De Wereld | BNR

Europese leiders benadrukken steeds dat de oorlogen in het Midden-Oosten niet onze oorlogen zijn, maar steeds meer landen willen wel bijdragen aan een oplossing. Een goede zaak, vindt Kajsa Ollongren, oud-minister van Defensie en tegenwoordig werkzaam als Speciaal Vertegenwoordiger Mensenrechten voor de Europese Unie. Ze is te gast in BNR De Wereld. Luister ook | 'VS en Iran hebben meer te verliezen dan te winnen bij een hervatting van de oorlog' 'We moeten onderdeel willen zijn van de oplossing', zegt Ollongren. De oplossing moet volgens haar bestaan uit diplomatie en het herstellen van de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz. Daarbij geldt ook dat het humanitair recht wordt gerespecteerd, ook door Israël en Hezbollah. Zeker nu de deelnemende landen aan deze oorlogen de mensenrechten aan hun laars lappen, zo onderschrijft Ollongren. Lees ook | Doorvaart Panamakanaal vijf keer duurder nu Straat van Hormuz gesloten is: ‘Kan nog meer worden’ Vrije doorvaart door de Straat van Hormuz Om die Straat van Hormuz weer bevaarbaar te krijgen hebben Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een coalition of the willing gesmeed, bestaande uit 49 landen. Daarin zitten onder meer ook Nederland, Duitsland, Japan en Canada. Volgens Ben Bekkering, voormalig plaatsvervangend commandant van de Koninklijke Marine en oud-militair vertegenwoordiger bij de NAVO, moeten we snel onze schepen die kant op zodat we snel kunnen reageren als de situatie dat toelaat. Wat Bekkering betreft moet deze coalitie dat doen, en niet de NAVO zelf. Luister ook | Amerika Podcast Campagnestand in het Witte Huis | Postma in Amerika Het Witte Huis gaat steeds meer in de campagnemodus, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Hoewel er niets over gecommuniceerd wordt, lekt er toch het één en ander uit. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de VN zijn de sollicitaties begonnen voor de opvolging van Antonio Guterres als Secretaris-Generaal. We zullen hem niet missen. Hij heeft zich ontpopt tot een meester van de verkeerde clichés op de verkeerde momenten. Terwijl de wereldmachten de veiligheidsarchitectuur steen voor steen afbreken, komt de Secretaris-Generaal van achter zijn bureau met briljante commentaren zoals ‘de noodzaak tot de-escalatie’ en ‘ik maak me grote zorgen’. Zijn twee termijnen van vijf jaar werden gekenmerkt door een pijnlijk gebrek aan daadkracht: van zijn tandeloze morele verontwaardiging over de invasie van Oekraïne tot zijn onvermogen om de VN-organisaties in conflictgebieden effectief aan te sturen. Zijn enige tastbare succes, de Oekraïense graanovereenkomst, was een zeldzame opleving in een verder anemisch mandaat waarin hij vooral uitblonk in het uiten van zijn 'diepe bezorgdheid' terwijl de halve wereld in brand stond. Het kan anders. In het verleden bewezen leiders dat de post meer omvat dan een ceremoniële hamer. Dag Hammarskjöld, de eerste SG, legde de basis voor de moderne vredesmacht door met een bijna mystieke onafhankelijkheid tussen de grootmachten te laveren. Kofi Annan wist met zijn morele autoriteit de VN tot het centrum van de wereldpolitiek te maken, zelfs toen hij de VS openlijk kritiseerde over de illegaliteit van de Irak-oorlog. Zij waren geen toeschouwers, maar architecten van de wereldorde. De rol van de Secretaris-Generaal is nu fundamenteel veranderd. Zoals Foreign Policy stelt, is de tijd van de 'Blauwhelmen' als universele vredebewaarders voorbij. De volgende leider krijgt geen organisatie die vrede afdwingt, maar een instituut dat moet overleven in een wereld van brute geopolitiek. In deze chaos is er geen behoefte aan een nieuwe predikant, maar aan een guerrilla-diplomaat: iemand die via technische, humanitaire en juridische omwegen feiten op de grond creëert wanneer de Veiligheidsraad, zoals nagenoeg altijd, verlamd is. De Chileense oud-president Michelle Bachelet heeft de sterkste troeven, de roep om een vrouw is luid en Latijns-Amerika is aan de beurt. Voor een land als Nederland, dat hamert op de internationale rechtsorde, is de Argentijn Rafael Grossi waarschijnlijk een betere keus. Als hoofd van het VN-atoomagentschap belichaamt hij die guerrilla-diplomatie. Hij gaat de modder in bij de kerncentrale van Zaporizja om escalatie te voorkomen, in plaats van achter een VN-katheder abstracte waarschuwingen te uiten. De VN is steeds irrelevanter geworden, hoewel dat de organisatie zelf niet valt te verwijten. Die is immers niet meer dan de optelsom van de 193 lidstaten. Maar een sterke kapitein op het schip helpt. De opvolger van Guterres moet inzien dat macht niet in het Handvest zit, maar in de moed om de machten de waarheid te zeggen. De tijd voor clichés is voorbij. De VN heeft een strateeg nodig die de scherven durft op te rapen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika en Iran hebben nog minder dan een week om het staakt-het-vuren van twee weken om te zetten in een duurzamer bestand. De laatste dagen komen er hoopgevende signalen uit zowel Washington als Teheran. Oud-diplomaat en onderhandelaar Robert Serry snapt dat wel. 