمل تروریستی پس از انقلاب بود. از اواخر قرن نوزدهم بیشترین ترورها در فرانسه به دست آنارشیست‌ها و...

Duration:00:10:12

تاریخ تازه‌ها - نگاهی به مداخلۀ نظامیِ ائتلاف عربی در یمن: از آغاز تاکنون

11/14/2018
More
ائتلافِ عربی به رهبری عربستان سعودی به درخواست دولتِ رسمی یمن در ۲۵ مارس ۲۰۱۵ جنگ با شورشیان حوثی‌ به نام انصارالله را آغاز کرد. این ائتلاف دربرگیرندۀ حدود ده کشور عربیِ سنی مذهب است. مداخلۀ نظامی آن در یمن با حملۀ هوایی به پایگاه‌ها و مراکز دفاع هواییِ انصارالله زیر عنوانِ «عملیات طوفانِ قاطع» آغاز شد. آن عملیات در ۲۱ آوریل آن سال پایان یافت و جای خود را به «عملیاتِ احیای امید» سپرد. اما چند ساعت پس از آغاز عملیات جدید جنگنده‌های عربستان سعودی پایگاه‌های شورشیان را در شمالِ صنعا بمباران...

Duration:00:10:02

تاریخ تازه‌ها - سنگرهایِ جنگ جهانی اول الهام‌بخش ادبیاتی به نام «ادبیات سنگرها»

11/7/2018
More
نوشتن دربارۀ جنگ از سنگرها آغاز شد. نخست سربازان در نامه‌هایی که برای خانواده‌هاشان می‌فرستادند به شرح رویدادهای جنگ پرداختند. بعضی از نویسندگانِ سرشناس نیز به جبهه‌ها رفته بودند تا از نزدیک شاهد درد و رنج‌ رزمندگان باشند و واقعیتِ جنگ را به دور از تبلیغات رهبرانِ سیاسی و نظامی و مغزشویی‌هایِ پشت جبهه بنویسند. موریس ژُنه ووآ نویسنده‌ای که قرار است پیکرش به پانتئون، آرامگاه مشاهیر فرانسه، منتقل شود، در مقام نویسنده در میان گِل و لایِ سنگرها ظهور کرد. هانری بربوس در رمان«آتش» آنچه را که در...

Duration:00:09:50