'Beide partijen hebben meer te verliezen dan te winnen bij een hervatting van de oorlog.' Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek. Luister ook | ‘In Hongarije is sowieso sprake van verraad’ Een cruciale rol om tot een goed einde te komen vormt de situatie in Libanon. Iran en bemiddelaar Pakistan zeggen dat Libanon bij het staakt-het-vuren hoort. Israël en Amerika bestrijden dat. Toch hebben Israël en Libanon deze week voor het eerst in decennia weer met elkaar gesproken. Serry denkt dat beide partijen hetzelfde willen, namelijk het ontwapenen van Hezbollah. De inzet in de onderhandelingen met Iran wordt dan om Iran daar iets voor in de plaats te geven. Serry denkt dat Pakistan hierin de juiste bemiddelaar is. Lees ook | Magyar ziet Hongaarse president en ‘Orban-marionet’ het liefst vertrekken Magyar draait aan de eerste knoppen | Blik op Europa De grote overwinnaar van de Hongaarse parlementsverkiezingen, Peter Magyar, is begonnen met het uitrollen van zijn hervormingsagenda. Daarbij spaart hij weinig mensen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is net terug uit de Hongaarse hoofdstad Boedapest en legt uit aan welke knoppen Magyar nu kan draaien, en wat dit eventueel voor Viktor Orbán kan gaan betekenen. Lees ook | Cubanen lijken ingreep door Trump wel te waarderen, ‘maar ze weten niet wat ze te wachten staat’ Eén zwaluw maakt nog geen zomer in Venezuela De economie in Venezuela toont spectaculaire tekenen van herstel, maar de fundering daaronder blijft broos. President Delcy Rodriguez maakt ook weinig haast met het democratiseren van Venezuela. Oppositieleider Maria Corina Machado was daarom deze week in verschillende Europese landen, waaronder Nederland, om aandacht en steun te blijven vragen. De roep om democratisering in Venezuela wordt steeds luider. Te gast is Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika. Luister ook | Amerika Podcast McDonalds in het Witte Huis | Postma in Amerika President Trump liet deze week McDonalds hamburgers bezorgen in het Witte Huis. Al was dat natuurlijk wel allemaal in scène gezet. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is JD Vance een politieke prutser, een wandelende vloek of is Donald Trump bezig zijn vicepresident voor de bus te gooien? Wat hij aanpakt gaat volledig mis, maar het zijn wel orders van Trump. In Pakistan mislukten de onderhandelingen met Iran, mede door instructies die hij van Trump zelf meekreeg. Zo wilde Iran zijn nucleaire programma vijf jaar stilleggen, maar eiste Vance namens Trump twintig jaar. En dat terwijl Vance zich tegen een oorlog met Iran had verzet. Tijdens een paasborrel in het Witte Huis had Trump zijn publiek al weten te vermaken ten koste van zijn vicepresident. Hij vroeg JD Vance hoe de Iran-vredesonderhandelingen ervoor stonden. ‘It's going good, sir,’ antwoordde Vance braaf vanuit de zaal. Trump kapte hem af en vroeg of het conflict ook echt opgelost zou worden. Vance aarzelde. Toen viel de bijl: ‘Nou, als het mislukt, geef ik JD Vance de schuld. Als het lukt, neem ik alle eer.’ Gelag in de zaal. Het was klinkklare vernedering. Nog geen dag later werd Viktor Orbán in Hongarije verpletterend verslagen bij de presidentsverkiezingen, ondanks de gezamenlijke campagnebijeenkomst met Vance, die in opdracht van Trump naar Boedapest was gevlogen. Via zijn mobiele telefoon liet Vance de menigte toespreken door Trump, maar eerst ging diens toestel naar voicemail. Toen de verbinding lukte, zei Trump duidelijk hoorbaar ‘momentje, JD, ’ en liet Orbán en de hele menigte wachten. Alweer een vernedering voor Vance. Vance heeft er in ruim een jaar vicepresidentschap ook zelf alles aan gedaan om vijanden te maken. Zoals met zijn campagne voor de Duitse radicaal rechtse AfD en zijn toespraak tot de Veiligheidsconferentie in München , waarin hij Europa afschreef als een stel door vreemdelingen – lees moslims – overgenomen landen met censuur. Vance, die in januari 2025 aantrad met een netto-goedkeuringsrating van +3 procent, staat inmiddels op -18 — een daling van 21 punten. Hij is daarmee historisch gezien de minst populaire vicepresident ooit na ruim een jaar. Pijnlijker nog is de politieke erosie. Bij de laatste CPAC-peiling zakte Vance als kroonprins terug van 61 naar 53 procent, terwijl minister Marco Rubio van buitenlandse zaken spectaculair steeg van 3 naar 35 procent. Vance verkocht zijn ziel stukje bij beetje — hij noemde Trump ooit ‘culturele heroïne’ en vreesde dat hij ‘de Amerikaanse Hitler’ kon worden. Nu verdedigt hij Trumps oorlog met het argument dat het ditmaal oké is omdat ‘we een slimme president hebben.’ Het baat niet meer. Vance is ballast. Misschien gooit Trump hem niet alleen voor de bus. In Trumps wereld bestaat er maar één ster. En die bestuurt die bus zelf. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De parlementsverkiezingen in Hongarije zijn de belangrijkste verkiezingen in Europa van dit jaar. De kans dat premier Orbán na zestien jaar weg moet is aanwezig nu oppositieleider Peter Magyar is opgekomen. D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy hoopt dat Magyar wint. Volgens hem heeft Orbán Europa verraden. Luister ook | 'Een oorlog binnen twee tot drie weken beëindigen kan alleen aan de onderhandelingstafel' ‘De minister van Buitenlandse Zaken is openlijk met minister Lavrov van Rusland aan het bellen. Ze delen strategieën en plannen. Dat is een vorm van verraad.' Daar blijft het niet bij. Volgens de Washington Post heeft Orbán ook banden met Iran en de Trump-regering steekt zijn steun voor Orbán niet onder stoelen of banken. Dat Europa niets doet heeft te maken met de verkiezingen. 'Als Orbán wint dan gaan de handschoenen uit', zo verwijst Gerbrandy naar de mogelijkheden die Europa heeft. Denk daarbij aan een Artikel 7-procedure. Daarin kan Hongarije het stemrecht in de EU worden ontnomen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is ondertussen in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Hij ziet dat de stad is 'verposterd', voor een groot deel door Orbán en zijn partij. Meer van hem hoor je in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Lees ook | Liveblog oorlog Midden-Oosten Libanon onder vuur ondanks wapenstilstand De wapenstilstand die Israël en Amerika met Iran hebben geldt volgens die eerste twee niet voor Libanon. En dus is dat land nu de grote verliezer van de situatie in het Midden-Oosten. Alleen al woensdag vielen er volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid meer dan tweehonderdvijftig doden en ruim elfhonderd gewonden. Dat komt niet alleen door Israël, ook door Hezbollah die het land nog altijd in zijn greep houdt, ondanks verwoede pogingen van het land om van die groepering af te komen. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis legt uit hoe de situatie in het land op dit moment is. Luister ook | Amerika Podcast Trump en Hegseth als dominees | Postma in Amerika President Trump en zijn minister van Oorlog Pete Hegseth uitten zich deze week wel heel religieus rond de Paasdagen. Je hoort onze correspondent in Washington, Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eens even de balans opmaken: Donald Trump kan nog zo schelden en dreigen, en Bibi Netanyahu kan nog zoveel beloven, Iran is, ondanks een barrage aan bommen en tritsen politieke liquidaties, niet verslagen. De Golfstaten liggen permanent onder Iraans vuur, de Israëliërs zitten zoveel in de schuilkelder dat ze op mollen gaan lijken, Hezbollah is springlevend, Libanon verandert in een maanlandschap, we zitten in de ernstigste energiecrisis sinds 1973, het burgerluchtverkeer in de regio ligt plat, het NAVO-bondgenootschap, dat al aan zijn nagelriemen hing, krijgt een doodklap – aardig klusje voor Mark Rutte, die Trump vandaag bezoekt. ‘Hulp is onderweg,’ zei Trump voor het uitbreken van de oorlog. Hij had beter kunnen zeggen ‘de perfecte storm komt eraan.’ Dat de Amerikaanse en Israëlische inlichtingendiensten tot de top behoren staat buiten kijf. Als ze in vijandelijk gebied een neergeschoten piloot kunnen oppikken en de ene na de andere roverhoofdman liquideren zijn ze bepaald niet van de straat. Het kan bijna niet anders dan dat de diensten hun leiders hebben gewezen op de onverantwoordelijke risico’s die ze namen. Maar Bibi, vernederd door de niet gewonnen oorlog tegen Hamas en verblind door zijn overtuiging dat hij een tot de tanden bewapende supermacht met 92 miljoen inwoners kan verslaan, blijft kennelijk in zijn illusie geloven. Trump blijft hunkeren naar erkenning en aanzien, terwijl zijn achterban nu toch echt aan hem twijfelt. De uitval tegen Iran over Hormuz – ‘Open the fucking Strait, or you’ll be living in hell’ – ging ook de Trumpisten te ver , al was het maar omdat ze daarin een vleugje van paniek ontwaarden. Los nog van het probleem hoe ze dit soort taalgebruik door een president aan hun kinderen uitleggen. Het blijft een raadsel waarom militaire supermachten denken onoverwinnelijk te zijn. Amerika verloor in Korea, Vietnam, Afghanistan en Irak. In het Midden-Oosten ligt het nog gevoeliger, want daar staat niet-verliezen gelijk aan winnen. Hamas heeft Gaza weer stevig in de greep, Hezbollah en Iran worden platgebombardeerd, maar jagen de Israëliërs de schuilkelders in en de Golfstaten de stuipen op het lijf, en drijven onze dieselprijs op tot 3 euro. Chaos en verderf, dus. In de Iraanse visie heet dat: winnen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika heeft nog twee tot drie weken nodig om de oorlog met Iran te kunnen beëindigen, althans, dat zegt president Trump. Dat kan, maar alleen aan de onderhandelingstafel, zo luidt de conclusie van luitenant-kolonel buiten dienst en drager van de Militaire Willemsorde Gijs Tuinman. Tot voor kort was hij staatssecretaris van Defensie in het kabinet-Schoof. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘China is Trump-tariff-proof geworden' Waar Trump er steeds op hint dat hij de oorlog snel wil beëindigen, laten de bewegingen van de Amerikaanse troepen anders zien. Bij de Straat van Hormuz is een enorme troepenopbouw bezig, wat duidt op een grondoffensief. Gijs Tuinman schetst welke drie scenario's er zijn en hoe je dat dan aan zou kunnen pakken. Lees ook | Minister Sjoerdsma ondanks sanctielijst naar China, ‘buitengewoon verrassend’ Minister Sjoerdsma: Oekraïense wederopbouw kan niet langer wachten Als het aan het kabinet-Jetten ligt dan moeten we vaart maken met de wederopbouw van Oekraïne. Volgens minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking valt hier voor Nederlandse bedrijven veel te halen en kunnen we een mooie bijdrage leveren. Ook gaat hij in op de relatie met China, die Sjoerdsma met een handelsmissie later dit jaar wil verbeteren. Lees ook | Berendsen: 'We moeten werk maken van grondstoffendeal met Oekraïne' Nederland ontevreden over vooruitgang Europese grondstoffendeal Nederland is ontevreden over de voortgang voor een Europese grondstoffendeal met Oekraïne. Een intentieverklaring is 5 jaar terug al gesloten, maar volgens buitenlandminister Tom Berendsen is er sindsdien bitter weinig gerealiseerd – zo zegt Berendsen tegen BNR. Europaverslaggever Geert Jan Hahn legt uit waar het misgaat. Luister ook | Amerika Podcast Trumps gouden presidentiële museum | Postma in Amerika Donald Trumps zoon Eric is druk bezig met het realiseren van Trumps nalatenschap in de vorm van een presidentieel museum. Hoe dat eruit moet gaan zien hoor je van Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 13 januari, toen de protesten in Iran in volle gang waren en de machthebbers die met massamoord op de demonstranten onderdrukten, opende Donald Trump de geopolitieke schaakpartij met de ayatollahs, en omdat hij met wit speelde en dus opende dacht hij te gaan winnen. Inmiddels staat het Midden-Oosten in lichterlaaie, sneuvelen bosjes soldaten en burgers en sleurt de oliecrisis de wereldeconomie naar de afgrond. ‘Houd vooral vol,’ zei Trump op die 13de januari tegen het Iraanse volk, ‘hulp is onderweg.’ In werkelijkheid is de terreur tegen het volk waarschijnlijk nog nooit zo hevig geweest. Elke vorm van protest wordt afgestraft met arrestaties en executies. De gevreesde Revolutionaire Garde en de Basij milities ronselen zelfs jongens vanaf 12 jaar om controleposten te bemannen. De gebieden waar minderheden zoals Koerden wonen, staan onder extra streng toezicht. Ouders van activisten krijgen waarschuwingen dat hun kinderen worden geëxecuteerd. Iraanse expats ontvangen dreigementen dat hun bezittingen worden geconfisqueerd als ze blijk geven van steun voor Amerika of Israël. De machthebbers bereiden zich tot de tanden bewapend voor op het einde van de oorlog, als het land zo in puin ligt dat een nieuwe golf van protesten onvermijdelijk is. Trump had gerekend op de val van het leiderschap – misschien wel zijn grootste misrekening. Dat krijg je ervan, schrijft Jeremy Bowen van de BBC, als je een oorlog voert gebaseerd op instinct en het werkt niet. Een oorlog waar Trump duidelijk van af wil. Op 11 maart zei hij ‘we hebben gewonnen,’ een boodschap die hij op 20, 24 en 25 maart herhaalde. Maar, zoals de Guardian terecht schrijft, dat almaar herhalen maakt het niet waar . Waarop Trump zich ook op heeft misrekend is de afsluiting van de Straat van Hormuz en de mondiale brandstofcrisis. Amerika importeert geen druppel olie uit het Midden-Oosten, en hij maakte twee denkfouten: dat de NAVO en andere landen die wél door olie-schaarste worden getroffen het probleem gingen oplossen, en dat voor de VS geen verhoging van de benzineprijs dreigde. De NAVO zegt: je hebt ons niet eens gewaarschuwd en het is geen NAVO-gebied. En als de benzineprijs overal stijgt, zijn ook de Amerikanen de sjaak, hoewel ze omkomen in de olie. Dat had Trump moeten weten. Tenslotte is er de misrekening over de Golfstaten en Israël, die willen dat Amerika dóórvecht . En hopen dat die Amerikaanse grondtroepen er echt komen. De kans dat de Amerikaanse burger de president een nieuwe grondoorlog vergeeft is minimaal. Trump dacht dat hij de schaakpartij zou winnen omdat hij met wit speelt en dus opende. In werkelijkheid staat hij schaak. Komt van het Perzische woord sjah. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de oorlog tussen Israël en Amerika met Iran drukt China zich met name diplomatiek uit. Waar Europa onder druk wordt gezet om de Amerikanen te helpen kan China zich op de vlakte houden vanwege de sterke positie van het land. Volgens Oscar Garschagen, voormalig correspondent in zowel China als Amerika, heeft China die transactionele houding van Trump ook helemaal niet nodig. Ook niet als het op handel aankomt. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Volgens Garschagen heeft Amerika ook helemaal niet door hoe China ervoor staat. 'Als je kijkt naar de robotisering van de maakindustrie bijvoorbeeld.' In mei zal Trump Xi bezoeken om een handelsdeal te sluiten, en ook daar heeft China een betere positie. Garschagen denkt ook dat Europa niet doorheeft hoe China precies werkt. Luister ook | ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker voor ons dan artikel 5 van de NAVO’ Groen licht voor handelsdeal EU-VS, maar wel onder voorwaarden Het Europees Parlement heeft ingestemd met de handelsdeal tussen Amerika en de VS, maar stelt wel nadrukkelijk een aantal voorwaarden voor om te voorkomen dat Amerika zich niet aan de afspraken gaat houden. Daarmee is de soap rond die deal nog altijd niet voorbij, legt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn uit. Lees ook | Europees Parlement geeft groen licht voor handelsdeal VS, wel met ‘vangnet’ De desastreuze gevolgen van de oorlog voor het Midden-Oosten De gevolgen van de oorlog in Iran zijn niet te overzien in het Midden-Oosten. Arabist Jan Jaap de Ruiter ziet hoe kroonprins Mohamed Bin Salman zijn ideaal van één sterke economische regio verdwijnen. En waar Trump een uitweg zoekt lijkt Netanahu juist door te willen vechten. We nemen de regio onder de loep. Lees ook | Iran wil blijven doorvechten, toch positieve geluiden Een kijkje in de Situation Room! | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma was deze week in de Situation Room van het Witte Huis! Althans? Hij leek erop... En of er groot nieuws aanstaande is ziet men in Washington nu door het aantal pizzabestellingen. Luister ook | Amerika Podcast Deze uitzending vindt plaats vanaf het evenement Trends in Export van kredietverzekeraar Atradius en ondernemersvereniging EvoFenedex in Circa Amsterdam. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Misschien is het niet helemaal een patstelling, maar het is duidelijk dat geen van de partijen de Iran-oorlog kan winnen. Iran is een machtiger vijand dan waarop Donald Trump had gerekend, met als meest effectieve wapen de Straat van Hormuz. Amerika slaat toe met veel meer geweld dan Iran had verwacht en heeft militair de overhand, maar dat is nog geen zege. Israël wist dat het niet kon winnen, maar heeft een simpeler doelstelling: als het nucleaire programma en het arsenaal aan raketten van Iran en Hezbollah voor een aantal jaren wordt teruggezet, is dat al voldoende. Trump is aan de oorlog begonnen zonder exit-strategie, maar zoekt nu wel naar de uitgang. Op de mogelijke afsluiting van de Straat van Hormuz had het Pentagon gerekend, maar omdat Amerika geen olie uit het Midden-Oosten importeert verwachtte Trump geen prijseffect . Als hij even had gegoogeld had hij kunnen weten dat de Amerikaanse olieprijs meebeweegt met de wereldmarkt. Op dit moment is een economische, en dus politieke ramp nog te voorkomen, maar dan moet er heel snel een bestand komen. Er dreigt nu al een opstand in de MAGA-beweging. Zijn verhaal heeft hij klaar: ‘Regime-verandering? Heb ik gedaan. Atoomprogramma? Heb ik opnieuw onschadelijk gemaakt. Ballistische raketten? Grotendeels uitgeschakeld.’ Over het lot van het Iraanse volk hoor je hem niet meer, want ‘die moeten hun eigen kans grijpen,’ vindt hij. Hij geeft hoog op over diplomatiek overleg met Iran, waarvan Iran zegt dat het een pitaatje-aap-verhaal is. Maar Turkije, Pakistan en Egypte bevestigen dat er inderdaad contacten zijn. Dus wie weet. Israël heeft zwaar de pest in dat Trump zonder overleg naar de uitgang zoekt. Het is kennelijk wel samen uit, maar niet samen thuis. De enige partij die met enig recht de overwinning zou kunnen uitroepen is Iran. Het leiderschap is wel gehavend, maar nog intact, de Revolutionaire Garde en de moordeskaders van Basji zijn er nog, het nucleaire programma en de raketproductie kunnen snel worden herstart. En Hormuz blijft het effectieve wonderwapen. Misschien komt Trump nog weg met het frame dat hij heeft gewonnen, maar we weten beter. Anders ligt het voor Iran, dat de logica van het Midden-Oosten zal toepassen: we hebben niet verloren en dus zijn wij de winnaars. Hoe ging het ook weer met het onderdrukte Iraanse volk? Tja. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het moeilijk, zeker nu de aandacht van de wereld verschuift naar de oorlog in Iran en de Golfregio. Toch ziet Robert Serry, oud-ambassadeur in Oekraïne en voormalig VN-diplomaat, kansen voor Oekraïne. Alleen moet Europa dan wel een stap bijzetten, want een echte strategie voor Oekraïne hebben we nog niet. Serry beschrijft het allemaal in zijn nieuwe boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’. Luister ook | 'Trump loopt steeds verder het moeras in' Het boek gaat over de aanloop naar het uitbreken van de oorlog in 2022, waarbij Serry 2014 als breekpunt ziet. Hij noemt het zelfs een ‘Sarajevo-moment’, verwijzend naar de aanleiding voor het begin van de Eerste Wereldoorlog: de moord op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914. Volgens Serry hebben we al die jaren geen strategie gehad over wat we nou met Oekraïne wilden. Wel of niet binnen de EU, en met name wel of niet binnen de NAVO? En nog steeds gaat het niet goed. ‘Ik zou willen dat we een strategie hadden.’ Volgens Serry is een sterk Oekraïne van levensbelang voor ons. ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker ovor ons dan artikel 5 van de NAVO. Lees ook | Nederland en bondgenoten klaar voor 'passende' hulp Straat van Hormuz Europa worstelt met de Straat van Hormuz Nu de straat van Hormuz is gesloten worstelt Europa met de gevolgen. Energieprijzen schieten door het dak en dus overleggen de Europese leiders in Brussel over wat ze daaraan kunnen doen, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanaf de top. Wat CDA-buitenlandwoordvoerder Maes van Lanschot komt er geen NAVO-missie in het gebied. De risico’s daarvoor zijn te groot. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil alleen positieve verhalen over oorlog Iran | Postma in Amerika President Trump voert de druk op Amerikaanse media op om positiever te berichten over de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Maar of daar ook gehoor aan wordt gegeven? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds de Cubaanse revolutie in 1959 hebben dertien Amerikaanse presidenten geprobeerd hun wil aan het eiland op te leggen en het communistische leiderschap af te zetten. Soms met geweld, zoals JFK die in 1961 een mislukte invasie uitvoerde, soms met zachte aanpak, zoals Obama, die probeerde de betrekkingen te normaliseren. Maar al die 67 jaar al is Cuba geïsoleerd door een Amerikaanse boycot. Donald Trump wil president Miguel Diaz-Canel afzetten, en zou daarmee de eerste van de dertien zijn die het eiland weer onder Amerikaanse voogdij plaatst. Want daar komt het op neer. Cuba was eerst 400 jaar Spaans, maar ook na de onafhankelijkheid in 1902 bleef het in feite een kolonie – nu van Amerika. Van een ‘Cuba libre’ was nooit sprake, behalve in westerse kroegen. Landbouw en industrie waren volledig in Amerikaanse handen, het eiland was een gok- en seksparadijs lang voordat Las Vegas bestond. In 1998 en 2016 probeerde de Trump Corporation voet aan de grond te krijgen om luxe golfclubs te bouwen. We weten dus waar Trump op uit is, via de afzetting van Diaz-Canel à la Maduro, dus volgens het Venezuela-scenario. De nog levende Castro-kliek moet dan uit Amerikaanse hand eten. Maandag zei Trump: ‘Ik geloof dat ik de eer heb om Cuba in te nemen. Ik bedoel, of ik het bevrijd of inneem, ik denk dat ik eerlijk gezegd kan doen wat ik wil.’ Door het wegvallen van de olieaanvoer uit Venezuela en Mexico, op bevel van Trump, is er geen elektriciteit meer. En dus staat niet alleen het dagelijks leven, maar ook de landbouw en de schamele industrie stil. Cuba kan geen kant uit. Voor de val van de Sovjetunie werd de Cubaanse economie overeind gehouden door subsidies uit Moskou. Daarna kwam het toerisme op gang, want bemiddelde westerlingen gingen graag kijken naar die relikwie uit de oude, communistische wereld, met opgeknapte oude huisjes en glimmende Amerikaanse auto’s van vóór de revolutie van 1959. Dat vonden die bemiddelde toeristen, die in aparte hotels of bij mensen thuis logeerden en met apart toeristengeld of dollars moesten betalen, prachtig – ach, wat schattig toch – een soort apies kijken. Ook dat is allemaal weg. Het land valt om, in de grijpgrage armen van Donald Trump, met speciale assistentie van zijn rechterhand Marco Rubio, de zoon van Cubaanse immigranten, klaar om de vastgoed boys ’n girls te laten toeslaan. Cuba mag dan omvallen, het is nog steeds een soeverein land. Hoe zou het komen dat het talkshowcircuit nog niet kraait over de schending van het internationale recht? Of komt dat nog? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens president Trump is de oorlog met Iran al gewonnen en zal die snel eindigen, maar Iran weigert te onderhandelen en blijft de Straat van Horzmuz blokkeren. Jaap de Hoop Scheffer, voormalig NAVO-baas en oud-minister van Buitenlandse Zaken, wijt dit vooral aan een gebrek aan strategie in het Witte Huis. 'Ik zie een president die steeds verder het moeras inloopt.' Hij is te gast in BNR De Wereld met Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Israël en Amerika zijn heer en meester boven Iran’ Een probleem daarbij is dat Iran relatief weinig nodig heeft om de gevolgen van de oorlog aan de rest van de wereld te laten merken met het stijgen van de olieprijzen. ‘Zelfs al zou je alle raketlanceerders uitschakelen, dan nog kan Iran de wereld in de greep houden met die afsluiting van de straat van Hormuz.’ De Hoop Scheffer denkt dat ook dat de militaire top in Amerika de bevelen van de president uitvoert met een zekere 'gewetenswroeging'. Nederland heeft nu het schip Zn. Mr. Evertsen naar Cyprus gestuurd om te helpen bij de verdediging van Cyprus, nu ook dat land is beschoten door Iran. Volgens De Hoop Scheffer betekent dit dat Nederland ook meedoet aan de oorlog. Daarbij trekt hij parallellen met de Irak-oorlog van 2003. Lees ook | Van ‘kruisraket voor de armen’ naar dominantie op het slagveld: Iraanse Shahed-drone Oekraïne helpt landen in de Golf-regio Een grote kracht van Iran zijn de kamikaze Shahed-drones. Met die drones heeft Oekraïne al jaren dagelijks te maken, omdat Rusland ze gebruikt. Inmiddels heeft Oekraïne hele goede afweer tegen die drones en vragen andere landen Oekraïne om hulp. Zelensky stelt zich welwillend op, ook in de hoop dat daarmee de oorlog in Oekraïne niet naar de achtergrond verdwijnt. Te gast zijn Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Israëlische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy’s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Israëlische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht. Formeel beantwoordt Nederland de wens van Frankrijk om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse ‘mozaïek-strategie’ veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika ‘twintig keer harder’ dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog. Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog. Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten. Nederland heeft dus een exit-strategie. Die hebben de Fransen niet en – veel bedenkelijker – de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iran teistert de hele Golfregio met tegenaanvallen nadat Amerika en Israël zaterdag een oorlog met Iran zijn begonnen. Volgens luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder heeft Iran met die tegenaanvallen op de gehele regio maar één doel: chaos creëren, want het land zit in het nauw. ‘Israël en Amerika zijn heer en meester in het Iraanse luchtruim.’ Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Voor China is alles op dit moment een wapen' Bolder plaatst wel een kanttekening bij de dominantie van Amerika en Israël. Een echt einddoel is niet helemaal duidelijk. Bolder wijst daarbij naar de wisselende verklaringen die Trump en zijn ministers Rubio en Hegseth geven. Ook had Trump het in het begin nog over één tot twee weken. Nu over vier tot vijf weken, en misschien zelfs langer. Lees ook | VS overweegt inzet Oekraïense drone-afweer tegen Iran Iran onderdeel van de Duitse verkiezingscampagne Bij onze oosterburen merken ze de effecten van de oorlog economisch al. En ook politiek speelt het mee, nu er in twee Duitse deelstaten verkiezingen aankomen dit weekend. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Iran de campagne beïnvloedt. Luister ook | #336 Trumps ''oorlog'' in Iran Trump neemt grote gok met oorlog Dat Trump de oorlog in Iran is begonnen levert hem in eigen kring ook kritiek op. Vanuit zijn MAGA-beweging laten mensen als Tucker Carlson, Rand Paul en Marjorie Taylor Greene zich horen. Zij snappen niet hoe zo’n oorlog valt te rijmen met de ‘America First’-beweging. Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid Koen Petersen legt uit wat de risico’s voor Trump zijn. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets. Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’ Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones. Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft. En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3 – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen. In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict. Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg - Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël Op afstand - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran - Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Europa-verslaggever Geert Jan Hahn Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Desmond Baidjoe See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian. Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg - Religiewetenschapper Martine van den Berg Vanuit de wereld - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies - Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Ivo Klokman See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Trump is teruggefloten door het Hooggerechtshof over zijn heffingen is er één iemand heel erg blij: Xi Jinping. De Chinese leider ziet hoe zijn land het handelsoverschot met Amerika in de afgelopen jaren snel heeft weten te vergroten. En dus heeft Xi de beste papieren bij de gesprekken over een handelsdeal met Trump die volgende maand plaats gaan vinden, ziet Oscar Garschagen, oud-correspondent in zowel China als Amerika. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | Nederland in de EU-kopgroep: 'We moeten actie ondernemen. Het is alle hens aan dek' Dit past in een trend die al langer gaande is. 'Er is een grote economische verovering van China gaande, wereldwijd', ziet Garschagen. 'Auto's elektronica, chemie en kunstmatige intelligentie. China loopt overal voorop en Amerika komt niet in de buurt.' Iets anders is de handel in staatsobligaties. De afgelopen tijd heeft China veel Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan, en dat is slecht nieuws voor de dollar. Ook dat kan Xi als wapen inzetten. 'Voor China is alles op dit moment een wapen.' Dat is iets wat ook Europese leiders lang niet altijd door hebben. Zo is ook zichtbaar bij het bezoek van de Duitse bondskanselier Merz aan Xi deze week. De uitspraak van het Hooggerechtshof komt daar nog eens bovenop en is een triomf voor China, denkt Garschagen. 'Hoe groter de verwarring in de VS hoe beter dat is voor Xi Jinping.’ Lees ook | IJsland vervroegt EU-referendum om spanningen noordpoolgebied Groenland als geopolitieke speelbal 'Groenland heeft zich nooit bedreigd gevoeld, totdat een bondgenoot ons wilde kopen', dat was een uitspraak van de Groenlandse premier Nielsen. De houding van president Trump heeft veel losgemaakt op Groenland. De Groenlanders willen absoluut niet bij Amerika horen, maar Europees zijn ze ook niet. Europa-correspondent Stefan de Vries nam een kijkje in het land en beschrijft hoe de Groenlanders om gaan met de nieuwe werkelijkheid, waarin zij de inzet zijn van een staaltje geopolitiek poker. Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft meer gemeen met Biden dan hem lief is | Postma in Amerika President Trump hield de langste State of the Union uit de geschiedenis, maar wie goed luisterde hoorde wel erg veel stukken die bijna identiek waren aan zijn voorganger Joe Biden. En sommige thema's kwamen een jaar na zijn aantreden helemaal niet meer aan bod, zag Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar kijken we gebiologeerd naar het verslag dat de Amerikaanse president uitbrengt over de staat waarin de unie verkeert. Dat is altijd voornamelijk borstklopperij, en de boodschap is dezelfde: het gaat uitstekend met de Unie. Wat dat betreft past Trump in de traditie. Het verschil is dat Trump vileine woede op zijn tegenstanders – de Democraten, het Hooggerechtshof, voormalige bondgenoten zoals wij Europeanen – vermengt met een ratjetoe aan halve waarheden en hele leugens over zijn eigen almacht. Als de Amerikanen hun State of the Union intellectueel eigendom zouden noemen, waren wij Europeanen dieven, want ook wij zetten de voorzitter van de Europese Commissie eenmaal per jaar voor het parlement voor een State of the Union. Wij drukken ons misschien wat beschaafder uit, maar ook ons verhaal is eerder een opsomming van illusies over onze almacht dan een eerlijk relaas over ons gevecht om ergens in die brei van tegenstellingen sporen van eenheid te vinden. Wat beide Unies gemeen hebben is het besef dat zich tussen beide een nieuw soort ijzeren gordijn optrekt. Trump heeft voor Europa voornamelijk minachting en wil zoveel mogelijk van ons af. Europa heeft lang in de ontkenningsfase geleefd, maar ziet nu in dat Amerika is gereduceerd van belangrijkste bondgenoot tot een belangrijk buitenland, wat fundamenteel iets anders is. Wat beide Unies ook gemeen hebben is het besef dat het er steeds minder toe doet hoe wij over elkaar denken, omdat de olifant in de geopolitieke kamer China heet. Amerika en Europa zoeken beide naar de oplossing van hun grootste dilemma: kunnen we, om met de Japanse premier Takaichi te spreken, ons ‘ont-riskeren’ – dus onze afhankelijkheid van de handel met China verminderen? Deze week is de Duitse Bondskanselier Merz met een enorme delegatie van ondernemers in China om te kijken wat minder kan. Of juist niet. De deelstaat Baden-Württemberg droomt ervan het ‘Detroit van Europa’ te worden, terwijl Volkswagen banen in Duitsland schrapt om in China het grootste exportplatform te bouwen, dat de hele wereld moet gaan bedienen. Amerika versterkt de militaire banden met Japan, en laat zien bereid te blijven om de Zuid-Chinese Zee te bewaken. Trump ontmoet binnenkort Xi Jinping in een poging de handelsoorlog bij te leggen. Wie de blik op de toekomst richt ziet waar de echte politieke en economische uitdagingen liggen: in Azië. En dus ook dat die snoeverige State of the Union toespraken er niet zoveel toe doen. See omnystudio.com/listener for privacy information.